Công nghệ quân sự

‘Quân đội Trung Quốc tìm cách tiếp cận chip Nvidia tiên tiến để phát triển năng lực AI’

Sơn Vân • 18/11/2026 21:44

Một ủy ban của Quốc hội Mỹ cho biết quân đội Trung Quốc đang “tích cực tìm cách tiếp cận” những dòng chip tiên tiến nhất của Nvidia nhằm phát triển năng lực quân sự ứng dụng AI.

Báo cáo được đưa ra trong bối cảnh Nvidia vừa trải qua khoảng thời gian khó khăn sau khi Jensen Huang từ chức giám đốc điều hành (CEO), vì thông tin ông có các quan hệ tình cảm ngoài hôn nhân, với nhân viên cấp dưới và Alice Huang - nữ doanh nhân bị nghi là gián điệp Trung Quốc.

Alice Huang (người Trung Quốc) là cựu lãnh đạo Megaspeed, doanh nghiệp cung cấp dịch vụ điện toán đám mây có trụ sở tại Singapore và từng là đối tác kinh doanh của Nvidia tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Megaspeed đang nằm trong tầm ngắm của các nhà điều tra Mỹ vì nghi vấn chuyển hướng chip Nvidia sang Trung Quốc. Megaspeed tiết lộ Alice Huang đã rời công ty từ tháng 8/2025 và phủ nhận mọi hành vi sai trái.

USCC: “Trung Quốc vẫn chưa vượt qua được những nút thắt công nghệ khó khăn nhất”

“Trung Quốc đang tìm cách né tránh các biện pháp kiểm soát xuất khẩu của Mỹ để tiếp cận những loại chip bán dẫn tiên tiến nhất, nền tảng cho chiến lược tăng cường ứng dụng công nghệ thông minh trong quân đội”, Ủy ban Đánh giá Kinh tế và An ninh Mỹ - Trung (USCC) nhận định trong báo cáo thường niên năm 2026 gửi Quốc hội Mỹ.

Theo báo cáo, Trung Quốc đang tìm cách sở hữu những chip này trong bối cảnh vẫn tồn tại khoảng cách đáng kể về chất lượng giữa chip do các doanh nghiệp trong nước sản xuất, gồm cả Huawei và Cambricon, với chip tiên tiến hơn của Nvidia và các công ty Mỹ khác, chẳng hạn AMD.

Những phát hiện trong báo cáo có thể làm gia tăng lo ngại về khả năng chip Nvidia tiên tiến đã lọt vào tay người dùng Trung Quốc, trong bối cảnh các cuộc điều tra của Quốc hội Mỹ cùng cơ quan quản lý liên bang và tiểu bang đang được đẩy mạnh.

Báo cáo nhận định: “Dù đã đạt được một số tiến bộ trong việc thực hiện các mục tiêu, Trung Quốc vẫn chưa vượt qua được những nút thắt công nghệ khó khăn nhất. Các trở ngại đó bao gồm năng lực tiên tiến nhất trong sản xuất chip logic, bộ nhớ, thiết bị chế tạo bán dẫn, cũng như lợi thế vượt trội của Nvidia nhờ hệ sinh thái phần mềm CUDA. Trung Quốc có thể sẽ chưa khắc phục được những hạn chế này trong một thời gian nữa”.

“Khoảng cách về năng lực tính toán giữa hai nước vẫn rất lớn, phần lớn bắt nguồn từ các biện pháp kiểm soát xuất khẩu chip tiên tiến của Mỹ”, trích báo cáo.

USCC được thành lập năm 2000, với nhiệm vụ theo dõi và báo cáo cho Quốc hội về những tác động với an ninh quốc gia từ quan hệ thương mại và kinh tế giữa Mỹ và Trung Quốc.

CUDA là nền tảng phần mềm và mô hình lập trình song song, cho phép lập trình viên tận dụng sức mạnh xử lý của GPU Nvidia để tăng tốc các tác vụ tính toán nặng như AI, học máy, mô phỏng khoa học, dựng hình và xử lý dữ liệu lớn. Ban đầu, GPU được thiết kế chủ yếu để xử lý đồ họa. Nhờ CUDA, một chương trình có thể chia nhỏ công việc thành hàng nghìn tác vụ và xử lý chúng đồng thời trên nhiều lõi của GPU, giúp tăng tốc độ tính toán lên rất nhiều so với CPU truyền thống.

CUDA cũng cung cấp các thư viện, công cụ phát triển và giao diện lập trình để các nhà phát triển dễ dàng xây dựng phần mềm chạy trên GPU của Nvidia. Tuy nhiên, phần mềm viết bằng CUDA thường chỉ chạy tối ưu trên GPU Nvidia, khiến nhiều ứng dụng AI và tính toán hiệu năng cao phụ thuộc vào hệ sinh thái phần cứng của hãng này. Đây là một trong những yếu tố quan trọng giúp Nvidia duy trì vị thế thống trị trong lĩnh vực hạ tầng AI.

Trong thời gian qua, các công ty Trung Quốc đã tìm cách truy cập từ xa vào các loại chip Nvidia thông qua các trung tâm dữ liệu đặt tại các quốc gia thứ ba, gồm cả Malaysia.

Quân đội Trung Quốc tìm cách sở hữu chip Nvidia tiên tiến để phát triển năng lực AI
Theo USCC, quân đội Trung Quốc đang tích cực tìm cách tiếp cận những dòng chip tiên tiến nhất của Nvidia nhằm phát triển năng lực quân sự ứng dụng AI. Ảnh: Reuters

Ngày 16/11, Bộ Thương mại Mỹ công bố quy định mới nhằm ngăn doanh nghiệp Trung Quốc tiếp cận năng lực tính toán từ chip Mỹ, gồm cả Nvidia, thông qua các trung tâm dữ liệu ở nước thứ ba. Theo đó, những loại chip bán dẫn và máy chủ tính toán tiên tiến thuộc danh mục kiểm soát của Mỹ khi xuất khẩu, tái xuất khẩu hoặc chuyển giao đến Singapore, Malaysia, Thái Lan, Indonesia và Brazil phải được cấp phép.

Quy định cũng bổ sung yêu cầu cấp phép với việc cung cấp chip và thiết bị cho các trung tâm dữ liệu ở bất kì quốc gia nào nếu những cơ sở này cung cấp năng lực tính toán vượt ngưỡng quy định cho doanh nghiệp có trụ sở tại Trung Quốc, Macau và một số địa điểm thuộc diện hạn chế của Mỹ. Ngưỡng được xác định ở mức trên 12 triệu TPP (chỉ số đo tổng hiệu năng xử lý). Quy định dự kiến có hiệu lực ngày 19/11, sau khi được đăng trên Công báo Liên bang Mỹ.

Động thái trên được đưa ra sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent cùng các thành viên Quốc hội Mỹ chỉ trích Bộ Thương mại chưa làm đủ để ngăn những dòng chip tiên tiến nhất của Nvidia bị chuyển hướng sang Trung Quốc, vi phạm các quy định kiểm soát xuất khẩu của Mỹ.

Tuần trước, trang Axios đưa tin Bộ trưởng Thương mại Mỹ Howard Lutnick nhiều lần cản trở các biện pháp siết chặt quản lý với những công ty bị nghi chuyển hướng chip AI tiên tiến của Nvidia sang Trung Quốc. Vấn đề này thậm chí khiến ông Scott Bessent và Howard Lutnick xảy ra tranh cãi gay gắt trong một cuộc họp tại Phòng Tình huống của Nhà Trắng.

Cả ông Scott Bessent, Howard Lutnick và Ngoại trưởng Marco Rubio đều tháp tùng ông Trump trong chuyến công du châu Á lần này.

Trong cuộc phỏng vấn trên chương trình Squawk Box của kênh CNBC hôm 13/11, ông Scott Bessent dường như bày tỏ sự không hài lòng với Howard Lutnick vì Bộ Thương mại Mỹ không đưa Megaspeed vào danh sách các doanh nghiệp bị coi là có nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia. Ông Scott Bessent cho biết các bộ Tài chính, Quốc phòng, Ngoại giao và Văn phòng Đại diện Thương mại Mỹ đã đồng thuận đưa Megaspeed vào danh sách thực thể trong nhiều tháng qua.

Hôm 16/11, Tổng thống Trump thừa nhận ông Lutnick có thể đã trì hoãn việc đưa Megaspeed vào danh sách này, nhưng bảo vệ quyết định đó với lý do cần thiết để duy trì quan hệ ngoại giao.

Ông Trump nói: “Ông ấy làm vậy vì nếu không trì hoãn, nếu không có biện pháp xử lý phù hợp, quan hệ với Trung Quốc có thể đổ vỡ. Hiện chúng ta có quan hệ rất tốt với Trung Quốc. Tôi hiểu rõ quan điểm của cả hai phía và sẽ đưa ra quyết định, nhưng tôi hiểu rất rõ lập trường của cả hai bên”.

Mỹ siết đường tiếp cận chip Nvidia, Trung Quốc đối mặt nguy cơ thiếu năng lực tính toán AI

Cuộc cạnh tranh chip AI giữa Mỹ và Trung Quốc đang bước sang giai đoạn mới, khi Washington tìm cách kiểm soát cả việc sử dụng chip từ xa thay vì chỉ ngăn chặn hoạt động xuất khẩu phần cứng. Diễn biến này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến các doanh nghiệp Trung Quốc vốn phụ thuộc vào năng lực tính toán của Nvidia để huấn luyện những mô hình AI quy mô lớn.

Theo Reuters, việc rà soát hơn 150 thông báo đấu thầu, kế hoạch đầu tư, hợp đồng xây dựng và công bố doanh nghiệp tại Trung Quốc cho thấy hơn 3 tỉ USD dự án điện toán AI của nước này có liên quan đến các chip Nvidia thuộc diện bị Mỹ hạn chế xuất khẩu.

Tổng giá trị các dự án và thỏa thuận được xác định vượt 23 tỉ nhân dân tệ (khoảng 3,2 tỉ USD). Con số này bao gồm cả cơ sở hạ tầng, hệ thống điện và những khoản đầu tư dự kiến, không phải toàn bộ là tiền mua chip.

Một diễn biến đáng chú ý khác xuất hiện ngày 18/11, khi quyền CEO Nvidia Colette Kress xác nhận công ty đã ngừng giao các dòng chip Hopper được Mỹ cấp phép xuất khẩu sang Trung Quốc. Trong quý tài chính kết thúc ngày 25/10, Nvidia ghi nhận doanh thu 2,4 tỉ USD từ các sản phẩm Hopper được cấp phép bán tại thị trường này.

Tuy nhiên, Nvidia không giải thích lý do dừng giao hàng và cũng chưa xác nhận việc ngừng xuất khẩu có phải quyết định lâu dài hay không.

Trước đó, Mỹ đã xem xét cấp phép riêng lẻ cho một số khách hàng Trung Quốc mua chip H200 thuộc dòng Hopper. Tuy nhiên, khoảng 600.000 chip H200 được cho là đang nằm tại Hồng Kông trong khi chờ Trung Quốc phê duyệt nhập khẩu trên quy mô lớn. Một số tập đoàn công nghệ Trung Quốc cũng đã tìm cách bảo đảm nguồn cung H200 để tránh nguy cơ các hạn chế mới khiến họ mất quyền tiếp cận chip AI của Nvidia.

Với Trung Quốc, thách thức không đơn thuần là tìm nguồn cung chip thay thế Nvidia, mà còn phải xây dựng hệ sinh thái phần cứng và phần mềm đủ sức đáp ứng nhu cầu phát triển AI.

Nổi bật
      Mới nhất
      ‘Quân đội Trung Quốc tìm cách tiếp cận chip Nvidia tiên tiến để phát triển năng lực AI’
      • Mặc định

      POWERED BY ONECMS - A PRODUCT OF NEKO