Tây Ban Nha 'sạch lưới' tại World Cup 2026, vì sao?

Tây Ban Nha đang giữ kỉ lục về thời gian giữ sạch lưới lâu nhất tại World Cup, với 609 phút thi đấu kể từ khi họ để thủng lưới trước Nhật Bản ở Qatar năm 2022.

Tây Ban Nha: Giữ bóng tránh xa khung thành mình

Hành trình tiến vào tứ kết gặp Bỉ của Tây Ban Nha không có nhiều kịch tính và bất ngờ như một số đối thủ khác, nhưng hiệu quả thi đấu sắc bén của đội bóng dưới sự dẫn dắt của huấn luyện viên (HLV) Luis de la Fuente ngày càng được thể hiện rõ ràng hơn.

Không đội nào lọt vào vòng 16 đội có số bàn thua kỳ vọng (xG) mỗi trận ít hơn Tây Ban Nha, đồng thời họ cũng để đối phương chạm bóng ít nhất trong khu vực cấm địa của mình. xG của Tây Ban Nha sau 5 trận chỉ là 0,3. Đối phương chỉ tạo ra cơ hội có xác suất ghi được 0,3 bàn mỗi trận. Xác suất nhỏ như vậy thì đối phương không chuyển thành bàn thắng là chuyện thường.

Đây là xG trung bình mỗi trận của 8 đội lọt vào tứ kết:

Tây Ban Nha dẫn đầu World Cup với trung bình 68,2% thời gian kiểm soát bóng, và họ giữ bóng tránh xa khung thành của mình hiệu quả hơn bất kì đội nào khác còn lại trong giải đấu.

Trước trận gặp Bồ Đào Nha, chưa có đội nào tung ra được cú sút trúng đích nào vào khung thành Tây Ban Nha trong 75 phút đầu tiên của một trận đấu tại World Cup lần này.

Trong 4 trận đấu đầu, đối thủ chỉ có một pha dứt điểm duy nhất về phía khung thành của Simon trong 30 phút đầu tiên và chỉ có tổng cộng 10 cú sút trước giờ nghỉ (trung bình 2,5 cú sút mỗi hiệp một).

Với những đội bóng kiểm soát bóng nhiều như Tây Ban Nha, người ta dễ dàng bỏ qua tính kỷ luật và sự tập trung cần thiết để giữ vững kết cấu hàng thủ. Một ví dụ là Argentina trong trận gặp Ai Cập, cấu trúc phòng thủ của họ trong nhiều thời điểm bị xóa sạch khi họ lao lên tìm bàn gỡ. Tây Ban Nha thì chưa bao giờ như vậy.

Giành lại bóng nhanh nhất có thể

Nếu như kiểm soát bóng là bản sắc trong lối chơi của Tây Ban Nha, thì giành lại bóng ngay cũng là điều các cầu thủ được rèn luyện từ nhỏ. Việc có nhiều cầu thủ ở khoảng cách ngắn khi chuyền bóng đảm bảo cho họ luôn tập trung và có mặt đúng vị trí để giành lại bóng ngay khi mất bóng.

Ở hình dưới, Tây Ban Nha triển khai tấn công bên cánh trái với Pedri, Baena, Cucurella (tam giác màu xanh), sau khi mất bóng, 3 cầu thủ này đuổi theo bóng để gây áp lực lên cầu thủ đối phương ngay. Dưới áp lực lớn như vậy, hậu vệ đối phương chỉ phá bóng được lên quá vòng cấm một chút. Ở đây đã có 5 cầu thủ Tây Ban Nha khác (tam giác màu đỏ) đón lõng, đoạt lại bóng, tổ chức đợt tấn công mới.

Hình dưới là một ví dụ khác trong trận đấu với Áo ở vòng 32 đội. Khi Yamal (vòng tròn xanh) bị cướp bóng ở cuối biên ngang, Áo thực hiện pha phản công. Nhưng Rodri đã nhanh chóng di chuyển từ giữa sân ra biên cướp bóng từ chân Sabitzer chỉ trong vài giây (đường chạy màu đỏ), Rodri phản ứng quá sắc bén khi đồng đội anh mất bóng.

Và ngay khi Rodri ngước mắt lên, anh đã thấy quanh mình có 4 đồng đội, 4 phương án chuyền bóng để thực hiện một đợt tấn công khác. Nhưng mục đích ban đầu của 4 cầu thủ này không phải là đến đợi Rodri chuyền bóng, mà họ thực hiện một cuộc vây ráp tập thể: Nếu Rodri chưa cướp được bóng từ chân Sabitzer thì đợt phản công của Áo đi xa lắm cũng chỉ đến chỗ đó, chưa qua vạch giữa sân.

Zabaleta, cựu tuyển thủ Argentina đang là thành viên trong Nhóm nghiên cứu kỹ thuật FIFA tại World Cup này cho biết: “Tôi từng sống và chơi bóng ở Tây Ban Nha nhiều năm, ở mọi vùng miền của đất nước này, họ đều làm y hệt nhau, tất cả đều biết rằng 2 hoặc 3 giây sau khi mất bóng là vô cùng quan trọng, họ biết cần phản ứng như thế nào, dù là người miền bắc hay miền nam. Đó là một lợi thế rất lớn, bởi vì khi họ tập trung đội tuyển quốc gia, mọi người đều đã trưởng thành với những nguyên tắc đó”.

Đây là một ví dụ sự nhạy bén của Rodri và các đồng đội. Khi Fernandes (áo đỏ, Bồ Đào Nha, hình dưới) nhận bóng phản công từ dưới thì Rodri xuất hiện, tì vai Fernandes để lấy bóng, xung quanh anh cũng có 4 người khác xuất hiện để phong tỏa đường bóng.

Sự quyết tâm và tổ chức chặt chẽ trong lối phòng ngự chủ động của họ được thể hiện rõ qua các con số: Không đội nào giành lại quyền kiểm soát bóng ở khu vực 1/3 sân cuối cùng thường xuyên hơn Tây Ban Nha; Thời gian trung bình của một pha kiểm soát bóng của đối phương chỉ có 19,3 giây rồi mất bóng, là ngắn nhất từ ​​trước đến nay.

Không chỉ các cầu thủ tuyến trên phải tập trung cao độ trong tình huống pressing giành lại bóng. Các trung vệ và hậu vệ cánh cũng sẵn sàng dâng cao, thu hẹp khoảng trống để đối thủ có ít thời gian kiểm soát bóng.

Theo bộ dữ liệu được nâng cao của FIFA Football Performance Insights (Thông tin chi tiết về hiệu suất bóng đá), Cubarsi và Laporte đã thắng 24 trong số 31 pha tranh chấp ở khu vực giữa sân (77,4%), cho thấy khả năng can thiệp và giành bóng ở những thời điểm quan trọng của họ.

Vây ráp khi đối thủ kiểm soát bóng

Trong những trường hợp hiếm hoi Tây Ban Nha để đối thủ có bóng, đội hình của họ sẽ dồn đối thủ về một góc cụ thể của sân bằng cách và hạn chế mọi lựa chọn chuyền bóng. Khi dồn đủ sát, họ sẽ cướp bóng để xây dựng một đợt tấn công mới cho mình. Trung bình, đối thủ chỉ chuyền được 2,9 đường chuyền rồi mất bóng cho Tây Ban Nha.

Khi bị vây ráp như vậy, nếu không mất bóng thì đối phương sẽ chuyền dài ẩu ra chỗ khác, thì đã có cầu thủ Tây Ban Nha chờ sẵn đón bóng, như Rodri hình dưới đây. Ở đây, các cầu thủ Tây Ban Nha (áo đỏ) đều đứng sát 1-1 với đối phương, nếu cầu thủ đang giữ bóng mà có chuyền được ra ngoài thì bóng sẽ đến khu kiểm soát của Rodri ở giữa sân.

Thật khó mà mô tả hết các nhiệm vụ của Rodri, anh quả xứng đáng với danh hiệu Quả bóng vàng năm 2024. Và kể cả khi anh nghỉ thi đấu vài tháng để chữa lành chấn thương, khi trở lại anh vẫn chơi bóng với một cái đầu tuyệt hảo.

Theo số liệu FIFA, 10,4% thời gian không có bóng của Tây Ban Nha được dành cho lối chơi phòng ngự dâng cao, không đội nào có tỉ lệ cao hơn theo chỉ số này. Việc giành lại bóng ở các khu vực tấn công không phải là do may mắn, đó là kết quả của chiến thuật.

Dĩ nhiên, rủi ro là có, và một cầu thủ như Mbappe có thể tận dụng khoảng trống phía sau hàng phòng ngự hiệu quả hơn một số tiền đạo mà Tây Ban Nha đã đối đầu cho đến thời điểm này tại World Cup 2026.

Nhưng Tây Ban Nha là một cỗ máy vận hành trơn tru. Trong khi người ta trầm trồ với lối chơi chuyền bóng kiên nhẫn và kĩ thuật cá nhân điêu luyện của họ, thì cường độ và sự phối hợp nhịp nhàng khi không có bóng của họ lại là điều không có đội nào sánh kịp.

Vamos! - Bóng đá đang nói bằng tiếng Tây Ban Nha?

Câu chuyện cầu thủ người Tây Ban Nha khoác áo đội tuyển Bỉ