Tăng Thanh Hà chưa lên phim, mạng xã hội đã ‘xem tướng’?
Tăng Thanh Hà chưa xuất hiện trong một cảnh phim nào nhưng đã bị đo mắt, xét gò má và chấm trượt vai Nam Phương hoàng hậu.
Một vai diễn chưa thấy trailer, chưa xuất hiện trong bất kỳ cảnh phim nào nhưng diễn viên đã bị khán giả... chấm trượt. Đó là trường hợp của diễn viên Tăng Thanh Hà.
Chiều 2/7, tại lễ công bố dàn diễn viên Hoàng hậu cuối cùng ở TP.HCM, Tăng Thanh Hà được giới thiệu vào vai Nam Phương hoàng hậu. Sau sự kiện, nữ diễn viên đã trở thành tâm điểm tranh luận trên mạng xã hội.
Người chê gương mặt Hà quá sắc, đôi mắt không hiền, gò má cao. Người cho rằng nữ diễn viên không mang vẻ phúc hậu của Nam Phương hoàng hậu. Một số khác thì "kết luận" đoàn phim đã... "chọn sai diễn viên ngay từ đầu".
Khán giả có quyền đòi hỏi diễn viên đóng nhân vật lịch sử phải tạo được sự tương đồng với nguyên mẫu. Nam Phương hoàng hậu để lại nhiều ảnh tư liệu, diện mạo của bà đã in đậm trong ký ức công chúng, nên nhà làm phim không thể xem nhẹ yếu tố này.
Tuy nhiên, nếu khán giả chỉ căn cứ vào bức ảnh tại buổi công bố dàn diễn viên, liệu đã đủ cơ sở để "chấm trượt" một vai diễn chưa xuất hiện trên màn ảnh?
Tăng Thanh Hà và cuộc “xem tướng” trên mạng xã hội
Nhiều người đặt ảnh Tăng Thanh Hà cạnh ảnh Nam Phương hoàng hậu rồi so từng đường nét, từ gương mặt góc cạnh, mắt sâu đến vẻ tròn đầy, phúc hậu của nguyên mẫu. Từ khác biệt ngoại hình, họ đi thẳng đến kết luận nữ diễn viên không hợp vai.
Khán giả có quyền đòi hỏi mức độ tương đồng với nhân vật lịch sử. Nhưng điện ảnh không phải cuộc thi tìm người giống ảnh tư liệu nhất. Sự vô lý bắt đầu khi ngoại hình bị dùng để suy tính cách: Gương mặt sắc thì không hiền, gò má cao thì thiếu phúc hậu, vẻ đẹp hiện đại thì không có cốt cách danh giá. Đó gần với xem tướng hơn là đánh giá điện ảnh.
Nam Phương hoàng hậu không chỉ là một gương mặt phúc hậu. Bà được giáo dục tại Pháp, bước vào hoàng gia Nguyễn, trải qua một cuộc hôn nhân nhiều rạn nứt và những biến động lớn của lịch sử. Muốn tái hiện nhân vật ấy, diễn viên cần giọng nói, dáng đi, ánh mắt và đời sống nội tâm. Những điều đó không thể nhìn thấy qua vài bức ảnh tại buổi công bố dàn diễn viên.
Ảnh họp báo bị dùng thay cho màn ảnh
Một luồng tranh cãi khác tập trung vào khoảng cách tuổi tác giữa Tăng Thanh Hà và Ma Ran Đô, người đóng vua Bảo Đại. Từ hình ảnh hai diễn viên đứng cạnh nhau trên sân khấu, nhiều khán giả nhận xét họ giống... chị em hơn vợ chồng.
Có người đề nghị thay nam diễn viên. Có người cho rằng Tăng Thanh Hà hợp vai thái hậu hơn Nam Phương hoàng hậu.
Khoảng cách tuổi tác là vấn đề đoàn phim phải xử lý. Nếu hai diễn viên không tạo được cảm giác của một cặp vợ chồng, mối quan hệ trung tâm của bộ phim sẽ mất sức thuyết phục. Sự lo ngại của khán giả không phải không có căn cứ.
Nhưng một tấm ảnh tại sự kiện không cho biết hai diễn viên sẽ tương tác ra sao khi bước vào phim. Ở đó chưa có hóa trang, phục trang, ánh sáng, góc máy, giọng nói và diễn xuất. Hai người đứng cạnh nhau trước phông quảng bá chưa phải vua Bảo Đại và Nam Phương hoàng hậu trong một cảnh hôn nhân.
Nhận xét Tăng Thanh Hà “chỉ hợp đóng thái hậu” còn cho thấy tuổi tác của nữ diễn viên đang bị dùng như một lý do để gạt Hà ra khỏi vai chính.
Hoàng hậu cuối cùng không chỉ kể thời điểm Nguyễn Hữu Thị Lan vừa kết hôn ở tuổi đôi mươi. Câu chuyện còn đi qua những năm Nam Phương làm vợ, làm mẹ và đối diện với nhiều biến động trong gia đình hoàng gia. Việc chọn một diễn viên trưởng thành không mặc nhiên là sai. Đoàn phim phải xử lý được sự thay đổi tuổi tác của nhân vật qua từng giai đoạn.
Mạng xã hội cũng liên tục nhắc lại vai Nam Phương hoàng hậu của nghệ sĩ Yến Chi trong Ngọn nến hoàng cung. Đây là vai diễn từng để lại dấu ấn sâu đậm. Gương mặt, phong thái và cách diễn của nghệ sĩ Yến Chi đã trở thành hình ảnh quen thuộc với một bộ phận khán giả.
So sánh là khó tránh khỏi. Nhưng một vai diễn thành công trước đó không thể trở thành khuôn mẫu duy nhất cho mọi phiên bản về sau. Nghệ sĩ Yến Chi được đánh giá qua một vai diễn hoàn chỉnh. Tăng Thanh Hà hiện chỉ được nhìn qua vài bức ảnh sự kiện. Đặt hai hình ảnh ấy cạnh nhau vốn đã là một sự so sánh thiếu cân bằng.
Nếu diễn viên sau đều phải giống người đi trước, điện ảnh chỉ còn cách sao chép những hình tượng đã có.
Không thể chỉ nhìn kết quả casting để kết luận
Trao đổi với Một Thế Giới, một đạo diễn đề nghị không nêu tên cho rằng việc Hoàng hậu cuối cùng tổ chức tuyển diễn viên công khai nhưng cuối cùng giao vai Nam Phương hoàng hậu cho Tăng Thanh Hà chưa đủ để kết luận cuộc casting chỉ nhằm tạo hiệu ứng truyền thông.
Theo vị đạo diễn, một đợt tuyển diễn viên có thể phục vụ nhiều mục đích: Mở rộng nguồn ứng viên, thử nhiều phương án cho vai chính, tìm gương mặt cho các tuyến nhân vật khác hoặc đánh giá sự phối hợp giữa các diễn viên. Người được chọn sau cùng còn phụ thuộc vào diễn xuất, ngoại hình, độ tuổi nhân vật, lịch quay và định hướng của đạo diễn.
Dù vậy, ông cho rằng nhà sản xuất nên chủ động nói rõ hơn về quá trình tuyển chọn để tránh những suy đoán không cần thiết.
“Khán giả có quyền thắc mắc vì dự án từng casting công khai. Nhưng việc một ngôi sao được chọn không có nghĩa những người dự tuyển trước đó chỉ tham gia cho có. Nhà sản xuất nên cho biết đợt casting nhằm tìm những vai nào và tiêu chí cuối cùng ra sao. Khi thông tin rõ ràng hơn, cuộc tranh luận sẽ bớt cảm tính”.
Vị đạo diễn này cũng cho rằng vài bức ảnh tại buổi công bố dàn diễn viên chưa đủ để đánh giá toàn bộ lựa chọn của đoàn phim. Khả năng hóa thân của Tăng Thanh Hà còn phụ thuộc vào diễn xuất, hóa trang, phục trang, cách xử lý tuổi tác và cách đạo diễn xây dựng Nam Phương hoàng hậu qua từng giai đoạn.
Vai diễn được quyết định trên màn ảnh
Ngoại hình là điểm khởi đầu, không phải kết quả cuối cùng của một vai diễn lịch sử. Khoảng cách giữa diễn viên và nguyên mẫu còn có thể được xử lý bằng hóa trang, phục trang, kiểu tóc, ánh sáng và góc máy. Một ê kíp chuyên nghiệp có thể điều chỉnh đường nét, tuổi tác và vóc dáng để tạo ra hình ảnh gần với tư liệu mà không biến diễn viên thành bản sao cứng nhắc.
Phần quyết định vẫn là diễn xuất. Tăng Thanh Hà phải khiến khán giả quên hình ảnh quen thuộc ngoài đời để tin vào một Nam Phương hoàng hậu có học vấn, lòng kiêu hãnh, cuộc hôn nhân nhiều tổn thương và số phận đi qua những biến động lớn của lịch sử. Nếu không tạo được đời sống nội tâm cho nhân vật, phục trang đẹp hay khuôn hình trau chuốt cũng chỉ dừng ở phần nhìn.
Hiệu quả của vai diễn còn phụ thuộc vào kịch bản và cách đạo diễn xây dựng nhân vật. Một Nam Phương hoàng hậu được viết mỏng sẽ khó có chiều sâu, dù diễn viên có ngoại hình gần nguyên mẫu. Ngược lại, sự khác biệt về diện mạo vẫn có thể được bù đắp bằng thần thái, tâm lý và khả năng hóa thân.
Tăng Thanh Hà có phù hợp với vai Nam Phương hoàng hậu hay không chỉ có thể được đánh giá khi nhân vật xuất hiện trên màn ảnh.
Những bức ảnh tại buổi công bố dàn diễn viên chưa cho thấy trình độ hóa trang, cách xử lý của đạo diễn hay năng lực diễn xuất của nữ diễn viên.
