Tin vũ khí hôm nay 17/10: Mỹ phóng Tomahawk từ hệ thống Typhon trên bộ, uy lực ra sao?
Tin vũ khí hôm nay, Mỹ phóng Tomahawk từ hệ thống Typhon trên bộ; Tàu ngầm Novosibirsk của Nga phóng thử hai loại tên lửa; Iran chuyển sản xuất tên lửa đạn đạo xuống lòng đất.
Mỹ phóng Tomahawk từ hệ thống Typhon trên bộ
Theo Army Recognition, Lục quân Mỹ ngày 15/10 công bố khẩu đội Năng lực tầm trung (MRC) thuộc Tiểu đoàn 3, Trung đoàn Pháo binh dã chiến 12, trực thuộc Bộ Chỉ huy Đa miền châu Âu, đã lần đầu bắn đạn thật tên lửa hành trình Tomahawk từ bệ phóng Typhon. Vụ phóng diễn ra ngày 28/9 tại Trạm vũ khí không quân hải quân China Lake, bang California. Đây là lần khai hỏa Typhon thứ ba trên lãnh thổ Mỹ.
Typhon là hệ thống phóng cơ động mặt đất, bắn hai loại tên lửa của Hải quân Mỹ là BGM-109 Tomahawk và Standard Missile-6 (SM-6). Một khẩu đội tiêu chuẩn gồm 4 bệ phóng đặt trên rơ-moóc, một trung tâm điều hành, xe kéo và thiết bị hỗ trợ. Mỗi bệ phóng dùng cấu hình phóng thẳng đứng cải tiến từ hệ thống Mk 41 trên tàu chiến. Theo Defense News, mỗi bệ có 4 ô phóng, nên cả khẩu đội nạp sẵn 16 tên lửa. Tomahawk có tầm bắn hơn 1.600 km tùy biến thể, bay dưới âm thanh và bám địa hình ở độ cao thấp. Trước vụ phóng, binh sĩ đã huấn luyện 5 tuần cùng nhân sự Hải quân Mỹ và đại diện Raytheon.
Typhon ra đời sau khi Hiệp ước INF chấm dứt năm 2019. Hiệp ước này từng cấm Mỹ và Nga sở hữu tên lửa phóng từ mặt đất có tầm bắn 500 - 5.500km. Tháng 7/2024, Mỹ và Đức ra tuyên bố chung về việc triển khai luân phiên các hệ thống hỏa lực tầm xa của Lục quân Mỹ tại Đức từ năm 2026. Lục quân Mỹ chưa công bố thời điểm hay địa điểm triển khai khẩu đội Typhon tới châu Âu. Năm 2025, Berlin cũng ngỏ ý mua Typhon làm giải pháp tạm thời trong lúc tự phát triển vũ khí tầm xa.
Châu Âu sẽ là khu vực thứ ba đón Typhon. Hệ thống này được đưa tới Philippines từ tháng 4/2024 và từng bắn SM-6 tại Úc trong tập trận Talisman Sabre 2025. Giá trị lớn nhất của Typhon nằm ở tính hai vai trò. Cùng một bệ phóng có thể đánh mục tiêu trên bộ ở cự li xa bằng Tomahawk hoặc dùng SM-6 cho nhiệm vụ phòng không và chống hạm.
Tàu ngầm Novosibirsk phóng hai loại tên lửa, Nga đang phô diễn năng lực gì?
Tàu ngầm hạt nhân Novosibirsk thuộc Hạm đội Thái Bình Dương Nga hôm 15/10 phóng tên lửa hành trình Oniks và Kalibr từ tư thế lặn trong một cuộc diễn tập theo kế hoạch, theo Bộ Quốc phòng Nga.
Tên lửa chống hạm Oniks (P-800, 3M55) đánh vào một mục tiêu trên biển mô phỏng tàu mặt nước đối phương ở cự li hơn 170 km. Tên lửa Kalibr (3M54-1) tấn công mục tiêu tại trường bắn Kura trên bán đảo Kamchatka, cách hơn 1.200 km. Moscow không cho biết tên lửa mang đầu đạn hạt nhân. Army Recognition nhấn mạnh các con số trên là cự li được chọn cho lần bắn này, không phải tầm bắn tối đa của tên lửa.
Novosibirsk (K-573) là tàu đầu tiên đóng loạt thuộc Project 885M Yasen-M. Theo các số liệu công khai, tàu được đặt lườn năm 2013, biên chế ngày 21/12/2021 và đóng tại Vilyuchinsk trên bán đảo Kamchatka. Tàu có lượng giãn nước 13.800 tấn khi lặn, dài 130 m và đạt 31 hải lí/giờ khi lặn. Hỏa lực gồm 8 giếng phóng thẳng đứng chứa tới 32 tên lửa Oniks hoặc 40 tên lửa Kalibr, có khả năng mang tên lửa siêu vượt âm Zircon, cùng 10 ống phóng ngư lôi 533 mm.
Điểm Moscow muốn nhấn mạnh là khả năng đánh cả hai loại mục tiêu trong một chuyến tuần tra. Cùng một con tàu có thể vừa đe dọa nhóm tàu mặt nước, vừa tấn công hạ tầng trên bộ từ khoảng cách hơn 1.000 km mà không cần nổi lên. Cơ số 40 tên lửa hành trình tương đương tàu ngầm tấn công lớp Virginia Block V của Mỹ, vốn được bổ sung khoang tải trọng để mang tới 40 tên lửa Tomahawk. Với Hạm đội Thái Bình Dương, mỗi chiếc Yasen-M được biên chế thêm đồng nghĩa với một bệ phóng tên lửa hành trình cơ động, khó theo dõi ở khu vực Biển Okhotsk và tây bắc Thái Bình Dương. Tháng 9/2022, trên hành trình tới Kamchatka, Novosibirsk từng phóng Oniks vào mục tiêu trên biển Chukchi.
Mỹ và Israel đánh phá công nghiệp tên lửa, Iran đang thích nghi ra sao?
Theo Militarnyi ngày 16/10, một nghiên cứu của Viện Nghiên cứu Chính sách Đối ngoại Mỹ (FPRI) dựa trên ảnh vệ tinh Planet Labs cho thấy Iran đang tiếp tục mở rộng hạ tầng ngầm, nhiều khả năng để sản xuất tên lửa đạn đạo. Các cơ sở này từng là mục tiêu của chiến dịch không kích Epic Fury do Mỹ và Israel mở màn ngày 28/2.
Tại Shahrud, Iran đang xây một tổ hợp đường hầm mới. Công trình khởi công từ mùa thu năm 2024 với hai lối vào xuyên núi, còn lối vào thứ ba nhiều khả năng được khởi công sau chiến dịch Epic Fury. Ở tổ hợp ngầm Shahid Boroujerdi gần Parchin, ảnh chụp ngày 15/9 cho thấy Iran đã xây lại một tòa nhà phụ trợ và lấp các hố bom do đạn xuyên phá để lại. Gần đó xuất hiện các container dài khoảng 5 - 13 m, có thể dùng để cất giữ hoặc vận chuyển tên lửa, cho thấy tổ hợp có thể đang phục vụ việc lắp ráp.
Theo FPRI, các dây chuyền sản xuất nhiên liệu tên lửa rắn tại cả ba khu Parchin, Khojir và Shahrud hiện vẫn tê liệt. Tại Khojir, phần lớn hạ tầng sản xuất đã bị phá hủy, nhiều lối vào tổ hợp ngầm Shahid Movahed vẫn bị chặn và không có dấu hiệu hoạt động. Tháng 5/2026, tình báo Mỹ và Israel cho biết Iran đã nối lại sản xuất tên lửa và bệ phóng ở quy mô hạn chế bằng linh kiện tồn kho, dây chuyền sửa chữa và các cơ sở còn nguyên vẹn.
Nhiên liệu rắn là nút thắt của chương trình tên lửa Iran, vì phần lớn tên lửa đạn đạo thế hệ mới của nước này dùng loại nhiên liệu cho phép phóng nhanh từ bệ cơ động. Đúc động cơ nhiên liệu rắn cỡ lớn đòi hỏi máy trộn hành tinh chuyên dụng, loại thiết bị khó mua và khó thay thế. Israel từng nhắm vào chính các máy trộn này trong đợt không kích tháng 10/2024. FPRI ước tính Iran có thể khôi phục sản xuất trong vòng một năm nếu dồn nguồn lực và thiết bị chuyên dụng vào một cơ sở duy nhất. Việc đưa dây chuyền vào lòng núi giúp tăng khả năng sống sót trước đòn tấn công tiếp theo, nhưng không giải quyết được bài toán thiết bị.
