Sức mạnh của cộng đồng mạng trong bảo vệ sự thật lịch sử và những giá trị của dân tộc
Đảng ta luôn xác định xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa phải gắn với tăng cường pháp chế, kỉ luật và kỉ cương.
Không gian mạng – không gian phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong kỉ nguyên số
Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư cùng quá trình chuyển đổi số quốc gia đã làm thay đổi sâu sắc mọi mặt của đời sống xã hội. Không gian mạng là không gian xã hội mới, nơi Nhân dân thực hiện quyền làm chủ và tham gia xây dựng đất nước, không chỉ là môi trường kết nối thông tin, giao lưu và phát triển kinh tế số, mà còn trở thành một không gian xã hội đặc biệt, nơi thể hiện ý chí, trí tuệ, trách nhiệm và quyền làm chủ của Nhân dân.
Mỗi công dân, bằng một chiếc điện thoại thông minh hay máy tính kết nối Internet, đều có thể tiếp cận thông tin, bày tỏ chính kiến, phản ánh thực tiễn cuộc sống và đóng góp ý kiến vào quá trình xây dựng, hoàn thiện chính sách của Đảng và Nhà nước. Nếu trước đây sức mạnh của Nhân dân chủ yếu được phát huy thông qua các hình thức tiếp xúc cử tri, hội nghị nhân dân hoặc các tổ chức chính trị - xã hội thì ngày nay, không gian mạng đã mở ra một phương thức mới để Nhân dân thực hiện quyền làm chủ của mình.
Hàng triệu lượt tương tác, chia sẻ, phản ánh và kiến nghị mỗi ngày đã hình thành một nguồn thông tin phong phú, đa chiều, giúp các cơ quan quản lí nhà nước nắm bắt nhanh hơn những vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Lấy dân làm gốc, nền tảng phát huy sức mạnh cộng đồng mạng
Từ khi ra đời đến nay, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn kiên định quan điểm “lấy dân làm gốc”. Đây không chỉ là bài học lịch sử được đúc kết qua hàng nghìn năm dựng nước và giữ nước, mà còn là nguyên tắc xuyên suốt trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam.
Mọi đường lối, chủ trương của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhà nước đều hướng đến mục tiêu phục vụ Nhân dân, vì hạnh phúc của Nhân dân và dựa vào sức mạnh của Nhân dân để thực hiện thắng lợi mọi nhiệm vụ cách mạng.
Đặc biệt, Chỉ thị số 07-CT/TW ngày 13/7/2026 của Bộ Chính trị tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu học tập và thực hành tư tưởng, đạo đức, phương pháp, phong cách Hồ Chí Minh bằng những hành động cụ thể; phát huy trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên; gần dân, trọng dân, lắng nghe Nhân dân và lấy sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo hiệu quả công tác.
Có thể khẳng định rằng, trong kỉ nguyên số, cộng đồng mạng không chỉ là nơi truyền tải thông tin mà còn là một bộ phận quan trọng của sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Khi được định hướng đúng, hoạt động trong khuôn khổ pháp luật và vì lợi ích chung của đất nước, cộng đồng mạng sẽ trở thành một nguồn lực xã hội to lớn, góp phần xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc và bảo vệ vững chắc những giá trị lịch sử, văn hóa, truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.
Thực tiễn chứng minh, nhân dân là lực lượng quan trọng trong bảo vệ sự thật
Thực tiễn cho thấy, cộng đồng mạng ngày càng trở thành kênh phát hiện và phản ánh nhanh những vấn đề xã hội, trong đó có lĩnh vực văn học, nghệ thuật và xuất bản. Nhiều tác phẩm liên quan đến lịch sử, danh nhân và anh hùng dân tộc như Chuyện với Thanh, Đức Thánh Trần hay Nỗi buồn chiến tranh… đã thu hút nhiều ý kiến khác nhau từ dư luận. Điều đó cho thấy người dân ngày càng quan tâm đến việc bảo vệ sự thật lịch sử và các giá trị văn hóa của dân tộc.
Tuy nhiên, những ý kiến đa chiều chỉ là cơ sở để phát hiện, gợi mở vấn đề; việc đánh giá đúng sai, xác định có vi phạm pháp luật hay không phải dựa trên chứng cứ, quy định của pháp luật và kết luận của cơ quan có thẩm quyền.
Thực tiễn cũng khẳng định một nguyên tắc quan trọng: không để dư luận thay thế pháp luật, nhưng cũng không xem nhẹ tiếng nói có trách nhiệm của Nhân dân. Khi quyền giám sát của người dân được phát huy và các cơ quan chức năng kịp thời tiếp nhận, xác minh, công khai kết quả xử lí, niềm tin xã hội được củng cố, đồng thời hạn chế tin giả, suy diễn và các luận điệu xuyên tạc.
Phát huy sức mạnh cộng đồng mạng trong xây dựng đảng, xây dựng nhà nước pháp quyền và phát triển đất nước
Bước vào kỉ nguyên số, sức mạnh của cộng đồng mạng không chỉ dừng lại ở việc chia sẻ thông tin hay phản ánh các hiện tượng xã hội, mà đã trở thành một nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, phát huy dân chủ và khơi dậy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc. Đây là một yêu cầu khách quan của quá trình đổi mới phương thức lãnh đạo, quản trị quốc gia và xây dựng nền hành chính hiện đại, công khai, minh bạch, lấy Nhân dân làm trung tâm phục vụ.
Đảng ta luôn xác định xây dựng nền dân chủ xã hội chủ nghĩa phải gắn với tăng cường pháp chế, kỉ luật và kỉ cương. Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân không chỉ dừng ở quyền được biết, được bàn, được kiểm tra, được giám sát mà còn phải tạo điều kiện để Nhân dân tham gia hiến kế, phản biện, đóng góp sáng kiến và đồng hành cùng Đảng, Nhà nước trong giải quyết những vấn đề lớn của đất nước.
Có thể khẳng định rằng, trong thời đại chuyển đổi số, cộng đồng mạng chính là một bộ phận quan trọng của sức mạnh quốc gia. Biết phát huy đúng hướng sẽ tạo thêm nguồn lực cho phát triển; buông lỏng quản lí sẽ phát sinh nhiều hệ lụy; còn cực đoan trong quản lí sẽ làm hạn chế sức sáng tạo và quyền làm chủ của Nhân dân.
Vì vậy, yêu cầu đặt ra là phải kết hợp hài hòa giữa phát huy dân chủ với giữ vững kỉ cương, giữa quyền tự do biểu đạt với trách nhiệm công dân, giữa sức mạnh của cộng đồng với vai trò quản lí của Nhà nước, để không gian mạng thực sự trở thành môi trường lành mạnh, văn minh, phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa.
Trách nhiệm của báo chí, xuất bản, văn học, nghệ thuật và truyền thông
Các cơ quan báo chí, xuất bản, văn học, nghệ thuật và truyền thông cần đặt trách nhiệm xã hội, đạo đức nghề nghiệp và sự tôn trọng sự thật lên hàng đầu. Mọi tác phẩm, công trình nghiên cứu hay sản phẩm truyền thông phản ánh lịch sử, lãnh tụ, anh hùng dân tộc và danh nhân văn hóa phải dựa trên tư liệu xác thực, bảo đảm tính khách quan và không xuyên tạc sự thật lịch sử. Sáng tạo nghệ thuật là cần thiết, nhưng phải gắn với trách nhiệm công dân và sự tôn trọng những giá trị lịch sử đã được kiểm chứng.
Thực tiễn cho thấy, năm 2024, cơ quan chức năng đã yêu cầu thu hồi cuốn sách Một cơn gió bụi của tác giả Trần Trọng Kim do có sai phạm trong hoạt động xuất bản. Vụ việc được xem xét, xử lí theo quy định của pháp luật sau quá trình thẩm định của cơ quan quản lí nhà nước, không dựa trên sức ép của dư luận. Điều đó cho thấy ý kiến phản ánh của người dân có thể là kênh phát hiện vấn đề quan trọng, nhưng quyết định cuối cùng phải dựa trên kết luận của cơ quan có thẩm quyền và các quy định pháp luật.
Trong lĩnh vực thông tin trên không gian mạng, nhiều vụ việc phát tán thông tin sai sự thật đã được Bộ Công an, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Khoa học và Công nghệ (trước đây là Bộ Thông tin và Truyền thông) cùng các cơ quan chức năng xác minh, xử lí theo quy định. Nhiều trường hợp sau khi được báo chí chính thống kiểm chứng và cơ quan có thẩm quyền công bố kết quả đã góp phần chấm dứt tin đồn, ổn định dư luận và củng cố niềm tin của Nhân dân.
Điều đó cho thấy sức mạnh của cộng đồng mạng chỉ phát huy hiệu quả khi gắn với thông tin chính xác, trách nhiệm xã hội và sự thượng tôn pháp luật. Trong bối cảnh thông tin đa chiều và tin giả lan truyền nhanh, báo chí chính thống tiếp tục giữ vai trò kiểm chứng thông tin, định hướng dư luận, lan tỏa các giá trị tích cực và góp phần bảo vệ sự thật lịch sử, củng cố niềm tin của Nhân dân.
Xây dựng công dân số có bản lĩnh, năng lực số và trách nhiệm xã hội
Trong kỉ nguyên trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) và các nền tảng số phát triển mạnh mẽ, mỗi người dân không chỉ là người tiếp nhận mà còn là người tạo ra và lan tỏa thông tin. Vì vậy, cần xây dựng đội ngũ công dân số có bản lĩnh chính trị, năng lực số, tư duy phản biện và ý thức thượng tôn pháp luật để phát huy sức mạnh của cộng đồng mạng và hạn chế tác động của tin giả, thông tin sai sự thật.
Đối với thế hệ trẻ, bên cạnh kỹ năng sử dụng công nghệ cần biết kiểm chứng nguồn tin, nhận diện nội dung do AI tạo ra, phát hiện hình ảnh, âm thanh, video giả mạo (Deepfake), hiểu tác động của thuật toán mạng xã hội và tránh rơi vào “buồng vang thông tin”, từ đó hình thành nhận thức khách quan, khoa học.
Trong thời đại trí tuệ nhân tạo và truyền thông số, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, bảo vệ sự thật lịch sử và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan chức năng mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Mỗi người dân cần chủ động kiểm chứng thông tin, phát hiện và phản ánh các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời lan tỏa những giá trị chân - thiện - mỹ, góp phần xây dựng môi trường số an toàn, văn minh. Khi quyền giám sát của Nhân dân được thực hiện trên cơ sở khách quan, có chứng cứ và đúng pháp luật, sẽ góp phần nâng cao hiệu lực quản lí nhà nước, củng cố niềm tin xã hội và bảo vệ lợi ích quốc gia.
Đó cũng là sự vận dụng sinh động tư tưởng Hồ Chí Minh: “Dễ trăm lần không dân cũng chịu, khó vạn lần dân liệu cũng xong”. Khi mỗi người sử dụng công nghệ với tinh thần trách nhiệm, tôn trọng sự thật và thượng tôn pháp luật, cộng đồng mạng sẽ trở thành nguồn lực quan trọng bảo vệ sự thật lịch sử, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc. Đó cũng là sự vận dụng sinh động tư tưởng Hồ Chí Minh, góp phần xây dựng đất nước Việt Nam hùng cường, phồn vinh, văn minh, phát triển bền vững trong kỉ nguyên mới.
