Tàu chiến tên lửa Trung Quốc vừa bàn giao cho Campuchia có gì đặc biệt?
Hải quân Campuchia vừa tiếp nhận tàu hộ vệ tên lửa Type 056C đầu tiên từ Trung Quốc tại căn cứ Ream.
Sự kiện này đánh dấu bước chuyển mình lịch sử, nâng cấp toàn diện năng lực tác chiến hàng hải của nước này.
Bước ngoặt lịch sử của Campuchia
Vào ngày 8.4, Campuchia chính thức nhận bàn giao tàu hộ vệ Type 056C mang số hiệu 622 từ Trung Quốc. Trước đó, vào 4.4, con tàu đã tiến vào căn cứ hải quân Ream với đầy đủ thủy thủ đoàn.
Sự kiện này đánh dấu việc hoàn tất giai đoạn đầu trong chương trình viện trợ hai tàu chiến mà Bắc Kinh công bố năm 2024. Đây là khoản viện trợ không hoàn lại nằm trong khuôn khổ hợp tác quốc phòng chiến lược giữa hai quốc gia, bao gồm cả phát triển hạ tầng và tích hợp năng lực quân sự.
Chiếc tàu hộ vệ thứ hai dự kiến sẽ tiếp tục được bàn giao vào tháng 6.2026. Vào thời điểm chiếc đầu tiên cập bến, con tàu thứ hai đã hoàn thiện khoảng bảy mươi phần trăm, sau khi trải qua đợt kiểm tra nghiệm thu có sự góp mặt của giới chức quốc phòng Campuchia hồi tháng 10.2025.
Sự kiện tiếp nhận tàu diễn ra ngay sau khi căn cứ hải quân Ream được mở cửa trở lại vào tháng 4.2025. Cơ sở này đã trải qua quá trình đại tu và mở rộng quy mô lớn bằng nguồn vốn tài trợ của Trung Quốc, qua đó tăng cường đáng kể năng lực cập cảng và cơ sở hạ tầng. Trước đây, hải quân Campuchia chủ yếu chỉ vận hành các xuồng tuần tra nhỏ, gặp nhiều khó khăn trong việc thiết lập hệ thống phòng thủ đa tầng. Việc đưa vào biên chế chiếc tàu số hiệu 622 mang đến một nền tảng chiến đấu hiện đại, chính thức chuyển đổi lực lượng hải quân từ định hướng tuần tra sang các chiến dịch tác chiến hàng hải tích hợp toàn diện trên biển.
Thông số kỹ thuật của Type 056C
Lớp tàu hộ vệ Type 056 được sản xuất hàng loạt từ năm 2012 đến 2016 tại các nhà máy quy mô như Hỗ Đông-Trung Hoa, Hoàng Phố Văn Xung hay Vũ Xương. Đã có ít nhất 22 chiếc phục vụ trong hải quân Trung Quốc trước khi một số được điều chuyển cho lực lượng hải cảnh. Trên thị trường xuất khẩu, biến thể C13B đã được cung cấp cho Bangladesh và biến thể P18N thuộc về Nigeria.
Về thông số, Type 056C sở hữu lượng giãn nước toàn tải từ 1.300 đến 1.500 tấn. Tàu có chiều dài tổng thể 88,9 mét, chiều rộng 11,1 mét và mớn nước xấp xỉ 4 mét, định vị ở phân khúc giữa tàu tuần tra xa bờ và tàu frigate. Hệ thống động lực được đảm bảo bởi hai động cơ diesel SEMT Pielstick 16 PA6-STC, sản sinh công suất khoảng 6.900 mã lực mỗi bên. Tổng công suất đầu ra gần 13.800 mã lực truyền động qua hai trục chân vịt, giúp con tàu lướt sóng với tốc độ tối đa lên tới 25 hải lý/h. Tầm hoạt động đạt khoảng 3.500 hải lý khi duy trì ở vận tốc hành trình 16 hải lý/h.
Mức thông số này hoàn toàn đáp ứng tốt các yêu cầu hoạt động bên trong vùng biển Vịnh Thái Lan và các khu vực lân cận. Ở phía đuôi, tàu sở hữu sàn đáp đủ khả năng tiếp nhận một trực thăng hạng trung như Harbin Z-9. Tuy nhiên, việc không thiết kế nhà chứa máy bay chuyên dụng khiến công tác bảo dưỡng và duy trì chiến dịch hàng không gặp cản trở.
Hệ thống cảm biến và bí ẩn đằng sau các tổ hợp vũ khí vắng mặt
Tàu trang bị radar tìm kiếm mục tiêu trên không và mặt biển Type 364, kết hợp radar điều khiển hỏa lực Type 347G cho pháo chính. Khả năng phát hiện tàu ngầm được hỗ trợ bởi sonar gắn ở mũi tàu. Tất cả liên kết đồng bộ qua hệ thống dữ liệu chiến đấu ZKJ-5, cung cấp khả năng theo dõi mục tiêu và điều khiển hỏa lực tích hợp rất phù hợp cho tác chiến ven bờ.
Về hỏa lực, cấu hình vũ khí trên chiếc số hiệu 622 bao gồm pháo hạm đa dụng H/PJ-26 76mm ở mũi và hai hệ thống vũ khí điều khiển từ xa H/PJ-17 30mm phòng thủ tầm gần, chống lại các mục tiêu mặt nước nhỏ.
Tuy nhiên, điểm tò mò nhất là sự vắng mặt của các tổ hợp vũ khí uy lực chủ chốt. Tiêu chuẩn của Type 056 thường mang bốn tên lửa chống hạm YJ-83 với tầm bắn 150 đến 180 km, hệ thống phòng không HHQ-10 cùng hai bệ phóng ngư lôi chống ngầm hạng nhẹ Yu-7 324mm.
Tại thời điểm bàn giao, hoàn toàn không thấy bóng dáng các khí tài này trên tàu 622. Giới quan sát nhận định chúng có thể đã bị gỡ bỏ trước khi chuyển giao, đang chờ lắp đặt sau, hoặc bị loại khỏi cấu hình xuất khẩu.
Sự vắng bóng của tên lửa YJ-83 tạm thời loại bỏ khả năng tấn công chống hạm tầm xa, trong khi thiếu hụt HHQ-10 làm suy giảm đáng kể lớp ô phòng không. Yêu cầu tác chiến hiện tại buộc tàu phải ưu tiên các nhiệm vụ ven biển như tuần tra, hộ tống và thực thi an ninh hàng hải khu vực.
Thách thức hậu cần
Sự gia nhập của lớp tàu chiến hiện đại như Type 056C đặt ra hàng loạt thách thức hậu cần mới đối với hải quân Campuchia. Quá trình chuyển đổi từ hạm đội tuần tra sang lực lượng sở hữu tàu chiến thực thụ đòi hỏi sự đầu tư sâu rộng.
Mỗi chiếc tàu cần đội ngũ khoảng 60 nhân sự để vận hành trơn tru. Điều này buộc Campuchia phải mở rộng hệ thống đào tạo, thiết lập quy trình cung ứng phụ tùng và xây dựng một cơ chế chỉ huy đủ sức hỗ trợ lớp tàu chưa từng có tiền lệ. Giới hạn tầm hoạt động 3.500 hải lý và việc thiếu nhà chứa trực thăng cho thấy con tàu không dành cho các chiến dịch viễn dương kéo dài.
Sức mạnh thực sự của nó gắn liền chặt chẽ với cơ sở hạ tầng trên bờ, trọng tâm là căn cứ hải quân Ream. Tọa lạc bên bờ Vịnh Thái Lan, Ream sở hữu vị trí đắc địa với khả năng tiếp cận trực tiếp các tuyến hàng hải huyết mạch.
Trước khi mở cửa vào tháng 4.2025, căn cứ đã được đại tu toàn diện bằng nguồn vốn Trung Quốc với các cầu tàu mở rộng, khu vực bảo dưỡng và hệ thống hậu cần tinh vi. Cơ sở hạ tầng tại Ream giờ đây giải quyết trọn vẹn bài toán tiếp nhiên liệu, bảo dưỡng và tiếp tế vốn từng là điểm yếu của hải quân Campuchia.
