Kinh tế

Hàng triệu người dự kiến sắp được xóa nợ thuế, có trường hợp cả chục triệu đồng

Mai Đình • 15/11/2026 17:29

Nhiều trường hợp muốn quay lại hoàn tất thủ tục thuế, nhưng nghĩa vụ tài chính tích lũy qua nhiều năm đã vượt khả năng thanh toán

Theo hồ sơ thẩm định được Bộ Tư pháp công bố, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn đã được Thủ tướng ủy quyền ký tờ trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội về dự án Nghị quyết ban hành chính sách đặc thù về xử lý, xóa tiền thuế nợ nhằm tháo gỡ khó khăn cho người nộp thuế.

Theo đó, dự kiến từ ngày 21/11/2026, chính sách đặc thù về xử lí tiền thuế nợ đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03 (ngừng hoạt động nhưng chưa hoàn thành thủ tục chấm dứt hiệu lực mã số thuế) và trạng thái 06 (không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký) sẽ có hiệu lực. Chính sách được áp dụng đến hết ngày 30/6/2028.

Đối tượng áp dụng là người nộp thuế được cơ quan thuế xác định thuộc trạng thái 03 hoặc 06 tính đến ngày 21/11/2026. Tuy nhiên, chính sách không áp dụng đối với chi nhánh, văn phòng đại diện, địa điểm kinh doanh thuộc hai trạng thái này nhưng doanh nghiệp, tổ chức chủ quản vẫn đang hoạt động hoặc tạm ngừng kinh doanh có thời hạn.

Các trường hợp người nộp thuế vẫn phát sinh hoạt động sản xuất, kinh doanh hoặc nghĩa vụ thuế từ hoạt động này trong thời gian thuộc trạng thái 03, 06 cũng không thuộc diện áp dụng.

Ngoài ra, các khoản nợ liên quan đến hành vi trốn thuế, gian lận thuế, sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp hoặc liên quan đến vụ việc đang được thanh tra, điều tra, truy tố, xét xử cũng bị loại trừ.

IMG_3434 (1)
Cơ quan chức năng đang trao đổi, hướng dẫn người nộp thuế. Ảnh: CT

Xóa nợ lệ phí môn bài, không cần nộp hồ sơ

Theo dự thảo nghị quyết, người nộp thuế thuộc diện áp dụng sẽ được xóa khoản nợ lệ phí môn bài phát sinh đến hết ngày 31/12/2025 và tiền chậm nộp của khoản lệ phí môn bài được xóa.

Đối với nghĩa vụ lệ phí môn bài phát sinh đến hết năm 2025 nhưng chưa khai, chưa nộp và chưa được hạch toán trên hệ thống quản lý thuế, người nộp thuế không phải kê khai, nộp và không bị tính tiền chậm nộp.

Đáng chú ý, người nộp thuế không phải nộp hồ sơ đề nghị xóa nợ. Cơ quan thuế sẽ căn cứ dữ liệu trên Hệ thống thông tin quản lý thuế để thực hiện việc xử lý.

Ngoài lệ phí môn bài, chính sách còn cho phép xóa tiền chậm nộp đối với người nộp thuế đã nộp đủ tiền thuế nợ gốc vào ngân sách nhà nước và nộp hồ sơ hợp lệ đề nghị khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, được cơ quan thuế tiếp nhận chậm nhất ngày 30/6/2028.

Số tiền chậm nộp được xóa là khoản phát sinh đến ngày người nộp thuế nộp đủ tiền thuế nợ gốc, chậm nhất ngày 30/6/2028. Trường hợp người nộp thuế đã hết nợ gốc tính đến ngày 21/11/2026 nhưng vẫn còn nợ tiền chậm nộp thì khoản tiền này cũng được xem xét xóa.

Theo dự thảo, nợ gốc bao gồm tiền thuế, tiền thu từ xử phạt vi phạm hành chính và các khoản thu khác theo quy định của luật Quản lý thuế, không bao gồm lệ phí môn bài.

Hơn 2,5 triệu người nộp thuế thuộc diện 03, 06

Bộ Tài chính cho biết, tính đến ngày 23/10/2026, cả nước còn hơn 2,51 triệu người nộp thuế thuộc trạng thái 03 và 06. Trong đó, trạng thái 03 có 643.383 trường hợp, trạng thái 06 có hơn 1,8 triệu trường hợp.

Khoảng 21% số trường hợp tồn đọng đã ngừng hoạt động hoặc bỏ địa chỉ đăng ký từ năm 2015 trở về trước.

Theo Bộ Tài chính, nhiều trường hợp muốn quay lại hoàn tất thủ tục nhưng nghĩa vụ tài chính tích lũy qua nhiều năm đã vượt khả năng thanh toán.

Chẳng hạn, một doanh nghiệp không phát sinh hoạt động, không sử dụng hóa đơn nhưng sau 10 năm mới quay lại làm thủ tục đóng mã số thuế có thể phải bổ sung 40 tờ khai thuế giá trị gia tăng và 10 hồ sơ quyết toán thuế thu nhập doanh nghiệp.

Tổng số tiền phải nộp trong trường hợp này khoảng 55 triệu đồng, gồm 23 triệu đồng tiền phạt chậm nộp hồ sơ, 20 triệu đồng lệ phí môn bài và 12 triệu đồng tiền chậm nộp.

Chính sách thu lệ phí môn bài đã được Quốc hội chấm dứt từ ngày 1/1/2026. Tuy nhiên, cơ quan thuế vẫn phải theo dõi các khoản nợ phát sinh đến hết năm 2025.

Theo số liệu đến ngày 31/12/2025, có khoảng 710.000 người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06 còn nợ lệ phí môn bài khoảng 1.250 tỉ đồng tiền gốc. Đây là khoản nợ đã phát sinh và được hạch toán trước khi người nộp thuế chuyển sang hai trạng thái nói trên. Tiền chậm nộp của khoản này khoảng 438 tỉ đồng.

Bên cạnh đó, nếu tiếp tục hạch toán nghĩa vụ lệ phí môn bài trong thời gian ngừng hoạt động đối với gần 2 triệu người nộp thuế thuộc hai trạng thái trên, số tiền dự kiến phát sinh khoảng 15.000 tỉ đồng.

Tính đến tháng 9/2026, tổng số tiền thuế nợ của người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06 do cơ quan thuế quản lý khoảng 27.805 tỉ đồng, gồm 18.090 tỉ đồng tiền thuế nợ gốc và 9.715 tỉ đồng tiền chậm nộp.

Bộ Tài chính ước tính tổng nợ gốc lệ phí môn bài và tiền chậm nộp dự kiến được xóa khoảng 16.688 tỉ đồng nếu toàn bộ người nộp thuế thuộc diện nói trên nộp hồ sơ đề nghị khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế.

Việc xử lý tiền chậm nộp của nhóm này có thể làm giảm khoảng 9.990 tỉ đồng số nợ đang được theo dõi. Tuy nhiên, đây là khoản nợ có khả năng thu hồi thấp do nhiều người nộp thuế đã ngừng hoạt động, mất dấu, không còn tài sản hoặc nguồn thu.

Thực tế chi phí là một trong những gánh nặng đối với người nộp thuế thuộc trạng thái 03, 06 khi thực hiện thủ tục giải thể. Vì vậy khi nghị quyết có hiệu lực, gánh nặng này sẽ giảm đáng kể. .

Tại phiên chất vấn sáng 12/11, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn cũng thừa nhận trong quá trình chuyển đổi, chuẩn hóa dữ liệu thuế có trường hợp người dân, doanh nghiệp nhận thông báo sai. Bộ trưởng cho biết cơ quan thuế đang tiếp tục rà soát, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và kết nối dữ liệu với các cơ quan liên quan để bảo đảm tính chính xác.

Bộ trưởng cho hay từ đầu năm 2026 đến nay, ngành thuế đã làm sạch được khoảng 777.000 mã số thuế, nhưng vẫn còn khoảng 2,5 triệu mã số thuế thuộc trạng thái 03, 06 cần xử lý.

Theo ông Tuấn, việc làm sạch dữ liệu mã số thuế là yêu cầu bắt buộc, liên quan đến kỳ đánh giá của Diễn đàn toàn cầu OECD vào quý 2/2028. Bộ Tài chính đã báo cáo Chính phủ và trình Ủy ban Thường vụ Quốc hội các giải pháp xử lý, trong đó có việc xóa các nghĩa vụ tài chính đối với doanh nghiệp, hộ kinh doanh đã ngừng hoạt động.

Dự kiến, nếu được Quốc hội thông qua, nghị quyết có hiệu lực từ ngày 21/11/2026 và các chính sách được áp dụng đến hết ngày 30/6/2028.

Mai Đình