Thị trường tuần đầu nâng hạng: VN-Index ‘bầm dập’ vì ảo vọng dòng tiền ngoại

VN-Index tuần đầu nâng hạng: Từ kỳ vọng trên mây đến rơi xuống mặt đất

Trong tuần giao dịch, VN-Index có 3 phiên giảm, 2 phiên tăng và mất khoảng 30 điểm, tương đương gần 2%. Khối ngoại thay vì mua thêm lại bán ròng hàng nghìn tỉ đồng. Tổng cộng, khối này đã bán ròng gần 2.800 tỉ đồng, khiến cho dòng tiền FTSE ít nhiều có nhận định bị “mất hút” trên thị trường.

Ở một diễn biến khác, thanh khoản thị trường hoàn toàn không cho thấy sự bứt phá của dòng tiền. Tính bình quân, giá trị giao dịch mỗi phiên khoảng 16.000 tỉ đồng, hoàn toàn trái ngược với kỳ vọng nâng hạng là dòng tiền sẽ chảy vào thị trường một cách ào ạt.

Cùng với dòng tiền, độ rộng thị trường cũng nghiêng về tiêu cực khi số mã cổ phiếu giảm giá áp đảo số mã cổ phiếu tăng giá. Các phiên tăng chủ yếu dựa vào việc kéo trụ - tiêu biểu là phiên cuối tuần 25/9 với việc kéo giá của VIC và VHM, dẫn tới tình trạng “xanh vỏ đỏ lòng” của thị trường, cho thấy sự tăng điểm thiếu bền vững.

Xét về điểm số, một tuần giao dịch mất 30 điểm không phải là quá nghiêm trọng. Thế nhưng, vấn đề lại nằm ở chỗ, 30 điểm giảm kéo VN-Index xuyên thủng ngưỡng 1.800 điểm, dòng tiền yếu ớt, các phiên tăng phụ thuộc vào một vài mã cổ phiếu trong khi đa số mã cổ phiếu còn lại nhuốm sắc đỏ. Phiên giao dịch cuối tuần, VN-Index thất bại trong việc quay trở lại trên ngưỡng 1.800 điểm.

30 điểm giảm: “Gáo nước lạnh” giúp nhà đầu tư tỉnh ngộ?

Vấn đề lớn nhất tuần giao dịch mang đến chính là bài học về sự kỳ vọng của thị trường. Và 30 điểm giảm của VN-Index chính là “gáo nước lạnh” để giúp nhà đầu tư tỉnh ngộ rằng nâng hạng không phải là phép màu ứng nghiệm ngay cho thị trường, càng không phải mang tới ngay hàng trăm triệu USD giao dịch tăng thêm đổ vào rổ 27 cổ phiếu FTSE, và càng không “dễ ăn” cho nhà đầu tư lướt sóng tìm kiếm lợi nhuận một cách dễ dàng.

Ngược lại, tuần giao dịch vừa qua cho thấy, nâng hạng về cơ bản là một sự kiện, là cơ hội đường dài, là dòng tiền đến trong dài hạn và có chọn lọc về thời điểm chứ không phải là ngay tức thì. Nhưng ngược lại, thị trường cũng “dạy” nhà đầu tư rằng, dòng tiền nâng hạng từ các quỹ thụ động theo lộ trình của FTSE không là gì so với dòng tiền của các quỹ chủ động trên thị trường hiện nay, và càng không thể đối ứng được với lực bán xả hàng ào ạt từ bên bán là quỹ đầu tư nước ngoài, “cá mập” và những nhà đầu tư nhỏ lẻ.

Theo dữ liệu giao dịch cho thấy, khối ngoại thậm chí bán ròng trong tuần nâng hạng, gần 2.800 tỉ đồng trên sàn HoSE, hoàn toàn trái ngược với mức mua ròng khoảng 2.700 tỉ đồng của tuần trước đó. Như vậy, việc nâng hạng không phải là “chiếc công tắc” bật lên là hàng tỉ USD lập tức đổ vào thị trường như nhiều người ngộ nhận. Từ đó, tuần giao dịch vừa qua có tác dụng cảnh tỉnh cho những nhà đầu tư còn ngộ nhận, để tránh lao theo mua đuổi tại những thời điểm tăng mạnh của thị trường hoặc các bẫy tăng giá.

“

Điều nhà đầu tư cần “tỉnh ngộ” không phải là câu chuyện nâng hạng thất bại, mà là không nên đồng nhất nâng hạng với một phép màu khiến sóng cổ phiếu tự nhiên xuất hiện và cơ hội lướt sóng đến dồn dập.

Chờ mùa kết quả kinh doanh quý 3 thay thế câu chuyện nâng hạng

SSI Research dự báo 7 doanh nghiệp gồm HT1, PVT, HPG, MSN, VCB, VPB và DPR có triển vọng tăng trưởng lợi nhuận tốt trong quý III/2026. Tuy nhiên, SSI cũng lưu ý tăng trưởng lợi nhuận của danh mục theo dõi, loại trừ nhóm Vingroup, có thể giảm từ khoảng 30% trong nửa đầu năm xuống khoảng 15% trong nửa cuối năm do độ trễ của mặt bằng lãi suất cao và sự hạ nhiệt của bất động sản.

Với nhóm ngân hàng, các dự báo của VCBS vẫn cho thấy một mùa kết quả kinh doanh tương đối tích cực. MBB được dự báo lợi nhuận trước thuế quý III đạt khoảng 8.794 tỉ đồng, tăng 21% so với cùng kỳ; VPB đạt 10.770 tỉ đồng, tăng 18%; CTG đạt 12.555 tỉ đồng, tăng 18%; BID đạt 8.855 tỉ đồng, tăng 17%. HDB, MSB, TCB và VIB cũng được dự báo tăng trưởng lợi nhuận.

Đáng chú ý, VHM cũng được VCBS dự báo doanh thu quý III đạt 59.330 tỉ đồng, tăng 261%, và lợi nhuận sau thuế 15.230 tỉ đồng, tăng 243%, nhờ hoạt động bàn giao tại các dự án lớn. Nhóm bất động sản khu công nghiệp cũng có sự phân hóa đáng chú ý. MBS dự báo tổng lợi nhuận ròng quý III của các doanh nghiệp theo dõi tăng khoảng 52% so với cùng kỳ, với BCM, KBC, VGC được dự báo tăng trưởng mạnh, trong khi IDC được dự báo lợi nhuận giảm.

Ở nhóm ngành logistics, MBS dự báo GMD có thể đạt 587 tỉ đồng lợi nhuận ròng quý III, tăng 86%; PHP tăng 65% và VSC tăng 85%. Những con số trên cho thấy thị trường sắp chuyển từ định giá bằng câu chuyện nâng hạng sang định giá bằng khả năng kiếm tiền của doanh nghiệp với kết quả kinh doanh quý III/2026.

Chờ đợi sự xoay trục: Ai sẽ thay VIC và VHM?

Thị trường trong nhiều tuần trở lại đây chưa thể xuất hiện ứng viên đủ nặng ký thay thế cho 2 siêu trụ VIC và VHM. Chính vì thế, thế bế tắc này chưa được phá vỡ. Vì thiếu động lực dẫn dắt mới, thị trường đã không thể bứt phá khỏi các điểm nghẽn của dòng tiền, ngưỡng cản về điểm số và độ rộng tiêu cực trên thị trường.

Phiên 22/9, VIC một mình đóng góp gần 15 điểm cho VN-Index. Phiên 25/9, VHM đóng góp gần 7 điểm, cùng VIC và VPB tạo lực đỡ đáng kể. “Bổn cũ soạn lại” này cho thấy chỉ số càng phụ thuộc vào một vài cổ phiếu vốn hóa cực lớn thì độ tin cậy của nhịp hồi càng cần được kiểm chứng bằng độ rộng và thanh khoản.

Và nếu không có sự xoay trục đủ rộng từ các cổ phiếu trụ khác, một nhịp hồi chỉ dựa vào VIC và VHM vẫn khó xóa đi cảm giác rằng VN-Index đang ở trong một cuộc giằng co lớn quanh vùng 1.800 điểm, thay vì bước vào một con sóng tăng mới.

SSB là một ví dụ về việc dòng tiền có thể xoay rất nhanh. Sau chuỗi tăng mạnh, trong đó có 3 phiên tăng trần liên tiếp, SSB quay đầu giảm sàn hai phiên 21-22/9. Đến ngày 25/9, cổ phiếu này tiếp tục giảm 1,75%.

Trường hợp thứ hai là VPB, xuất hiện như một ứng viên có khả năng xoay trục. Phiên cuối tuần 25/9, cổ phiếu này tăng mạnh sau thông tin SMBC đang đàm phán nâng tỉ lệ sở hữu tại VPBank từ 15% lên 20%. Tuy nhiên, mức tăng cuối phiên vẫn chỉ hơn 4%, không đạt giá trần. Chưa tìm thấy ứng viên tiềm năng thay thế, đồng nghĩa thị trường còn tiếp tục gặp khó.