Vì sao Ngân hàng Nhà nước chọn thời điểm này để mua ngoại tệ giao ngay?
Ngân hàng Nhà nước bắt đầu mua ngoại tệ giao ngay từ ngày 11/11/2026, với mức giá 25.500 đồng/USD. Theo nhận định của ABS, hoạt động này được kỳ vọng góp phần cải thiện tâm lý thị trường chứng khoán, tạo tác động tích cực đến cổ phiếu ngân hàng, chứng khoán và bất động sản.
Việc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN) mua ngoại tệ giao ngay từ ngày 11/11 với tỉ giá 25.500 đồng/USD không chỉ nhằm bổ sung dự trữ ngoại hối, mà còn đưa thêm VND vào hệ thống ngân hàng. Động thái này diễn ra trong bối cảnh nhu cầu vốn thường tăng vào những tháng cuối năm, khi nhà điều hành phải cân đối giữa yêu cầu hỗ trợ thanh khoản và kiểm soát lạm phát.
Theo phương án được công bố, NHNN mua USD vào thứ Hai và thứ Tư hằng tuần từ các tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài có trạng thái ngoại tệ dương. Khối lượng mua tối đa của từng đơn vị được xác định trên cơ sở đưa trạng thái ngoại tệ về mức cân bằng, căn cứ số liệu cuối ngày làm việc liền trước.
Với tỉ giá 25.500 đồng/USD, cứ mỗi 1 tỉ USD được mua vào, NHNN sẽ thanh toán khoảng 25.500 tỉ đồng cho hệ thống ngân hàng, qua đó bổ sung một lượng VND tương ứng vào lưu thông.

Tỉ giá hạ nhiệt, thuận lợi để củng cố dự trữ ngoại hối
Theo chuyên gia MBS Research, bất chấp diễn biến tăng của chỉ số DXY, tỉ giá USD/VND trong nước vẫn duy trì xu hướng giảm. Đến cuối tháng 10, tỉ giá liên ngân hàng ở mức 25.802 đồng/USD, giảm 0,6% so với cuối tháng 9 và giảm 1,8% so với đầu năm. Đây là tháng giảm thứ 6 liên tiếp.
Trên thị trường tự do, tỉ giá duy trì trên 26.000 đồng/USD trong phần lớn tháng 10, trước khi giảm mạnh trong phiên cuối tháng xuống 25.750 đồng/USD, giảm 0,7% so với cuối tháng 9 và 4,4% so với đầu năm. Trong khi đó, tỉ giá trung tâm tăng nhẹ 0,04% so với cuối tháng 9, lên 25.637 đồng/USD, tương đương mức tăng 2,04% so với đầu năm.
Diễn biến này cũng phản ánh qua giá bán USD tại các ngân hàng thương mại. Từ cuối tháng 10, mức giá này đã xuống dưới 26.000 đồng/USD, lần đầu tiên sau khoảng 1,5 năm. Cùng thời điểm, cán cân thương mại Việt Nam ghi nhận hai tháng xuất siêu liên tiếp, với 1,3 tỉ USD trong tháng 9 và 7,31 tỉ USD trong tháng 10. Riêng tháng 10, mức xuất siêu cao nhất kể từ năm 2009, vượt kỷ lục 5 tỉ USD ghi nhận vào tháng 8/2020.
Trong phiên 11/11, ngày NHNN triển khai mua ngoại tệ giao ngay, tỉ giá trung tâm được niêm yết ở mức 25.611 đồng/USD, tăng 11 đồng so với phiên trước. Tỉ giá mua giao ngay ở mức 25.500 đồng/USD, trong khi tỉ giá bán giao ngay là 26.841 đồng/USD, thấp hơn 50 đồng so với tỉ giá trần.
Trên thị trường liên ngân hàng, tỉ giá chốt phiên ở mức 25.660 đồng/USD, tăng 55 đồng so với ngày 10/11. Trong khi đó, tỉ giá trên thị trường tự do giữ nguyên ở cả hai chiều mua vào và bán ra, lần lượt ở mức 25.750 và 25.860 đồng/USD.
Lý giải thời điểm NHNN triển khai mua ngoại tệ giao ngay, ông Nguyễn Thế Minh, Giám đốc Khối Ngân hàng Đầu tư, Công ty Chứng khoán An Bình (ABS), cho rằng: Tỉ giá USD/VND hạ nhiệt đã tạo điều kiện thuận lợi để nhà điều hành mua ngoại tệ. Động thái này vừa giúp củng cố dự trữ ngoại hối, vừa bổ sung nguồn VND cho hệ thống ngân hàng.
Trong bối cảnh đó, mức giá mua 25.500 đồng/USD của NHNN không nhằm đẩy tỉ giá lên, mà tạo một “sàn mềm”, hạn chế VND lên giá thêm. Điều này càng đáng chú ý khi các đồng tiền trong khu vực đã mất giá 2–7% so với USD.
Một lý do khác khiến thời điểm này thuận lợi cho việc mua ngoại tệ là nhu cầu củng cố dự trữ ngoại hối. Theo dữ liệu của Công ty Chứng khoán ABS, tại ngày 18/6/2026, dự trữ ngoại hối Việt Nam ở mức khoảng 87,6 tỉ USD, giảm 24,2 tỉ USD so với mức đỉnh 111,8 tỉ USD ghi nhận vào tháng 1/2022.
Quy mô dự trữ hiện tương đương khoảng 1,85 tháng nhập khẩu, thấp hơn ngưỡng 3 tháng được Quỹ Tiền tệ quốc tế (IMF) khuyến nghị. Khoảng cách này cho thấy việc củng cố bộ đệm ngoại hối vẫn là một yêu cầu đáng lưu ý trong điều hành.
Trong khi đó, quý IV hằng năm thường là mùa cao điểm cung ngoại tệ nhờ hoạt động xuất khẩu và kiều hối cuối năm. Đây là thời điểm thuận lợi để NHNN tranh thủ mua ngoại tệ, từng bước bổ sung nguồn dự trữ đã suy giảm.
NHNN mua USD và nhịp thở của VN-Index
Gần 10 năm qua, mỗi khi tỉ giá USD/VND yên ắng, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) lại tranh thủ mua vào ngoại tệ để bồi đắp dự trữ.
Theo thống kê của Công ty chứng khoán ABS, trong 13 thời điểm NHNN thực hiện các đợt mua ngoại tệ giao ngay từ năm 2016 – 2023, VN-Index có 11 lần tăng điểm sau một tháng.
Bổ sung thanh khoản, nhưng dư địa điều hành có giới hạn
Bên cạnh mục tiêu củng cố dự trữ ngoại hối, việc mua ngoại tệ giao ngay còn diễn ra trong bối cảnh thanh khoản VND có dấu hiệu chịu sức ép khi bước vào cao điểm cuối năm. Lãi suất qua đêm trên thị trường liên ngân hàng tăng từ 3,7%/năm ngày 3/11 lên 4,3%/năm ngày 11/11.
Tuy nhiên, so với thời điểm ngay trước khi NHNN thực hiện mua ngoại tệ giao ngay, lãi suất đã giảm nhẹ 0,1–0,2 điểm phần trăm, cho thấy áp lực thanh khoản có phần dịu lại.
Trên kênh thị trường mở (OMO), trong phiên 11/11, NHNN chào thầu 1.000 tỉ đồng ở mỗi kỳ hạn 7 ngày, 14 ngày và 91 ngày, cùng 2.000 tỉ đồng ở kỳ hạn 35 ngày, với lãi suất 4,5%. Kết quả, chỉ có 1.261,40 tỉ đồng trúng thầu ở kỳ hạn 35 ngày; các kỳ hạn còn lại không phát sinh khối lượng trúng thầu. Trong khi đó, lượng vốn đáo hạn đạt 4.153,59 tỉ đồng.
Như vậy, NHNN hút ròng 2.892,19 tỉ đồng qua nghiệp vụ thị trường mở trong phiên này. Dư nợ đang lưu hành trên kênh cầm cố còn 112.608,42 tỉ đồng. Diễn biến trên phản ánh việc NHNN giảm lượng vốn hỗ trợ ròng qua OMO trong phiên 11/11, nhưng chưa đủ cơ sở để kết luận thanh khoản toàn hệ thống đã cải thiện hay căng thẳng hơn chỉ từ số liệu này.
Theo ông Minh, điểm khác biệt giữa các kênh hỗ trợ thanh khoản nằm ở kỳ hạn và nghĩa vụ hoàn trả. Vốn NHNN cho vay qua OMO có kỳ hạn từ 7–91 ngày, trong khi lượng VND nhận qua giao dịch hoán đổi ngoại tệ (swap) cũng phải hoàn trả khi đến hạn.
Ngược lại, khi mua ngoại tệ giao ngay, NHNN thanh toán bằng VND và bổ sung tiền vào hệ thống ngân hàng mà không phát sinh nghĩa vụ hoàn trả theo kỳ hạn như hai kênh trên. Vì vậy, nghiệp vụ này có thể góp phần bổ sung nguồn vốn, giảm áp lực thanh khoản và tạo điều kiện để các ngân hàng thực hiện yêu cầu hạ lãi suất. Tác động thực tế còn phụ thuộc vào quy mô mua ngoại tệ và các nghiệp vụ điều tiết tiền tệ khác của NHNN.
Dù vậy, việc bổ sung thanh khoản vẫn phải được cân đối với yêu cầu kiểm soát lạm phát. CPI tháng 10 tăng 5,09% so với cùng kỳ, cao hơn mức mục tiêu khoảng 4,5%, khiến dư địa nới lỏng chính sách tiền tệ thêm phần hạn chế.
Theo ông Minh, NHNN vì thế phải tính toán thận trọng giữa yêu cầu hỗ trợ nguồn vốn, giảm áp lực lãi suất và ổn định mặt bằng giá, với tinh thần không chủ quan với lạm phát.
Bên cạnh áp lực lạm phát trong nước, diễn biến quốc tế cũng có thể khiến bài toán điều hành tỉ giá thêm thách thức. Theo MBS Research, áp lực tỉ giá trong những tháng cuối năm vẫn hiện hữu khi đồng USD được dự báo mạnh lên. Giá dầu neo cao có thể tiếp tục gây sức ép lên lạm phát, qua đó củng cố khả năng Cục dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) vẫn duy trì lãi suất điều hành ở mức cao trong thời gian tới. Điều này có thể tạo thêm áp lực từ bên ngoài lên tỉ giá USD/VND.
Trong bối cảnh đó, từ phía cơ quan quản lý, ông Phạm Chí Quang - Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN nhấn mạnh: NHNN khẳng định sẽ tiếp tục theo dõi sát diễn biến thị trường và kiểm soát biến động tỉ giá. Chúng tôi sẽ kiểm soát chặt chẽ biến động tỉ giá. Đồng thời, NHNN cũng định hướng quản lý chặt các kênh cung ứng tiền, theo dõi sát diễn biến giá cả và điều hành lãi suất trong mối tương quan với tỉ giá, nhằm tìm điểm cân bằng giữa hỗ trợ tăng trưởng và kiểm soát lạm phát.
Theo MBS Research, tỉ giá USD/VND có thể dao động trong vùng 26.400–26.600 đồng/USD, tăng 0,5–1,2% so với đầu năm. Trong khi đó, ABS đưa ra dự báo thận trọng hơn, với tỉ giá đến cuối năm 2026 ở mức 25.500–26.000 đồng/USD.
Về điều hành, Ngân hàng Nhà nước (NHNN) được kỳ vọng giữ nguyên lãi suất điều hành, đồng thời linh hoạt kết hợp các công cụ mua ngoại tệ và nghiệp vụ thị trường mở (OMO) nhằm hỗ trợ thanh khoản hệ thống.

