Tiêm kích J-36: ‘Quân bài tẩy’ tàng hình Trung Quốc thách thức Mỹ trên bầu trời

Theo Army Recognition, khác với các tiêm kích tiền nhiệm như J-10 hay J-20, J-36 (do Tập đoàn công nghiệp hàng không Thành Đô (CAC) phát triển) được định hình như một nền tảng hoàn toàn mới: không chỉ là máy bay chiến đấu ưu thế trên không, mà còn kiêm nhiệm vai trò chỉ huy, quản lý tác chiến điện tử và phối hợp với hệ thống không người lái. Điều này phản ánh tham vọng của Bắc Kinh biến J-36 thành một trung tâm chỉ huy bay sâu trong Thái Bình Dương và xa hơn nữa.

Thiết kế mới lạ

J-36 áp dụng cấu hình không đuôi (tailless) với cánh delta kép và thân cánh liền khối (blended wing body), giảm mạnh tiết diện phản xạ radar và tối ưu khả năng tàng hình từ nhiều góc độ. Thân máy bay dài 22 - 26m, sải cánh khoảng 20m, trọng lượng cất cánh tối đa 55 - 60 tấn gần tương đương với một số máy bay ném bom chiến lược Mỹ. Điều này cho thấy J-36 không đơn thuần là tiêm kích mà còn hướng tới nhiệm vụ tầm xa, mang tải trọng lớn.

Nguồn tin cho biết J-36 sử dụng hai động cơ phản lực thế hệ mới WS-15, lực đẩy trên 18 tấn mỗi chiếc, cho phép đạt tốc độ Mach 1.5 (1.225km/giờ) mà không cần đốt sau. Các chi tiết như mép hút gió răng cưa, lớp phủ hấp thụ sóng radar và anten tích hợp đều góp phần giảm diện tích phản xạ radar, đưa J-36 trở thành một trong những máy bay tàng hình tối ưu nhất mà Trung Quốc từng sản xuất.

Một đặc điểm khác biệt của J-36 là buồng lái hai chỗ ngồi song song, cấu hình hiếm gặp, từng thấy trên F-111 hay Su-34. Việc bố trí này không nhằm phục vụ không chiến truyền thống mà để phân chia nhiệm vụ: một phi công đảm trách điều khiển, dẫn đường, trong khi phi công còn lại phụ trách quản lý hệ thống điện tử, tác chiến mạng và điều khiển UAV hộ tống. Điều này phù hợp với học thuyết tác chiến thế hệ mới, nơi tiêm kích trở thành “trạm chỉ huy trên không” thay vì chỉ là kẻ đối đầu trong các trận không chiến.

Khoang vũ khí lớn, cảm biến hiện đại

J-36 có khoang vũ khí lớn, mang được 8 tên lửa tầm xa hoặc vũ khí tấn công chính xác. Ngoài ra, các khoang phụ có thể chứa tên lửa tầm ngắn để phòng thủ cận chiến. Vũ khí dự kiến bao gồm tên lửa không đối không PL-17 tầm bắn 300km, tên lửa chống hạm YJ-12, bom dẫn đường và thậm chí cả vũ khí siêu vượt âm trong tương lai.

Bộ cảm biến của J-36 được cho là bao gồm radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA) khẩu độ lớn sử dụng công nghệ GaN, có khả năng phát hiện tiêm kích tàng hình đối phương ở cự ly xa. Máy bay cũng được trang bị hệ thống tìm kiếm, theo dõi hồng ngoại (IRST) hiện đại và các cụm cảm biến quang điện tử để hoạt động trong môi trường gây nhiễu mạnh.

Quan trọng hơn, J-36 được tích hợp hệ thống liên kết dữ liệu dung lượng cao, bảo mật, cho phép điều khiển trực tiếp UAV chiến đấu, hoặc “bầy” drone thực hiện nhiệm vụ tấn công. Nếu thông tin này được xác nhận, J-36 sẽ đóng vai trò “tàu mẹ” trong chiến tranh trên không phân tán, phù hợp với chương trình phát triển máy bay không người lái hỗ trợ (loyal wingman) mà Trung Quốc đang thử nghiệm như FH-97A.

Vai trò chiến lược của J-36

J-36 dường như được thiết kế để hỗ trợ chiến lược chống tiếp cận/chống xâm nhập (A2/AD) của Trung Quốc. Với tầm hoạt động ước tính 3.000km và thời gian bay dài, J-36 có thể tuần tra sâu tại Thái Bình Dương, phối hợp tấn công ồ ạt vào các cụm tàu sân bay hoặc căn cứ quân sự của đối thủ trong khu vực.

Trong một kịch bản chiến tranh, J-36 có thể đóng vai trò “bộ não” điều phối: một phi công tập trung lái, phi công còn lại chỉ huy UAV cảm tử, tên lửa siêu vượt âm và các hệ thống tấn công điện tử. Lớp bảo vệ từ khả năng tàng hình và tác chiến điện tử giúp nó có thể tiến hành các đòn tấn công nhiều lớp, làm bão hòa phòng thủ của đối phương.

So sánh với tiêm kích Mỹ F-47

Trong khi đó, Mỹ đang phát triển tiêm kích thế hệ 6 F-47 theo chương trình NGAD (Next Generation Air Dominance). Dù phần lớn chi tiết được giữ bí mật, F-47 được biết đến với động cơ chu trình thích ứng, có thể chuyển đổi linh hoạt giữa tiết kiệm nhiên liệu và công suất cao.

Ngoài ra, F-47 có khoang vũ khí mô-đun, hệ thống cảm biến phân tán, trí tuệ nhân tạo (AI) hỗ trợ phi công và đặc biệt là sự kết nối với chương trình máy bay chiến đấu hợp tác (CCA), tức các UAV tự động sẽ đóng vai trò mở rộng tầm trinh sát, mồi nhử hoặc tấn công chính xác.

Trong khi J-36 nhấn mạnh đến khả năng mang tải trọng lớn, đa nhiệm và tính bền bỉ, F-47 lại tập trung vào độ sống sót cao, tính chính xác và khả năng hoạt động trong môi trường phòng không dày đặc. F-47 được cho là có tầm hoạt động hơn 3.000km, tối ưu để xuyên thủng mạng lưới phòng thủ hiện đại và duy trì ưu thế trên không cho Mỹ đến năm 2030 trở đi.