Thợ đào Bitcoin đổi hướng sang AI, sức mạnh tính toán thành ‘hàng hóa’ mới
Các doanh nghiệp đào Bitcoin đang đưa điện, đất và hạ tầng sang phục vụ AI. Đến quý I/2026, thợ đào Bitcoin niêm yết đã công bố hơn 70 tỉ USD hợp đồng AI, theo CoinShares.
Giờ đây, những công ty từng bán dịch vụ cho thợ đào cũng nhập cuộc. Họ muốn sức mạnh tính toán có chỉ số giá và hợp đồng kì hạn như một loại hàng hóa.
Ngày 27/10, Luxor Technology công bố vòng gọi vốn 16 triệu USD. Công ty có trụ sở tại Seattle (Mỹ) và chuyên cung cấp dịch vụ cho thợ đào. CMT Digital, nhánh đầu tư mạo hiểm của tập đoàn giao dịch CMT Group, dẫn dắt vòng này. Hai nhà sản xuất máy đào Bitcoin (ASIC) Canaan và MicroBT cùng góp vốn.
Vòng này gồm cả vốn mới lẫn cổ phần cũ được bán lại. Luxor không cho biết tỉ lệ giữa hai phần. Vốn mới sẽ dành cho nền tảng đám mây, mảng phần cứng AI và giao dịch phái sinh.
AI đang thay đổi mô hình kinh doanh của thợ đào Bitcoin ra sao?
Hashprice là chỉ số phản ánh doanh thu mà thợ đào kiếm được từ mỗi đơn vị sức mạnh tính toán trong một ngày. Tháng 7/2025, mức này vào khoảng 63 USD/PH/s, nghĩa là mỗi 1 PH/s công suất khai thác có thể tạo ra trung bình khoảng 63 USD doanh thu mỗi ngày. Đến đầu tháng 3/2026, con số này giảm còn 28-30 USD/PH/s, xuống mức thấp nhất kể từ đợt halving gần nhất. Trong khi đó, riêng quý IV/2025, các công ty đào Bitcoin niêm yết phải chi trung bình gần 80.000 USD tiền mặt để tạo ra một Bitcoin.
Với biên lợi nhuận mỏng như vậy, hợp đồng dài hạn với khách hàng AI trở nên hấp dẫn. Core Scientific nâng hợp đồng với CoreWeave lên 10,2 tỉ USD trong 12 năm. Hut 8 cho Fluidstack thuê 245 MW tại bang Louisiana trong 15 năm, trị giá cơ sở 7 tỉ USD. Tính đến cuối năm 2025, TeraWulf có hơn 12,8 tỉ USD giá trị hợp đồng HPC đã kí. Ngày 6/7/2026, hãng công bố thêm hợp đồng thuê 20 năm với Anthropic cho khoảng 401MW. Giá trị hợp đồng trong kì hạn đầu vào khoảng 19 tỉ USD.
CoinShares ước tính AI khi đó đem về khoảng 30% doanh thu của nhóm thợ đào niêm yết. Tỉ lệ này có thể lên 70% vào cuối năm 2026. Ở Core Scientific, riêng mảng cho thuê chỗ đặt máy chủ đã chiếm 39% doanh thu quý IV/2025.
Ở chiều ngược lại, NIP Group vẫn tiếp tục đầu tư vào khai thác Bitcoin. Ngày 20/10, công ty niêm yết trên Nasdaq có trụ sở tại Abu Dhabi công bố đợt mua máy đào thứ ba. Lô thiết bị mới bổ sung khoảng 4.470 PH/s sức mạnh tính toán. Nếu hoàn tất, thương vụ sẽ nâng tổng công suất khai thác của NIP Group lên gần 13.850 PH/s, tương đương mức tăng khoảng 48%. Khi toàn bộ máy đi vào hoạt động, công ty dự kiến khai thác khoảng 195 Bitcoin mỗi tháng. Đổi lại, NIP Group sẽ phát hành tối đa khoảng 247 triệu cổ phiếu loại A.
Có điện, có cáp quang nhưng thiếu trung tâm dữ liệu
Luxor đang cung cấp phần mềm cho các mỏ đào có tổng công suất gần 2 GW. Giám đốc vận hành Luxor Ethan Vera cho CoinDesk biết công ty đã đánh giá hơn một nửa số đó. Phần lớn địa điểm có đủ điện và cáp quang cho tác vụ AI. Dù vậy, hầu hết vẫn phải xây trung tâm dữ liệu mới.
Máy đào ASIC chạy được trong nhà xưởng đơn giản, làm mát bằng quạt. Khi giá điện tăng, có thể tắt bớt máy. Cụm máy chủ GPU cho khách hàng AI thì cần làm mát tốt hơn, nguồn dự phòng và chạy liên tục. Thứ mỏ đào có sẵn là quyền đấu nối điện, vốn rất khó xin. Phần nhà xưởng gần như phải làm lại.
Tháng 9, Luxor ra mắt mảng Luxor AI, đưa bộ công cụ vốn dành cho thợ đào sang thị trường AI. Bàn môi giới của công ty từng giao dịch khoảng 1 tỉ USD máy đào ASIC. Nay mảng phần cứng AI săn GPU và máy chủ qua mạng lưới đối tác. Nguồn hàng gồm cả đơn bị hủy và máy cũ.
“Thị trường tính toán đang hội tụ”, Nick Hansen, đồng sáng lập kiêm CEO Luxor, nói. Theo ông, thợ đào, địa điểm có điện và nguồn vốn của ngành tiền số giờ đang phục vụ AI. Bloomberg đưa tin hồi tháng 6 rằng Luxor đã lập nhóm hơn 20 người cho mảng này. Chỉ trong khoảng sáu tháng, nhóm thu xếp được các thương vụ trị giá 213 triệu USD.
Canaan và MicroBT, hai nhà sản xuất máy đào lớn, nay cùng góp vốn khi Luxor mở rộng sang AI. CEO Canaan Nangeng Zhang cho biết việc trở thành cổ đông Luxor phù hợp mục tiêu của hãng. Một trong số đó là tìm nguồn điện dài hạn ở Bắc Mỹ.
Sức mạnh tính toán thành hàng hóa có giá kì hạn
Luxor còn muốn người mua và người bán chốt trước giá thuê sức mạnh tính toán. Thợ đào vẫn dùng hợp đồng tài chính tương tự để khóa doanh thu trước biến động hashprice. Bàn giao dịch thỏa thuận (OTC) của Luxor đã có quyền chọn và hợp đồng kì hạn thanh toán bằng tiền. Chúng gắn với chỉ số giá thuê, nhưng vẫn là thỏa thuận riêng lẻ trên một thị trường sơ khai.
Sam Hallene, đối tác tại CMT Digital, cho rằng mỗi công ty AI có lí do riêng để phòng ngừa rủi ro giá. Chẳng hạn, một thế hệ GPU có thể giữ giá trị sử dụng lâu hơn dự kiến, khiến giá thuê thực tế khác với tính toán ban đầu. “Chúng tôi chưa biết chính xác rốt cuộc cấu trúc thị trường sẽ trông thế nào”, ông nói với CoinDesk.
Theo ông Vera, rào cản lớn nhất là thiếu minh bạch, nhất là ở giá phần cứng AI. Ngày 31/8, Luxor đưa chỉ số giá phần cứng AI lên nền tảng dữ liệu Hashrate Index. Chỉ số lấy trung vị giá chào bán hằng ngày của cụm máy chủ Nvidia HGX 8 GPU. Khi ra mắt, một cụm B300 được chào khoảng 544.280 USD, tức 68.035 USD mỗi GPU. Cụm H100 mới có giá 324.438 USD, bản tân trang khoảng 246.000 USD. Theo Luxor, giá chào cho cùng loại máy giữa các nhà cung cấp chênh tới 1,7 lần.
Ông Vera nói mục tiêu là xóa bỏ “tình trạng bất cân xứng thông tin nghiêm trọng” trong mảng tính toán AI. Theo ông, Luxor từng thấy cấu trúc thị trường như vậy hình thành trước đây. Chỉ số hiện dựa trên giá chào, chưa phải giá khớp lệnh. Luxor cho biết sẽ bổ sung dữ liệu từ giao dịch thực trên thị trường thứ cấp.
Với thợ đào, hashprice từng quyết định sống còn của cả doanh nghiệp. Giá thuê GPU giờ cũng bắt đầu có chỉ số, hợp đồng kì hạn và bên làm giá. Điều chưa rõ là sân chơi ấy đủ sâu để vận hành, hay chỉ dừng ở vài thỏa thuận giữa những bên quen biết.
