Fukuzawa Yukichi (kì 3):Thức tỉnh Nhật Bản bằng khuyến học và viết báo
Những năm đầu Minh Trị, Fukuzawa Yukichi chủ động từ chối ba nguồn bổng lộc, tự cắt đứt mọi sự phụ thuộc để giữ trọn vị thế một công dân tự do.
Tác phẩm Khuyến học ra đời như gáo nước lạnh thức tỉnh cả một quốc gia: "Trời không tạo ra người đứng trên người, cũng không tạo ra người đứng dưới người”. Nhưng hành trình tìm kiếm sự tự chủ ấy chưa bao giờ êm đềm, khi ông phải đối mặt với âm mưu ám sát ngay tại quê nhà và bi kịch bị chính phủ phản bội giữa cơn bão chính trị.
Ba lần từ chối bổng lộc và lời thức tỉnh "Khuyến học"
Sau khi chế độ Mạc phủ sụp đổ, làn sóng cải cách Minh Trị tràn qua Nhật Bản như một trận đại hồng thủy, cuốn phăng chiếc gông thân phận đã tồn tại suốt hàng thế kỷ. Nhưng sự tự do đột ngột ấy cũng đi kèm với một bi kịch xã hội thảm khốc. Hàng trăm ngàn võ sĩ samurai trên khắp đất nước chính thức mất đi bổng lộc gạo hàng năm, bị tước bỏ đặc quyền mang kiếm và bị quăng ra đường phố mà không hề có bất kì kĩ năng buôn bán hay sinh tồn nào. Họ trở thành những bóng ma ngơ ngác giữa một thời đại mới, bất lực nhìn thế giới cũ sụp đổ dưới chân mình.
Trong hoàn cảnh đất nước tái thiết, chính quyền Minh Trị mới cực kì khao khát những trí thức Tây học hàng đầu để xây dựng bộ máy lãnh đạo. Lời mời trân trọng được gửi đến Fukuzawa Yukichi. Với tài năng dịch thuật, sự am hiểu sâu sắc về thể chế phương Tây và uy tín sẵn có, một vị trí bộ trưởng hay quan chức cao cấp trong chính phủ mới hoàn toàn nằm trong tầm tay ông. Nhưng Yukichi đã đưa ra một quyết định khiến tất cả phải bàng hoàng: ông thẳng thừng từ chối.
Không chỉ dừng lại ở đó, Yukichi tiếp tục cắt đứt lương chức quan từ cựu Mạc phủ và xin chấm dứt luôn khoản trợ cấp hằng năm từ phiên trấn quê nhà Nakatsu. Bằng hành động đó, ông tự tay triệt hạ cả ba nguồn thu nhập ổn định và an toàn nhất thời bấy giờ. Đối với Yukichi, lí do vô cùng đơn giản nhưng triệt để: Khi bạn nhận lương của chính quyền hay bấu víu vào tiền chu cấp của một tổ chức, tâm trí và phẩm giá của bạn đã không còn thuộc về chính bạn. Bạn sẽ buộc phải suy nghĩ, phát ngôn và hành động theo sự chi phối của kẻ trả lương. Muốn giữ được sự độc lập tư tưởng, trước hết phải độc lập về tài chính.
Để nuôi sống bản thân và duy trì ngôi trường Keio Gijuku, Yukichi đã thực hiện một bước đi mang tính cách mạng khi ông khởi xướng hệ thống đóng nguyệt phí (học phí) đầu tiên tại Nhật Bản. Trước đó, các trường học tư thục đều vận hành dựa trên sự ban ơn của các lãnh chúa hoặc sự bảo trợ của những kẻ có quyền. Yukichi đã thay thế mô hình xin - cho đó bằng một hợp đồng giao dịch bình đẳng là thầy truyền trao tri thức, trò chi trả thù lao sòng phẳng. Keio Gijuku tồn tại và phát triển bằng chính năng lực lao động của người dạy, hoàn toàn độc lập với ngân sách nhà nước hay sự từ thiện của bất kì thế lực nào.
Năm 1872, sự tự chủ ấy đã đơm hoa kết trái thành một công trình làm rung chuyển đời sống tinh thần của cả quốc gia. Ban đầu, Yukichi chỉ định viết một tập tài liệu nhỏ dành tặng cho các thanh niên tại ngôi trường tiếng Anh mới thành lập ở quê nhà Nakatsu. Trên bìa của cuốn tiểu luận ấy xuất hiện hai cái tên là Fukuzawa Yukichi và Obata Atsujiro. Obata chính là một trong sáu người trò nghèo được Yukichi đưa từ Nakatsu lên Edo tám năm về trước, được ông tự bỏ tiền túi nuôi ăn học từ những bản dịch báo chí. Sự tận tụy mà người thầy Ogata Koan trao cho Yukichi năm xưa nay được tiếp nối qua Obata, trở thành ngọn đuốc truyền lại tri thức cho thế hệ tương lai.
Tập tài liệu nhỏ ấy mang tên Khuyến học (Gakumon no Susume). Ngay khi phát hành, nó đã tạo nên một cơn sốt chưa từng có trong lịch sử xuất bản Nhật Bản. Từ một tập sách ban đầu, Khuyến học được viết tiếp thành 17 tập, bán ra hơn 3,4 triệu bản. Giữa một đất nước 30 triệu dân lúc bấy giờ, trung bình cứ mười người Nhật thì có một người sở hữu cuốn sách. Đó còn chưa kể sách giả, sách chép tay lan truyền khắp các chợ phiên.
Vì sao Khuyến học lại có một sức công phá khủng khiếp đến vậy? Câu trả lời nằm ngay ở câu mở đầu kinh điển mà bất kì người Nhật nào cũng thuộc lòng: "Trời không tạo ra người đứng trên người, cũng không tạo ra người đứng dưới người”.
Tuy nhiên, hầu hết người đời đều hiểu lầm câu nói này như một lời tuyên ngôn ngây thơ về sự bình đẳng sẵn có. Trong nguyên tác, Yukichi viết rõ: "Người ta nói rằng Trời không tạo ra người đứng trên người..”. Từ "Người ta nói rằng" chứa đựng một sự hoài nghi triệt để. Yukichi không khẳng định thực tại đã bình đẳng; ông đặt ra một câu hỏi nghiệt ngã: Nếu Trời sinh ra con người bình đẳng, thì tại sao trong thực tế xã hội lại có kẻ thông thái, người ngu đần, kẻ giàu sang, người nghèo hèn, kẻ làm quan quý tộc, người làm nô dịch thấp kém?
Câu trả lời của Fukuzawa Yukichi dội xuống như một gáo nước lạnh: "Sự khác biệt giữa kẻ trí và kẻ ngu, người giàu và kẻ nghèo, hoàn toàn nằm ở chỗ có học hay không”.
Ông đập tan huyền thoại về xuất thân dòng máu. Sự sang hèn của một con người không do huyết thống hay đẳng cấp cha mẹ định đoạt, mà do chính nỗ lực học hỏi của bản thân. Nhưng Yukichi cũng định nghĩa lại hoàn toàn khái niệm "Sự học". Học ở đây tuyệt nhiên không phải là việc thuộc lòng các sách kinh điển Nho giáo, làm thơ waka hay ngâm ngợi những thứ tri thức xa rời thực tế, thứ mà ông thẳng thừng lên án là phù phiếm và vô ích. Thứ học vấn mà ông xướng xuất là Thực học (Jitsugaku): kĩ năng viết thư, kế toán, sử dụng bàn tính soroban, địa lí, vật lí, lịch sử, kinh tế học và ngoại ngữ. Đó là những tri thức thực tiễn có thể kiểm chứng được bằng thực nghiệm và ứng dụng trực tiếp để giải quyết các vấn đề sinh kế hàng ngày.
Từ nền tảng Thực học đó, trong tập thứ ba của Khuyến học, Yukichi đã chạm đến mục tiêu tối thượng của việc học: Độc lập. Độc lập bao gồm hai đôi chân vững chắc: Độc lập về trí tuệ (khả năng dùng lí trí phân biệt đúng sai mà không bị thao túng) và Độc lập về tài chính (khả năng tự nuôi sống bản thân bằng lao động). Và từ sự tự chủ của cá nhân, ông đưa ra một công thức mang tính bước ngoặt cho cả dân tộc: "Khi mỗi cá nhân độc lập, quốc gia mới có thể độc lập”. Một đất nước mạnh mẽ không phải vì nó có một triều đình uy quyền hay những thần dân biết vâng lời mù quáng, mà vì nó được cấu thành từ những công dân tự lực, biết suy nghĩ độc lập và không cần bất kì chiếc giá đỡ bên ngoài nào để đứng thẳng làm người.
Sự cô độc của người mở đường và vết thương tại Nakatsu
Đầu thập niên 1870, Nhật Bản quay cuồng trong bầu không khí ngột ngạt của sự rạn nứt. Cuộc Cách mạng Minh Trị xóa bỏ trật tự cũ, nhưng ở khắp các địa phương, làn sóng bất mãn trong cựu tầng lớp võ sĩ bắt đầu dâng cao như núi lửa chực phun trào. Những con người từng lấy việc binh đao làm kiêu hãnh nay hoang mang, phẫn uất trước những chính sách canh tân dồn dập. Họ tích trữ vũ khí, thì thầm những âm mưu bạo động, và coi mọi tư tưởng canh tân phương Tây như kẻ thù đã cướp mất cơm áo cùng linh hồn của đất nước.
Giữa bão táp ấy, tháng 5 năm 1870, Fukuzawa Yukichi, lúc này ba mươi lăm tuổi, đột ngột ngã bệnh vì một trận sốt thương hàn dữ dội. Mười bốn năm đã trôi qua kể từ ngày ông thoát khỏi lưỡi hái tử thần tại lò đào tạo Tekijuku. Nhưng lần này, người thầy kính yêu Ogata Koan không còn ở bên để ân cần sắc thuốc cứu mạng. Nằm trên giường bệnh co quắp giữa cái nóng chói chang của mùa hè Tokyo, trong những cơn mê man thiếp đi vì sốt cao, tâm trí Yukichi lại trôi dạt về trấn nhỏ Nakatsu.
Nơi ấy, người mẹ già Ojun vẫn đang sống một mình cô quạnh. Yukichi giật mình nhận ra rằng nếu một ngày ông bất ngờ ngã xuống, sẽ chẳng còn ai che chở cho người mẹ đã gieo vào lòng ông mầm mống đầu tiên của lòng bao dung nhân ái. Nỗi trăn trở ấy biến thành nguồn sinh lực giúp ông gạt phăng bệnh tật để gượng dậy. Ngay khi vừa hồi phục, mùa đông năm 1870, Yukichi lập tức khăn gói trở về Nakatsu với một mục tiêu duy nhất là đón mẹ lên Tokyo sống cùng mình.
Trở lại quê nhà sau nhiều năm bạt mạng phương xa, Yukichi đón nhận lời mời tham vấn của một quan chức cấp cao trong phiên trấn Nakatsu về phương cách quản trị địa phương giữa thời biến động. Những người cầm quyền Nakatsu hy vọng vị học giả danh tiếng sẽ đưa ra những chiến lược quân sự hay lời khuyên mua sắm súng ống tiên tiến. Nhưng câu trả lời mà Fukuzawa Yukichi đưa ra đã dội một gáo nước đá làm rúng động toàn bộ trấn võ sĩ. Ông đề xuất phá bỏ toàn bộ kho vũ khí đao kiếm, thanh lí tất cả súng đại bác của phiên, và dồn trọn vẹn số tiền đó để xây dựng một ngôi trường hiện đại theo phong cách phương Tây.
Đối với các võ sĩ trẻ Nakatsu, những kẻ đang ôm chặt thanh kiếm trong hận thù và nuôi dưỡng tư tưởng bài ngoại cực đoan, lời đề xuất ấy không phải là một phương án quản trị. Đó là một cái tát chí mạng, một sự sỉ nhục không thể tha thứ. Trong mắt họ, Yukichi, kẻ đã tự tay bán đi thanh kiếm katana, từ bỏ thân phận võ sĩ để sống bằng ngòi bút, chính là một kẻ phản bội quê hương, một kẻ đào tẩu đã vứt bỏ phẩm giá cao quý của đại hòa quốc để quỳ lụy trước tri thức ngoại bang. Một âm mưu ám sát bí mật lập tức được giăng ra. Những lưỡi kiếm sắc bén của các đồng hương Nakatsu chực chờ tuốt khỏi bao để kết liễu sinh mạng của ông ngay trên chính mảnh đất nơi ông đã cất tiếng khóc chào đời.
Yukichi hay tin về âm mưu ấy. Trong sự cay đắng lặng im, ông nhận ra khoảng cách tàn nhẫn giữa sự thật và định kiến hẹp hòi. Ông trở về để cứu vớt quê hương khỏi sự mù lòa lịch sử, nhưng quê hương lại muốn nhuốm máu ông bằng thứ kiêu hãnh mê muội. Không một lời thanh minh, không một cuộc tranh luận vô bổ, Yukichi lặng lẽ đưa mẹ Ojun rời Nakatsu lên đường về Tokyo. Ông bỏ lại sau lưng bóng tối của những ngôi nhà cổ kính cùng những lưỡi kiếm cuồng hận. Nỗi đau bị quê hương chối bỏ không làm ông gục ngã; trái lại, nó càng củng cố niềm tin sắt đá rằng trừ khi trí tuệ của người dân được khai mở, mọi sự thay đổi thể chế bên ngoài chỉ là thứ vỏ bọc mỏng manh.
Lời khuyên từng bị coi là phản bội của ông rút cuộc vẫn âm ỉ đơm hoa. Năm 1871, chính quyền Nakatsu bắt đầu tỉnh ngộ. Một ngôi trường tiếng Anh theo gợi ý của Yukichi chính thức được thành lập ngay trên quê nhà, mở ra ánh sáng tri thức cho chính những thanh niên từng hoang mang trước thời đại.
Cũng trong năm 1871, trường Keio Gijuku đánh dấu một bước chuyển mình lịch sử: Yukichi quyết định chuyển toàn bộ khuôn viên trường về đặt trên ngọn đồi Mita, vốn là cựu dinh thự của phiên trấn Shimabara. Sớm nhận thức được rằng một ngôi trường phải thuê đất sẽ luôn sống dưới nỗi phập phồng bị đe dọa đòi lại bất cứ lúc nào, Yukichi đã đàm phán mua đứt toàn bộ mảnh đất. Ngôi trường bắt đầu từ một gian nhà trọ chật hẹp năm xưa nay đã sở hữu "sổ đỏ", vững vàng trên đôi chân tài chính tự chủ.
Năm 1875, trên ngọn đồi Mita ấy, Fukuzawa Yukichi đã dựng lên một công trình đặc biệt: Diễn thuyết đường Mita (Mita Enzetsukan). Trước thời điểm đó, trong ngôn ngữ Nhật Bản thậm chí còn chưa tồn tại một từ ngữ nào để chỉ hành động thuyết trình hay tranh luận trước đám đông. Yukichi đã sáng tạo ra thuật ngữ "Diễn thuyết" (Enzetsu - 演説) để dịch chữ Speech trong tiếng Anh. Trong xã hội phong kiến cũ, việc bày tỏ quan điểm cá nhân trước công chúng là điều bị cấm đoán; con người chỉ biết cúi đầu lắng nghe mệnh lệnh từ trên ban xuống. Yukichi đã cùng các đồng nghiệp và học trò tự tay thực hành, tập luyện nghệ thuật diễn thuyết, biến ngôi nhà gỗ Mita thành cái nôi đầu tiên của văn hóa tranh luận công khai tại Nhật Bản. Tri thức không còn bị giam hãm trên những trang sách im lìm, nó bước ra giảng đường, trở thành thứ ngôn từ sống động để con người giao tiếp, phản biện và tìm kiếm sự thật.
Uy tín của Yukichi lan rộng khắp đất nước. Năm 1879, khi Viện Hàn lâm Khoa học Tokyo (tiền thân của Viện Hàn lâm Nhật Bản ngày nay) được thành lập, Fukuzawa Yukichi được bầu làm Viện trưởng đầu tiên. Cả đời kiên quyết từ chối mọi chức vị trong bộ máy chính quyền Minh Trị, nhưng ông lại mỉm cười tiếp nhận trọng trách trong thế giới học thuật. Ông từ chối quyền lực cai trị, nhưng sẵn sàng gánh vác sứ mệnh dẫn đường cho tri thức. Từ chiếc bóng u uất trong kho gạo Osaka đến vị trí đứng đầu nền khoa học quốc gia, Fukuzawa đã chứng minh rằng: sự cô độc của người mở đường hôm nay chính là ngọn hải đăng soi sáng cho cả một dân tộc vào ngày mai.
Biến cố năm 1881 là bài học đắt giá cho Fukuzawa Yukichi
Hơn một thập kỉ sau khi triều đại Minh Trị khai sinh, guồng máy chính trị Nhật Bản bước vào một cơn địa chấn mới tàn khốc không kém gì thời kì nội chiến. Lần này, cuộc chiến không diễn ra bằng súng đạn trên chiến trường, mà bùng nổ ngay trong lòng nội các giữa hai luồng tư tưởng về tương lai đất nước là thời điểm và cơ chế thành lập Quốc hội. Một bên là Okuma Shigenobu, nhân vật trung tâm trong chính phủ, người kiên quyết cổ vũ cho việc nhanh chóng thành lập Quốc hội theo mô hình nghị viện Anh quốc. Bên kia là Ito Hirobumi và Inoue Kaoru, những người sau này trở thành Thủ tướng đầu tiên, lại thận trọng cho rằng Nhật Bản chưa đủ điều kiện và cần thêm nhiều thời gian để chuẩn bị.
Chính trong tình cảnh rạn nứt gay gắt đó, cuối năm 1880, những vị lãnh đạo chính phủ đã tìm đến Fukuzawa Yukichi. Họ tham vấn ông về khả năng sáng lập một tờ báo lớn nhằm phản ánh quan điểm của chính quyền. Ngay lập tức, bản năng độc lập của Yukichi lên tiếng: ông thẳng thừng từ chối. Bởi lẽ ông hiểu rằng một tờ báo sống bằng tiền của chính quyền không đại diện cho người dân sẽ vĩnh viễn biến thành công cụ tuyên truyền, tự tước bỏ phẩm giá của người làm báo. Thế nhưng, đầu năm 1881, Inoue Kaoru lại một lần nữa tìm đến gặp ông. Inoue rủ rỉ tâm sự rằng chính phủ đã đưa ra quyết định lịch sử: Quốc hội chắc chắn sẽ được thành lập và đất nước đang rất cần một tờ báo độc lập hướng tới đại chúng để chuẩn bị tri thức dân trí cho người dân trước khi họ bước vào đời sống chính trị.
Lời hứa hẹn về một Quốc hội tự do và sứ mệnh khai sáng dân trí đã chạm đúng vào trái tim của Fukuzawa. Việc thành lập Quốc hội làm thay đổi hoàn toàn cuộc chơi: khi mỗi người dân được tham gia vào vận mệnh đất nước, một tờ báo nâng cao năng lực phản biện cộng đồng sẽ mang một ý nghĩa lịch sử thiêng liêng. Tin vào những lời cam kết của các nhà lãnh đạo, Yukichi hứa sẽ dốc sức hợp tác. Nhưng ông không thể lường trước rằng, trong thế giới của quyền lực chính trị, những lời hứa thiêng liêng nhất cũng chỉ mỏng manh như một làn khói.
Mùa hè năm 1881, một vụ bê bối tài chính chấn động bùng nổ: chính phủ Minh Trị bị phát hiện đang âm thầm bán rẻ một khối tài sản công khổng lồ tại vùng Hokkaido cho các thương nhân thân hữu. Dư luận phẫn nộ đỉnh điểm. Giới báo chí, vốn quy tụ rất nhiều học trò và cựu sinh viên của Keio, đồng loạt chĩa mũi nhọn tấn công gay gắt vào hành vi tham nhũng của giới cầm quyền. Ngay trong lòng nội các, Okuma Shigenobu trở thành vị quan chức duy nhất công khai đứng về phía dư luận, quyết liệt phản đối vụ bán tài sản công.
Sự hoảng loạn và nghi kị bao trùm lấy những kẻ nắm quyền. Trong mắt Ito Hirobumi và các lãnh đạo chính phủ, ngọn lửa phẫn nộ của dư luận không thể tự nhiên bùng cháy dữ dội đến thế. Họ đoán chắc rằng phải có một "mưu chủ" đứng sau giật dây, đạo diễn cho cuộc nổi dậy của báo chí và phe đối lập nhằm lật đổ chính phủ. Và cái tên bị họ khép vào tầm ngắm chính là Fukuzawa Yukichi. Sự thân thiết giữa Yukichi và Okuma Shigenobu, cùng sự hiện diện đông đảo của học trò ông trong giới báo chí, đã biến vị học giả độc lập thành kẻ bị tình nghi số một.
Tháng 10 năm 1881, một cuộc thanh trừng chính trị tàn khốc diễn ra: Okuma Shigenobu bị ép buộc phải đệ đơn từ chức, rời khỏi chính phủ. Sự kiện này đi vào lịch sử với tên gọi Meiji jūyon-nen no seihen hay "Chính biến năm Minh Trị thứ 14".
Cùng với sự gạt bỏ Okuma, chính quyền mới lập tức nuốt lời hứa hẹn với Fukuzawa Yukichi. Họ không chỉ hủy bỏ dự án tờ báo đại chúng mà còn quay sang đối xử với ông bằng sự ngờ vực, xa lánh và coi ông như một kẻ thù nguy hiểm. Chính những con người từng tìm đến nhà ông để khẩn khoản xin hợp tác nay lại giăng ra chiếc bẫy nghi kị, vu khống ông có âm mưu lật đổ chính quyền.
Đó là một trong những khoảnh khắc cay đắng nhất trong cuộc đời Fukuzawa Yukichi. Ông không hề có ý định lật đổ ai, cũng chưa bao giờ thèm khát một ghế trong chính phủ. Ông chỉ đơn giản giữ lời hứa hợp tác với sứ mệnh nâng cao dân trí cho một xã hội dân chủ tương lai. Uất hận trước sự bội phản, Yukichi đã âm thầm viết lại toàn bộ chi tiết biến cố này vào một tài liệu mật để lưu giữ cho hậu thế. Sau đó, ông gửi những bức thư chất vấn chính thức đến Ito Hirobumi và Inoue Kaoru, yêu cầu một lời giải thích sòng phẳng về những lời hứa trước đây. Đáp lại những bức thư đầy phẩm giá của ông chỉ là một sự im lặng lạnh ngắt.
Vết thương năm 1881 đã khắc vào tâm khảm Fukuzawa Yukichi một bài học đắt giá, một chân lí nghiệt ngã về khoảng cách với quyền lực: Đó là những gì sẽ xảy ra khi một con người tự do tiến quá gần đến vầng hào quang của chính trị. Trong thế giới của quyền lực, lời hứa là thứ dễ dàng bị đập vỡ nhất và thứ duy nhất còn lại chỉ là sự nghi kị, thao túng và phản bội. Nhận ra rủi ro ngay từ đầu nhưng vẫn phải nếm trải nỗi đau thực tế, Yukichi hiểu rằng: bất kì sự nương tựa nào vào chính quyền không phải của dân, dù là bổng lộc thời phong kiến hay sự bảo trợ thời canh tân (tư sản), cũng đều bấp bênh và nguy hiểm như nhau.
Nhưng một lần nữa, bản lĩnh "tự đập đi xây lại" của Fukuzawa lại bùng cháy từ chính tro tàn của sự thất vọng. Khi nền tảng hợp tác bị sụp đổ, ông không ngồi than khóc hay oán trách. Nếu chính phủ nuốt lời và không muốn có một tờ báo độc lập, thì ông sẽ tự tay tạo ra nó.
Ngày 1 tháng 3 năm 1882, Fukuzawa Yukichi chính thức cho ra mắt tờ báo của riêng mình: Jiji Shinpo (Thời sự Tân báo).
Không nhận một xu tài trợ từ bất kì quan chức nào, tuyệt đối từ chối việc trở thành cơ quan ngôn luận cho bất kì đảng phái chính trị nào, Yukichi vận hành Jiji Shinpo bằng chính nguồn lực tài chính tự chủ và bản lĩnh của bản thân. Tương tự như cách ông đã thiết lập hệ thống học phí cho Keio Gijuku năm xưa, ông xây dựng cho Jiji Shinpo một cơ chế tự chủ kinh tế triệt để là tờ báo sống bằng sự ủng hộ của độc giả và lao động dịch thuật, viết lách thực sự của các nhà báo.
Trên trang nhất của Jiji Shinpo, Yukichi dõng dạc tuyên bố lập trường độc lập tuyệt đối: Tờ báo không đứng về phe phái nào. Sự độc lập ấy cho phép ông và các học trò tự do cất lên tiếng nói sự thật, phân tích các chính sách quốc gia bằng góc nhìn lí trí, sắc bén và không bị ràng buộc bởi bất kì lợi ích nhóm nào.
Đón đọc kì tới: Thoát Á luận
