Tăng trần giá vé máy bay: Du lịch nín thở, người dân tính lại lộ trình

Tăng giá trần - "Phao cứu sinh" hay áp lực mới?

Theo báo cáo từ Cục Hàng không Việt Nam, giá nhiên liệu Jet A1 đã xác lập mặt bằng giá mới, cao hơn đáng kể so với dự tính đầu năm.

Đối với một ngành dịch vụ có cấu trúc chi phí đặc thù như hàng không, nhiên liệu thường chiếm tới 35-40% tổng chi phí hoạt động. Việc giá dầu biến động không chỉ làm xói mòn lợi nhuận mà còn khiến các kế hoạch kinh doanh của doanh nghiệp rơi vào tình trạng "viết lại hàng tuần".

Ông Đỗ Hồng Cẩm, Phó Cục trưởng Cục Hàng không Việt Nam, nhận định: "Trước ảnh hưởng của biến động nhiên liệu, về phía cơ quan quản lý nhà nước, trên cơ sở đề xuất của Cục Hàng không, Bộ Xây dựng đã báo cáo Thủ tướng Chính phủ và kiến nghị các bộ, ngành liên quan nghiên cứu các chính sách hỗ trợ phù hợp".

Không chỉ có xăng dầu, việc đồng USD duy trì sức mạnh so với VND cũng là một yếu tố ảnh hưởng lớn. Hầu hết các hợp đồng thuê mua tàu bay, chi phí bảo dưỡng kỹ thuật và trả lương cho phi công nước ngoài đều được tính bằng ngoại tệ. Khi tỷ giá nhảy múa, chi phí vận hành bay nghiễm nhiên bị đẩy lên cao dù hiệu suất khai thác không thay đổi.

Trước thực trạng "thu không đủ bù chi", phương án điều chỉnh tăng trần giá vé máy bay đã được đặt lên bàn nghị sự. Tuy nhiên, đây là một quyết định nhạy cảm, đòi hỏi sự tính toán chi tiết về tính khả thi và tác động xã hội.

Các hãng hàng không nội địa từ lâu đã kiến nghị nới lỏng giá trần để có dư địa thực hiện các chiến lược giá linh hoạt. Hiện nay, mức giá trần đang bó hẹp khả năng tối ưu hóa doanh thu vào các giai đoạn cao điểm (lễ, tết) - thời điểm duy nhất trong năm các hãng có thể tích lũy thặng dư để bù đắp cho các đường bay ngách hoặc giai đoạn thấp điểm.

Đại diện một hãng hàng không chia sẻ: "Chúng tôi không muốn tăng giá vé để gây khó cho hành khách, nhưng nếu khung giá cũ không còn phản ánh đúng chi phí đầu vào, doanh nghiệp sẽ rơi vào tình trạng càng bay càng lỗ. Việc tăng giá trần là để tạo ra dải giá rộng hơn, giúp đa dạng hóa lựa chọn cho khách hàng".

Hiện nay, Cục Hàng không đang phối hợp với các hãng và cơ quan liên quan nghiên cứu kỹ lưỡng trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế. Cơ quan quản lý đang cân nhắc cẩn trọng giữa các phương án: điều hành giá trực tiếp, điều chỉnh phí hay áp dụng phụ thu nhiên liệu linh hoạt.

Ông Đỗ Hồng Cẩm khẳng định: "Thời gian ngắn tới, trên cơ sở đánh giá, Cục sẽ báo cáo cấp có thẩm quyền triển khai các giải pháp hỗ trợ hiệu quả, vượt qua thách thức".

Nỗi lo của ngành du lịch và người dân

Việc tăng giá vé máy bay chắc chắn sẽ tạo ra những ý kiến trái chiều trong dư luận và ảnh hưởng trực tiếp đến ngành du lịch - vốn đang nỗ lực kích cầu nội địa.

Chị Minh Hạnh (Hà Nội), một hành khách thường xuyên di chuyển bằng đường hàng không, cho hay: "Tôi hiểu việc xăng dầu tăng thì giá vé phải tăng. Tuy nhiên, điều tôi lo lắng là nếu tăng quá cao, việc đi lại bằng máy bay sẽ trở thành xa xỉ phẩm. Hy vọng các hãng vẫn có những chương trình khuyến mãi hoặc dải giá hợp lý cho người thu nhập trung bình".

Theo các chuyên gia kinh tế, việc tăng giá trần là tất yếu trong bối cảnh lạm phát chi phí đẩy. Tuy nhiên, lộ trình tăng cần được công khai và có sự giám sát để đảm bảo các hãng không "tát nước theo mưa". Thay vì tăng một cách cơ học, Nhà nước có thể xem xét giảm các loại thuế phí xăng dầu, phí sân bay để giảm áp lực trực tiếp lên vé máy bay, từ đó giữ chân được hành khách.

Nhiều doanh nghiệp lữ hành bày tỏ lo ngại nếu giá vé máy bay tăng quá cao sẽ đẩy giá tour nội địa lên mức khó tiếp cận. Người dân cũng bắt đầu tính đến các phương án di chuyển thay thế như đi tàu hoặc đi xe khách khi khoảng cách giá không còn quá lớn.

Ông Nguyễn Văn Tài, Giám đốc một công ty lữ hành tại Hà Nội, chia sẻ: "Nếu giá vé từ Hà Nội đi Phú Quốc tương đương với một chuyến bay sang Thái Lan, khách hàng sẽ cân nhắc chọn ra nước ngoài. Đây là bài toán mà cả ngành hàng không và du lịch cần ngồi lại với nhau".

Theo một chuyên gia kinh tế, việc tăng trần giá vé máy bay nội địa không nên được nhìn nhận như một giải pháp độc lập nhằm "cứu" doanh nghiệp, mà cần nằm trong một tổng thể chính sách hỗ trợ ngành hàng không. Việt Nam cần một cơ chế điều hành giá linh hoạt hơn, phản ánh đúng hơi thở của thị trường nhưng vẫn đảm bảo tính công bằng xã hội.