Vạch trần ‘ma trận’ livestream lừa đảo ngọc trai tại TP.HCM
Thượng tá Hồ Thọ Hải vạch trần kịch bản livestream khui ngọc trai, cào thẻ trúng thưởng lừa đảo chiếm đoạt hàng trăm triệu đồng của người dân.
Đằng sau những buổi phát trực tiếp rầm rộ với hàng nghìn lượt tương tác, những màn "khui ngọc trai cào trúng thưởng", "bốc thăm mua túi xách mạ vàng" hay "uống cà phê săn quà khủng" là cả một hệ thống ma trận lừa đảo được dàn dựng vô cùng chuyên nghiệp.
Các đối tượng không chỉ biến tướng trò chơi thành cờ bạc trực tuyến mà còn thao túng tâm lí, khiến người xem từ tò mò, hám lợi nhỏ trở thành nạn nhân của những khoản mất mát tài sản khổng lồ.
Từ những gói "vốn nhỏ lời to" đến cái bẫy không lối thoát
Chiều 29/10, tại cuộc họp báo định kì về các vấn đề kinh tế - xã hội trên địa bàn TP.HCM, Thượng tá Hồ Thọ Hải, Phó Trưởng phòng Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (PA05, Công an TP.HCM), đã đưa ra những cảnh báo đặc biệt nguy hiểm về một phương thức lừa đảo công nghệ cao đang nở rộ trên các nền tảng mạng xã hội.
Đó chính là thủ đoạn biến tướng hình thức bán hàng, giải trí trực tiếp (livestream) để chiếm đoạt tài sản của người dân. Thời gian gần đây, lướt qua các nền tảng như Facebook, TikTok hay YouTube, không khó để người dùng bắt gặp những buổi livestream giật gân. Không còn dừng lại ở việc yêu cầu "chạy đơn hàng nhận hoa hồng" như trước, thủ đoạn của các nhóm tội phạm đã chuyển sang hình thức tinh vi hơn rất nhiều. Chúng tổ chức khui ngọc trai cam kết thu mua lại với giá cao ngất ngưởng, cào thẻ trúng thưởng số lượng lớn hay mở các trò chơi tương tác như "uống cà phê trúng phố thượng". Tất cả tạo nên một khung cảnh nhộn nhịp, tạo cảm giác ai tham gia cũng có thể dễ dàng đổi đời chỉ sau vài phút.
Theo lãnh đạo PA05, quá trình thực hiện hành vi lừa đảo của các đối tượng này thường trải qua ba giai đoạn được tính toán kĩ lưỡng. Giai đoạn khởi đầu là tiếp cận nạn nhân, nơi các đối tượng lợi dụng tính chất biến tướng của các trò chơi trực tuyến, đánh vào tâm lí thiếu hiểu biết hoặc hám lợi của một bộ phận người dân để thu hút sự chú ý.
Để tạo niềm tin, chúng tung ra kịch bản dàn dựng với hàng loạt tài khoản ảo nhảy vào bình luận, thả tim, khoe đã trúng thưởng hàng chục triệu đồng hoặc mua được ngọc trai quý giá. Sự sôi động giả tạo này khiến người xem tưởng rằng đây là cơ hội vàng có thật và bắt đầu sa lưới.
Sang giai đoạn thứ hai với kịch bản chiếm đoạt, chúng chào mời các "gói chơi" từ nhỏ đến lớn với lời hứa hẹn vốn bỏ ra vô cùng ít nhưng lợi nhuận thu về lại gấp nhiều lần, rủi ro bằng 0. Người chơi ban đầu chỉ bỏ ra vài chục đến vài trăm nghìn đồng và nhanh chóng nhận được chút tiền thưởng nhỏ để củng cố niềm tin. Tuy nhiên, càng về sau, các đối tượng càng dẫn dắt nạn nhân nạp những khoản tiền lớn hơn vào các gói cao cấp hơn. Khi số tiền đã lên đến hàng chục, hàng trăm triệu đồng, nạn nhân mới nhận ra mình đã "phóng lao thì phải theo lao" và không thể rút lại.
Đến giai đoạn cuối cùng là ngăn chặn rút tiền, khi đã nắm giữ số tiền lớn của người tham gia, các đối tượng lập tức triển khai các chiêu bài cản trở. Thượng tá Hải cho biết, chúng đưa ra vô số lí do vô lí như yêu cầu đóng thuế thu nhập, phí giải tỏa tài khoản, phí chuyển mạch hệ thống hay lệ phí hồ sơ.
Nạn nhân vì tiếc số tiền lớn đã nạp trước đó nên tiếp tục vay mượn, nộp thêm tiền với hi vọng lấy lại được vốn. Chỉ đến khi nạn nhân hoàn toàn kiệt quệ tài chính hoặc không còn khả năng đóng thêm, các đối tượng mới thẳng tay chặn liên lạc, xóa tài khoản và cuỗm trọn toàn bộ tài sản.
Bốn nguyên tắc vàng để không thành "mồi ngon"
Trước tình hình tội phạm công nghệ cao diễn biến ngày càng phức tạp với vô số biến tướng tinh vi, Thượng tá Hồ Thọ Hải nhấn mạnh, cốt lõi của tội phạm lừa đảo trực tuyến vẫn luôn đánh vào ba điểm yếu lớn nhất của con người là lòng tham, sự hiếu kì và tính mất cảnh giác. Bản chất phương thức không thay đổi nhưng vỏ bọc của chúng lại liên tục được làm mới theo xu hướng thị trường. Do đó, việc nâng cao nhận thức cho người dân là chiến tuyến quan trọng nhất.
Để tự bảo vệ bản thân và gia đình trước các cạm bẫy trên không gian mạng, Thượng tá Hồ Thọ Hải khuyến cáo người dân cần chủ động thực hiện nghiêm túc bốn nguyên tắc phòng ngừa cốt lõi.
Trước hết, mỗi cá nhân phải nâng cao tinh thần cảnh giác, không ngừng cập nhật các thông tin cảnh báo cũng như phương thức thủ đoạn tội phạm do cơ quan công an công bố trên các kênh truyền thông chính thống.
Nguyên tắc thứ hai là tuân thủ triệt để việc không chuyển tiền theo các yêu cầu lạ. Trong mọi giao dịch tài chính trên mạng, nếu chấp nhận chuyển tiền theo lời hứa hẹn lợi nhuận mơ hồ, người dân đang ở thế hoàn toàn bị động và đối mặt với rủi ro trắng tay. Do đó, tuyệt đối không cung cấp mã OTP, thông tin tài khoản ngân hàng, và không chuyển tiền để đóng các khoản phí gọi là "thuế", "lệ phí giải tỏa tài khoản" hay "phí thủ tục" cho bất kì ai trên mạng xã hội.
Thứ ba, việc chủ động tố giác tội phạm đóng vai trò vô cùng quan trọng. Nhiều người dân khi trở thành nạn nhân thường có tâm lí e ngại, xấu hổ, sợ bị người khác chê cười nên chọn cách âm thầm chịu đựng. “Việc bị lừa đảo là rủi ro do tội phạm cố tình sắp đặt, người dân không việc gì phải giấu giếm hay cảm thấy hổ thẹn. Việc dũng cảm trình báo cơ quan công an không chỉ giúp lực lượng chức năng thu thập manh mối, nhanh chóng đấu tranh triệt phá các đường dây tội phạm mà còn là hành động thiết thực giúp cảnh báo, ngăn chặn những người khác không bước vào vết xe đổ”, Thượng tá Hồ Thọ Hải khẳng định.
Cuối cùng, bên cạnh sự vào cuộc của cơ quan công an, sự đồng lòng của cộng đồng người dùng mạng xã hội là yếu tố tiên quyết để làm sạch môi trường mạng. Khi phát hiện các buổi livestream có dấu hiệu lừa đảo, cờ bạc biến tướng hay các nội dung phản cảm, đi ngược lại thuần phong mĩ tục, người xem cần tích cực sử dụng tính năng báo cáo có sẵn trên các nền tảng. Một lượt báo cáo của một cá nhân có thể chưa đủ tác động, nhưng hàng nghìn lượt báo cáo từ cộng đồng sẽ buộc các thuật toán và đơn vị quản lí nền tảng phải nhanh chóng gỡ bỏ, khóa các kênh độc hại, nhằm ngăn chặn mầm mống lừa đảo ngay từ khi mới xuất hiện.
.jpg)
