SpaceX thỏa luận sáp nhập với Tesla và xAI, Elon Musk toan tính gì?

Theo nguồn tin của Reuters, SpaceX đang thảo luận về việc sáp nhập với xAI trước đợt chào bán cổ phiếu ra công chúng lần đầu (IPO) được đánh giá là “bom tấn”, dự kiến diễn ra vào năm nay.

Thương vụ này nhằm đưa các mảng kinh doanh của Elon Musk - tên lửa, vệ tinh Starlink, nền tảng mạng xã hội X và chatbot AI (trí tuệ nhân tạo) Grok - về chung một thực thể.

Kế hoạch đó sẽ tạo thêm động lực cho nỗ lực của SpaceX trong việc đưa các trung tâm dữ liệu lên không gian, khi Elon Musk cạnh tranh quyết liệt trong cuộc đua AI ngày càng căng thẳng với Google, Meta Platforms và OpenAI.

Elon Musk hiện là Giám đốc điều hành cả SpaceX và xAI, đơn vị kiểm soát nền tảng mạng xã hội X. Tỷ phú giàu nhất thế giới còn điều hành hãng ô tô điện Tesla, công ty đào hầm The Boring Company và hãng công nghệ thần kinh Neuralink.

Theo đề xuất, cổ phần của xAI sẽ được hoán đổi lấy cổ phần trong SpaceX. Hai thực thể đã được thành lập tại bang Nevada (Mỹ) để tạo điều kiện thuận lợi cho giao dịch này, nguồn tin của Reuters cho biết. Hồ sơ doanh nghiệp tại Nevada cho thấy hai thực thể này được thành lập vào ngày 21.1.

Theo hồ sơ, một trong hai thực thể này là công ty trách nhiệm hữu hạn, trong đó SpaceX và Giám đốc tài chính Bret Johnsen được ghi nhận là các thành viên quản lý. Thực thể còn lại chỉ liệt kê Bret Johnsen là lãnh đạo duy nhất.

Hồ sơ không nêu thêm thông tin về mục đích của hai thực thể này hay vai trò của họ trong bất kỳ thương vụ nào. Bret Johnsen không phản hồi khi Reuters đề nghị bình luận.

Nguồn tin của Reuters cho biết một số lãnh đạo xAI có thể được lựa chọn nhận tiền mặt thay vì cổ phiếu SpaceX trong khuôn khổ thương vụ. Tuy nhiên, thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa được ký kết và thời điểm cũng như cấu trúc giao dịch vẫn có thể thay đổi.

SpaceX hiện là công ty tư nhân có giá trị lớn nhất thế giới, với mức định giá gần đây là 800 tỉ USD trong một đợt giao dịch cổ phần nội bộ. Theo tờ Wall Street Journal, xAI được định giá 230 tỉ USD vào tháng 11.2025.

Elon Musk muốn SpaceX IPO vào tháng 6 tới với mức định giá công ty có thể vượt 1.000 tỉ USD.

Trung tâm dữ liệu trong không gian

Thông qua xAI, Elon Musk đang xây dựng một siêu máy tính khổng lồ mang tên Colossus để huấn luyện AI tại thành phố Memphis, bang Tennessee, Mỹ.

Năm ngoái, SpaceX đã đồng ý đầu tư 2 tỉ USD vào xAI trong khuôn khổ vòng gọi vốn 5 tỉ USD của công ty khởi nghiệp AI này, theo Wall Street Journal.

Phát biểu tại Diễn đàn Kinh tế ở thị trấn Davos (Thụy Sĩ) tuần trước, Elon Musk nói rằng: “Nơi có chi phí thấp nhất để đặt AI sẽ là trong không gian. Điều đó sẽ đúng trong vòng hai năm tới, có thể muộn nhất là ba năm”.

Việc xử lý AI dựa trên không gian, sử dụng năng lượng mặt trời, nhằm mục đích giảm chi phí sức mạnh điện toán để vận hành và huấn luyện các mô hình AI như Grok của xAI.

Blue Origin của Jeff Bezos vừa thông báo kế hoạch triển khai 5.408 vệ tinh lên quỹ đạo để xây dựng mạng lưới thông tin liên lạc, nhằm cạnh tranh với Amazon và SpaceX. Mạng lưới này có tên TeraWave, nhắm tới các khách hàng doanh nghiệp, trung tâm dữ liệu và các cơ quan chính phủ. Blue Origin cho biết sẽ cung cấp tốc độ truyền dữ liệu lên tới 6 Tb/giây (terabit/giây) từ các vệ tinh được đặt ở quỹ đạo Trái đất tầm thấp và tầm trung, tức các vùng không gian nằm trong khoảng từ 100 dặm (161 km) đến 21.000 dặm (gần 33.800 km) so với bề mặt Trái đất.

Google đang nghiên cứu các trung tâm dữ liệu trong không gian với dự án Project Suncatcher.

Tuy nhiên, xây dựng trung tâm dữ liệu trong không gian vẫn là đề xuất rủi ro, đặc biệt khi đầu tư vào AI biến động nhanh và khó đoán. Các nhà phân tích và một số lãnh đạo ngành đặt câu hỏi liệu mức cắt giảm tiêu thụ năng lượng có tương đương với chi phí bổ sung để thiết kế hệ thống phù hợp với môi trường không gian hay không.

Tăng vị thế cho xAI

Việc sáp nhập xAI vào SpaceX có thể giúp tăng vị thế của công ty để giành các hợp đồng quốc phòng lớn với Lầu Năm Góc, nơi đang thúc đẩy việc áp dụng AI trong các mạng lưới quân sự, theo chuyên gia Caleb Henry tại công ty nghiên cứu và tư vấn không gian Quilty Analytics

Đầu tháng 1, Bộ trưởng Quốc phòng Mỹ Pete Hegseth đã thăm cơ sở phát triển Starbase của SpaceX tại bang Texas (Mỹ) và cho biết mô hình cùng chatbot Grok của xAI sẽ được tích hợp vào các mạng quân sự như một phần “chiến lược tăng tốc AI” của Lầu Năm Góc, nhằm đẩy nhanh quá trình ra quyết định và lập kế hoạch của quân đội.

xAI hiện có hợp đồng trị giá lên tới 200 triệu USD để cung cấp các sản phẩm Grok cho Lầu Năm Góc.

Starlink và biến thể an ninh quốc gia Starshield của nó dựa nhiều vào AI, chẳng hạn cho việc tự động điều khiển vệ tinh trên quỹ đạo. Theo hợp đồng với cơ quan tình báo Mỹ, Starshield đang xây dựng một mạng lưới hàng trăm vệ tinh mật, được trang bị nhiều loại cảm biến và dự kiến sử dụng AI để theo dõi các mục tiêu di động trên Trái đất.

Việc sáp nhập các công ty của Elon Musk

Đây không phải là lần đầu Elon Musk tìm cách sáp nhập các doanh nghiệp do ông kiểm soát. Năm 2025, Elon Musk đã sáp nhập nền tảng mạng xã hội X vào xAI thông qua một thương vụ hoán đổi cổ phần, giúp công ty khởi nghiệp AI này tiếp cận dữ liệu và kênh phân phối của nền tảng mạng xã hội. Trước đó, vào năm 2016, ông sử dụng cổ phiếu Tesla để mua lại công ty năng lượng mặt trời SolarCity.

Đầu tháng 1, xAI đã huy động 20 tỉ USD trong vòng gọi vốn Series E mở rộng ở mức định giá công ty là 230 tỉ USD. Hôm 28.1, Tesla cho biết đã đồng ý đầu tư khoảng 2 tỉ USD vào xAI.

Được thành lập năm 2002, SpaceX đã làm thay đổi ngành công nghiệp vũ trụ toàn cầu với tên lửa tái sử dụng Falcon, đóng vai trò then chốt trong việc triển khai nhanh mạng internet vệ tinh Starlink, hiện gồm hơn 9.400 vệ tinh trên quỹ đạo.

SpaceX cân nhắc sáp nhập với Tesla

Bloomberg cho biết SpaceX đã thảo luận về tính khả thi của việc sáp nhập với Tesla, một ý tưởng đang được một số nhà đầu tư thúc đẩy.

Bất kỳ thương vụ nào như vậy có thể thu hút sự quan tâm lớn từ các quỹ hạ tầng và quỹ đầu tư quốc gia Trung Đông, theo một số nguồn tin. SpaceX và Tesla chưa phản hồi ngay lập tức câu hỏi về chuyện này của Reuters.