Chàng trai 24 tuổi thu về 10 tỷ đồng/năm nhờ nâng giá trị con tôm Cà Mau bằng chế biến sâu, bán hàng số
Không chấp nhận để con tôm Cà Mau chỉ được bán dưới dạng nguyên liệu, Nguyễn Trường Hải, 24 tuổi, đầu tư chế biến sâu, đưa sản phẩm lên sàn thương mại điện tử và mở rộng hệ thống phân phối. Từ một cơ sở nhỏ, chàng trai Cà Mau đã tạo doanh thu khoảng 10 tỷ đồng mỗi năm.
Không muốn con tôm Cà Mau chỉ dừng ở bán nguyên liệu
Sinh ra trong một gia đình làm nông ở vùng chuyên nuôi trồng thủy sản của Cà Mau, Hải lớn lên cùng những vuông tôm và sớm hiểu giá trị của con tôm sinh thái địa phương.
Tôm Cà Mau có lợi thế từ hệ sinh thái rừng ngập mặn, thịt săn chắc, vị ngọt tự nhiên. Thế nhưng, theo Hải, phần lớn người dân vẫn bán tôm tươi nguyên liệu. Giá trị của sản phẩm vì thế phụ thuộc nhiều vào thương lái và biến động thị trường.
Năm 2021, Hải bắt đầu thu mua tôm tươi. Công việc này giúp chàng trai trẻ có thêm vốn, đồng thời hiểu kỹ hơn về nguồn nguyên liệu, mùa vụ, chất lượng tôm và nhu cầu của thị trường.
Sau khoảng 2 năm, thay vì tiếp tục mở rộng thu mua, Hải quyết định chuyển sang chế biến sâu.
Số vốn hàng trăm triệu đồng được anh đầu tư vào máy móc, thiết bị và cơ sở sản xuất. Từ con tôm tươi, nhiều sản phẩm lần lượt được đưa ra thị trường như tôm khô, chả tôm, bánh phồng tôm và tôm sú cấp đông.
“Dù khó khăn đến đâu tôi vẫn tin mình làm được nhờ chất lượng sản phẩm”, Hải chia sẻ.
Khó khăn đến ngay từ những mẻ hàng đầu tiên. Mẻ tôm khô đầu tiên với sản lượng hàng chục kg phải cạnh tranh với những thương hiệu đã có chỗ đứng trên thị trường.
Hải tự mang hàng lên TP.HCM, tìm đến các khu chợ, cửa hàng thực phẩm nhỏ để chào bán. Có thời điểm, anh gần như không có quyền quyết định giá mà phải bán theo mức khách hàng đưa ra, thậm chí chấp nhận hòa vốn để giữ mối hàng.
Đổi lại, Hải kiên trì với cách làm của mình. Từ cách giữ hương vị tự nhiên của tôm sinh thái Cà Mau, Hải đều không sử dụng hóa chất bảo quản hay phụ gia tạo màu, tạo độ dai.
Từ cơ sở nhỏ đến hệ thống bán hàng đa kênh
Khi sản phẩm bắt đầu có khách hàng ổn định, Hải không chỉ tăng sản lượng mà thay đổi cả cách bán hàng.
Cơ sở chuyển từ mô hình hộ gia đình lên doanh nghiệp, đầu tư thêm máy móc và phương tiện vận chuyển, đồng thời mở rộng thu mua tôm nguyên liệu từ người dân trong vùng.
Điểm đáng chú ý là thay vì phụ thuộc vào một kênh tiêu thụ, Hải tổ chức bán hàng theo nhiều hướng. Tôm sú cấp đông được cung ứng cho các xí nghiệp và chuỗi cửa hàng. Tôm khô, chả tôm và các sản phẩm chế biến được đưa lên sàn thương mại điện tử, mạng xã hội và hệ thống đại lý.
Hiện mỗi tháng, cơ sở cung ứng hơn 4 tấn tôm sú cấp đông ra thị trường. Sản lượng tôm khô tiêu thụ khoảng 500 kg/tháng, chả tôm khoảng 200 kg/tháng. Khoảng 30% tổng doanh số đến từ hoạt động kinh doanh trực tuyến.
Với một cơ sở sản xuất ở vùng nuôi tôm, đây là thay đổi đáng kể trong cách tiếp cận thị trường. Người sản xuất không còn chỉ chờ thương lái hoặc đại lý tìm đến mà có thể đưa sản phẩm trực tiếp tới người tiêu dùng ở nhiều địa phương.
Cùng với bán hàng trực tuyến, Hải từng bước hoàn thiện khâu đóng gói, chất lượng sản phẩm và truy xuất nguồn gốc. Năm 2025, sản phẩm tôm khô của cơ sở được công nhận OCOP 3 sao và đạt danh hiệu Sản phẩm nông nghiệp nông thôn tiêu biểu cấp tỉnh.
Những tiêu chuẩn này không chỉ giúp sản phẩm có thêm cơ hội vào các hệ thống phân phối mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với quy trình sản xuất.
Theo Hải, khi sản phẩm đã đi xa hơn khỏi thị trường địa phương, việc kiểm soát nguyên liệu đầu vào, chất lượng chế biến và thông tin sản phẩm trở thành yêu cầu bắt buộc.
Đây cũng là phần việc ngày càng quan trọng trong mô hình sản xuất nông nghiệp hiện nay: dữ liệu về sản phẩm, nguồn nguyên liệu và quy trình sản xuất phải đi cùng hàng hóa thay vì chỉ nằm trong hồ sơ nội bộ của cơ sở.
Không chỉ làm giàu cho mình
Cách làm của Hải cũng tạo ra đầu ra ổn định hơn cho người nuôi tôm trong khu vực.
Việc chủ động mở rộng thu mua giúp cơ sở có nguồn nguyên liệu phục vụ chế biến, trong khi người dân có thêm một kênh tiêu thụ thay vì chỉ phụ thuộc vào thị trường tôm tươi.
Hiện cơ sở tạo việc làm thường xuyên cho 10 lao động địa phương, thu nhập trung bình khoảng 9 triệu đồng/người/tháng; ngoài ra có khoảng 20 lao động thời vụ, thu nhập khoảng 6 triệu đồng/tháng.
Doanh thu hiện đạt khoảng 10 tỷ đồng/năm, lợi nhuận ổn định trên 10%.
Với Hải, con số doanh thu không phải điểm dừng. Anh đang hoàn thiện các quy chuẩn sản xuất để hướng tới đưa sản phẩm tôm sinh thái Cà Mau ra thị trường quốc tế.
Một kế hoạch khác cũng được chàng trai trẻ ấp ủ là xây dựng làng nghề tôm khô truyền thống kết hợp du lịch trải nghiệm cộng đồng. Du khách có thể tìm hiểu vùng nuôi, xem quy trình chế biến và trải nghiệm các sản phẩm từ con tôm.
Nếu thực hiện được, con tôm sẽ không chỉ được bán dưới dạng thực phẩm mà còn trở thành một phần của câu chuyện về vùng đất, nghề truyền thống và sinh kế của người dân.
Từ thu mua tôm tươi, Hải đang từng bước hình thành một chuỗi khép kín hơn. Bắt đầu từ nguồn nguyên liệu - chế biến - tiêu chuẩn hóa - bán hàng trực tuyến - xây dựng thương hiệu - mở rộng thị trường.
Đó cũng là cách tư duy của một thế hệ nông dân, doanh nhân trẻ đang thay đổi. Những người trẻ ứng dụng khoa học, công nghệ không nhất thiết phải bắt đầu bằng những nhà máy lớn hay những hệ thống tự động phức tạp.
Với một cơ sở chế biến nông sản, công nghệ và chuyển đổi số đôi khi bắt đầu từ việc quản lý tốt hơn nguồn nguyên liệu, chuẩn hóa sản phẩm, đưa hàng hóa lên môi trường số và tìm được khách hàng ở ngoài phạm vi quê nhà.
Nguyễn Trường Hải từng được trao Giải thưởng Lương Định Của lần thứ 20 năm 2025 cùng nhiều bằng khen của địa phương. Nhưng câu chuyện đáng chú ý hơn cả vẫn là cách một người trẻ ở vùng nuôi tôm Cà Mau tìm cách giữ lại giá trị của con tôm ngay tại quê hương, thay vì chỉ bán đi nguyên liệu thô.
Từ một sản vật quen thuộc, Hải đang thử xây dựng một cách làm mới. Chàng trai 24 tuổi này bán sản phẩm thay vì bán nguyên liệu, bán giá trị thay vì chỉ bán con tôm.
