Thành công cắt toàn bộ dạ dày ở bệnh nhân suy tim nặng

Chiều 11.2, PGS-TS-BS Mai Phan Tường Anh, Phó giám đốc Bệnh viện Nhân dân Gia Định, cho biết các bác sĩ tại đây vừa thực hiện thành công một ca phẫu thuật hy hữu, cứu sống người bệnh ung thư dạ dày trong tình trạng “ngàn cân treo sợi tóc”. Đây không chỉ là một chiến thắng về mặt kỹ thuật ngoại khoa nội soi mà còn là minh chứng cho sự phối hợp nhịp nhàng giữa các chuyên khoa, trong bối cảnh người bệnh cùng lúc đối mặt nhiều nghịch cảnh: suy dinh dưỡng nặng, sốc mất máu và bệnh lý tim mạch cực kỳ phức tạp.

Thách thức từ cơ địa suy kiệt và “bản đồ” bệnh lý phức tạp

Hành trình giành lại sự sống của bà N.T.D (67 tuổi, ngụ tỉnh Lâm Đồng) bắt đầu từ những ngày cuối tháng 1.2026. Theo người nhà, khoảng một tuần trước khi nhập viện, sức khỏe bà D. suy sụp nhanh chóng khi không thể ăn uống và liên tục tụt huyết áp. Sau khi được điều trị ban đầu tại một bệnh viện địa phương nhưng tình trạng không cải thiện, gia đình quyết định chuyển bà vào TP.HCM. Ngày 28.1.2026, bà nhập Bệnh viện Nhân dân Gia Định cơ sở 2.

Thời điểm vào Khoa Cấp cứu – Hồi sức, bà D. rơi vào sốc mất máu do xuất huyết tiêu hóa nặng. Các chỉ số sinh tồn ở mức báo động, tiềm ẩn nguy cơ diễn biến xấu bất cứ lúc nào. Nội soi tiêu hóa cấp cứu ghi nhận một ổ loét lớn tại vùng thân vị dạ dày. Đáng lo ngại, toàn bộ dạ dày có dấu hiệu nhiễm cứng nghi do ung thư, khiến việc cầm máu qua nội soi – phương pháp ít xâm lấn ưu tiên – trở nên bất khả thi.

Với các phẫu thuật viên, ca bệnh giống như một bài toán có quá nhiều biến số nguy hiểm. Chỉ số khối cơ thể (BMI) của bà chỉ 15 kg/m², phản ánh tình trạng suy kiệt nghiêm trọng. Nồng độ albumin máu 23 g/L – mức rất thấp – cho thấy tình trạng dinh dưỡng kém, làm gia tăng đáng kể nguy cơ biến chứng trong và sau mổ, đặc biệt ảnh hưởng đến khả năng liền vết thương.

Chưa dừng lại ở đó, hồ sơ bệnh lý của người bệnh còn dày đặc các vấn đề tim mạch: tăng huyết áp, rung nhĩ, suy tim và hẹp van hai lá mức độ nặng. Cộng thêm thiếu máu và rối loạn điện giải nghiêm trọng do xuất huyết kéo dài, tỷ lệ biến chứng và tử vong chu phẫu được ước tính có thể vượt 50% theo số liệu y văn thế giới. Mọi quyết định can thiệp đều đòi hỏi đánh giá nguy cơ chặt chẽ và chuẩn bị kỹ lưỡng đến từng chi tiết.

Ba giờ cân não trên bàn mổ

Trước tình huống phức tạp và đầy rủi ro, bệnh viện tổ chức hội chẩn liên chuyên khoa khẩn cấp với sự tham gia của các chuyên gia Ngoại tổng hợp, Gây mê hồi sức, Tim mạch và Dinh dưỡng tiết chế. Mục tiêu là tối ưu hóa toàn trạng trong thời gian ngắn nhất để người bệnh có thể bước vào cuộc đại phẫu.

Trong suốt một ngày tiếp theo, ê-kíp tập trung kiểm soát các vấn đề tim mạch, nâng đỡ dinh dưỡng và điều chỉnh rối loạn điện giải. Khi các chỉ số tạm ổn định, chỉ định phẫu thuật bán khẩn được thống nhất.

BSCK2 Chung Hoàng Phương – phẫu thuật viên chính – cho biết phương pháp được lựa chọn là phẫu thuật nội soi hỗ trợ cắt toàn bộ dạ dày kèm nạo hạch.

“Đây là quyết định mang tính chiến lược, bởi kỹ thuật nội soi giúp giảm sang chấn, hạn chế mất máu và tạo điều kiện để người bệnh vốn đã suy kiệt hồi phục sớm hơn so với mổ mở truyền thống”, bác sĩ Phương chia sẻ.

Suốt 3 giờ trong phòng mổ, từng thao tác được thực hiện thận trọng và chính xác. Ê-kíp cắt bỏ toàn bộ dạ dày nhiễm cứng và nạo vét hạch tỉ mỉ nhằm đảm bảo nguyên tắc triệt căn về mặt ung thư học.

Đánh giá bệnh phẩm sau mổ xác nhận tính chất nghiêm trọng của bệnh: sang thương loét lớn kích thước 10 x 10 cm tại thân vị, toàn bộ dạ dày nhiễm cứng, phù hợp với tổn thương ác tính giai đoạn tiến triển. Sau khi cắt dạ dày, các bác sĩ nối ruột non trực tiếp vào thực quản để tái lập lưu thông tiêu hóa.

Cuộc chiến hậu phẫu đầy thận trọng

Dù ca mổ thành công, giai đoạn hậu phẫu vẫn là thử thách lớn với cả người bệnh và ê-kíp điều trị. Bài toán đặt ra là cân bằng giữa hai nguy cơ: một mặt phải dùng thuốc kháng đông để kiểm soát huyết khối do bệnh tim mạch, mặt khác phải theo dõi sát nguy cơ chảy máu tại vị trí nối sau mổ. Song song đó, tối ưu dinh dưỡng được ưu tiên nhằm hạn chế biến chứng xì rò đường tiêu hóa – vốn có tỷ lệ tử vong cao ở người suy dinh dưỡng.

Đúng như dự đoán, đến ngày hậu phẫu thứ 4, bà D. xuất hiện xuất huyết tiêu hóa nhẹ liên quan điều trị kháng đông. Ê-kíp lập tức tạm ngưng thuốc, truyền máu bổ sung và điều chỉnh phác đồ. Nhờ theo dõi sát sao, tình trạng dần ổn định.

“Sau 10 ngày chăm sóc tích cực, bà D. hồi phục tốt, các dấu hiệu sinh tồn ổn định và bắt đầu thích nghi với đường tiêu hóa mới”, bác sĩ Phương cho biết.

Theo bác sĩ Chung Hoàng Phương, việc cắt toàn bộ dạ dày có thể dẫn đến nguy cơ thiếu vitamin B12 trong tương lai, song cơ thể người bệnh sẽ dần thích nghi với cơ chế tiêu hóa mới. Sau khi xuất viện và hồi phục thêm thể trạng, bà D. dự kiến tiếp tục hóa trị theo phác đồ nhằm kiểm soát triệt để tế bào ung thư.

Thành công của ca đại phẫu không chỉ cứu sống một mạng người trong tình huống ngặt nghèo mà còn khẳng định vai trò then chốt của phối hợp đa chuyên khoa và cá thể hóa điều trị. Từ trường hợp này, các chuyên gia cũng khuyến cáo cộng đồng cần chủ động tầm soát ung thư sớm. Phát hiện bệnh ở giai đoạn đầu không chỉ nâng cao hiệu quả điều trị, giảm nguy cơ phải trải qua những cuộc đại phẫu rủi ro cao mà còn cải thiện đáng kể chất lượng sống về lâu dài.