Nấm 'lớn như thổi' mỗi ngày, robot Canada hái nấm 24/24 thay nhân công
Nấm có thể tăng gấp đôi kích thước chỉ sau 24 giờ, buộc trại nấm phải thu hoạch quanh năm, không kể ngày đêm. Một startup ở vùng hồ hẻo lánh tại Canada đã chế ra robot hái nấm làm việc liên tục suốt ngày đêm, đang được nhiều trang trại trên khắp thế giới đặt mua.
Nghề hái nấm: Ẩm thấp, tối tăm, thiếu người làm
Tại các trại nấm thương mại, công nhân phải làm việc trong nhà kho ẩm thấp, thiếu sáng, gần như không có giờ nghỉ, vì nấm mọc quanh năm chứ không theo mùa vụ như nhiều loại cây trồng khác. Theo ông Chris Payne, Giám đốc vận hành của công ty 4AG Robotics, chính đặc thù này khiến ngành trồng nấm đang chịu áp lực thiếu lao động nặng nề hơn so với nhiều lĩnh vực nông nghiệp khác.
Ông Sean O'Connor, CEO của 4AG Robotics, cho biết ông chọn nấm làm đối tượng đầu tiên để tự động hóa chính vì tính chất đặc biệt của loại cây trồng này: nấm phát triển khá hỗn loạn trên luống, đòi hỏi phải liên tục theo sát trong suốt chu kỳ thu hoạch, và vì không theo mùa vụ nên gần như không có lúc nào được nghỉ.
Robot "Forager" làm việc không ngừng nghỉ
4AG Robotics, có trụ sở tại thị trấn ven hồ Salmon Arm thuộc tỉnh bang British Columbia (Canada), đã phát triển robot hái nấm hoàn toàn tự động mang tên Forager HX-400. Robot sử dụng công nghệ giác hút đã được cấp bằng sáng chế, kết hợp thị giác máy tính để nhận biết thời điểm từng cây nấm đã đủ độ chín để hái.
Theo công ty, robot được thiết kế để tự vận hành liên tục hơn 24 tiếng mà không cần con người can thiệp, đồng thời có thể lắp trực tiếp lên hệ thống kệ trồng nấm sẵn có của trang trại mà không cần thay đổi hạ tầng. Robot cũng có thể tháo lắp, di chuyển linh hoạt giữa các phòng trồng khi cần.
Ông O'Connor cho biết việc thu hoạch hiện chiếm tới một nửa chi phí sản xuất nấm tại nhiều thị trường phương Tây. Khi robot đảm nhận công đoạn này, trang trại không chỉ giảm chi phí nhân công mà còn cải thiện được chất lượng, sản lượng nấm, đồng thời thu về lượng dữ liệu lớn để tối ưu hóa quy trình canh tác về sau.
Từ một xưởng cơ khí nhỏ đến "ông lớn" ngành robot hái nấm tự động
4AG Robotics tiền thân là TechBrew Robotics, công ty kỹ thuật thành lập từ năm 1999, chuyên nhận các dự án robot theo yêu cầu cho nhiều ngành khác nhau, từ thực phẩm, thiết bị y tế cho đến vận tải. Đến năm 2023, công ty đổi tên thành 4AG Robotics (đọc là "forage", nghĩa là "kiếm ăn", ngụ ý về chức năng của sản phẩm) sau khi ông O'Connor, cựu giám đốc điều hành một quỹ đầu tư mạo hiểm, về đảm nhận vị trí CEO và đưa công ty tập trung hoàn toàn vào mảng robot hái nấm.
Hiện tại, có 16 robot Forager HX-400 đang hoạt động 24/24 tại các trang trại nấm ở Canada, Mỹ, Ireland, Hà Lan và Australia. Theo công ty, một khi khách hàng bắt đầu sử dụng, họ thường mua từ 8 đến 12 robot cho một lần triển khai, sau đó tiếp tục mở rộng thêm.
Câu chuyện tại Ireland là một ví dụ cho thấy ngành nấm đang biến đổi nhanh ra sao: vào thập niên 1980, nước này từng có hơn 1.200 trang trại nấm, nhưng hiện chỉ còn khoảng 20. Việc hợp nhất ngành khiến thị trường ngày càng tập trung vào một số ít doanh nghiệp quy mô lớn, đúng là nhóm khách hàng mà 4AG Robotics đang hướng tới.
Công ty mới đây đã huy động thành công 40 triệu đô la Canada (khoảng 29 triệu USD) trong vòng gọi vốn Series B, do hai quỹ đầu tư công nghệ nông nghiệp Astanor (châu Âu) và Cibus Capital (Anh) dẫn dắt, để mở rộng sản xuất tại nhà máy ở Salmon Arm nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng từ các trang trại nấm trên toàn cầu.
