Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng: Kết nối vùng nguyên liệu, logistics, cảng biển để tăng tốc xuất khẩu phía Nam
Tại Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII, diễn ra sáng 22/10, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng ghi nhận kết quả sản xuất, kinh doanh của các địa phương trong 9 tháng đầu năm, đồng thời chỉ ra những hạn chế cần khắc phục trong quý IV.
Công nghiệp tăng trưởng, xuất khẩu còn khoảng cách
Theo báo cáo tại hội nghị, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn khu vực tăng 12,9%, cao hơn mức 12,3% của cả nước. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ đạt khoảng 2,86 triệu tỉ đồng, tăng 16,5%, so với mức tăng 13,4% của cả nước. Kim ngạch xuất khẩu đạt 138,4 tỉ USD, tăng 10,9%, chiếm 31,9% tổng kim ngạch xuất khẩu cả nước.
Dù sản xuất công nghiệp và thị trường nội địa duy trì đà tăng, xuất khẩu của khu vực vẫn chậm hơn mức chung. Bên cạnh đó, tiến độ triển khai các dự án nguồn điện, hạ tầng khu, cụm công nghiệp và logistics chưa đáp ứng yêu cầu; tỷ lệ nội địa hóa, chế biến sâu còn hạn chế. Tình trạng gian lận thương mại, hàng giả và hàng không rõ nguồn gốc trên môi trường số cũng tiếp tục diễn biến phức tạp.
Trước những hạn chế này, Thứ trưởng Bộ Công Thương Phan Thị Thắng ghi nhận các địa phương đã triển khai nhiều giải pháp hỗ trợ doanh nghiệp, từ quản lý thị trường gắn với dữ liệu tại Tây Ninh, kết nối nguồn hàng với hệ thống phân phối ở TP.HCM đến đổi mới xúc tiến thương mại trên nền tảng số tại Đồng bằng sông Cửu Long. Đây là cơ sở để tiếp tục nâng hiệu quả điều hành, mở rộng thị trường và cải thiện sức cạnh tranh của doanh nghiệp trong những tháng cuối năm.
Bảy nhóm nhiệm vụ tăng tốc cuối năm
Để hoàn thành các chỉ tiêu năm 2026 và chuẩn bị cho năm 2027, Thứ trưởng Phan Thị Thắng yêu cầu các đơn vị thuộc Bộ Công Thương và Sở Công Thương địa phương tập trung vào 7 nhóm nhiệm vụ.
Trước hết, các địa phương phải rà soát chỉ tiêu sản xuất công nghiệp, bán lẻ, xuất khẩu và điện thương phẩm; theo dõi tiến độ theo tuần, tháng để kịp thời đề xuất giải pháp bù đắp những chỉ tiêu có nguy cơ không đạt. Trên cơ sở đó, kế hoạch năm 2027 cần được xây dựng sát với năng lực thực tế.
Cùng với điều hành tăng trưởng, việc tháo gỡ vướng mắc cho các dự án công nghiệp, khu, cụm công nghiệp, nguồn và lưới điện cần được đẩy nhanh, nhất là các thủ tục về mặt bằng, đất đai và môi trường. Các đơn vị thuộc Bộ được yêu cầu hướng dẫn trực tiếp, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ. Đồng thời, các địa phương phối hợp với ngành điện bảo đảm cung ứng ổn định trong cao điểm cuối năm, chủ động dự trữ xăng dầu và tránh đứt gãy nguồn cung.
Ở thị trường trong nước, nhiệm vụ đặt ra là sớm chuẩn bị hàng hóa thiết yếu, triển khai bình ổn thị trường Tết Nguyên đán 2027 và tăng kết nối cung cầu. Việc mở rộng tiêu thụ hàng hóa cần đi đôi với kiểm soát chất lượng, truy xuất nguồn gốc, nhất là trên các nền tảng thương mại điện tử.
Đối với xuất khẩu, Thứ trưởng yêu cầu các địa phương theo sát đơn hàng, nhu cầu nguyên liệu, vận tải và thay đổi chính sách tại các thị trường lớn. Việc phối hợp với hệ thống Thương vụ cần được tăng cường để cảnh báo sớm rủi ro, hướng dẫn xuất xứ và hỗ trợ doanh nghiệp ứng phó các vụ việc phòng vệ thương mại.
Doanh nghiệp cũng cần tận dụng hiệu quả CPTPP, EVFTA, RCEP, mở rộng thị trường Halal, nâng chất lượng và chế biến sâu nông sản, thủy sản. Hoạt động xúc tiến thương mại phải gắn với nhà mua hàng, kênh phân phối và hợp đồng cụ thể.
Bên cạnh các giải pháp thúc đẩy sản xuất, tiêu dùng và xuất khẩu, Thứ trưởng nhấn mạnh yêu cầu thực chất hóa liên kết vùng. Các địa phương cần kết nối vùng nguyên liệu Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ với hệ thống kho lạnh, trung tâm logistics, cảng biển, đồng thời phát huy vai trò đầu mối tiêu thụ và xuất khẩu của TP.HCM. Mỗi Sở Công Thương được đề nghị lựa chọn từ 1 đến 2 dự án hoặc chương trình liên kết trọng điểm đưa vào kế hoạch năm 2027.
Để các nhiệm vụ trên được triển khai đồng bộ, ngành Công Thương cần tiếp tục chuyển đổi số, đơn giản hóa thủ tục hành chính và kết nối dữ liệu giữa Bộ với địa phương, qua đó nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước sau sắp xếp đơn vị hành chính.
Thứ trưởng Phan Thị Thắng đề nghị các Cục, Vụ thuộc Bộ xử lý kịp thời kiến nghị của địa phương; các Sở Công Thương cụ thể hóa kết luận hội nghị thành kế hoạch hành động, báo cáo UBND tỉnh, thành phố chỉ đạo thực hiện.
Hội nghị thống nhất TP. Đồng Nai đăng cai Hội nghị ngành Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XIII năm 2027, phối hợp với Bộ Công Thương tổ chức.
