Tin vũ khí hôm nay 11.4: Tên lửa siêu vượt âm Mỹ bước vào ‘chuỗi lệnh hạt nhân’
Tin vũ khí hôm nay, tên lửa siêu vượt âm Mỹ bước vào “chuỗi lệnh hạt nhân”; Tàu ngầm Nga tiếp cận cáp ngầm Đại Tây Dương; Pakistan phát triển UAV chống hạm.
Tên lửa siêu vượt âm Mỹ bước vào “chuỗi lệnh hạt nhân”
Mỹ đã chính thức đưa hệ thống tên lửa siêu vượt âm tầm xa Dark Eagle (LRHW) vào cơ chế chỉ huy của Bộ Tư lệnh Chiến lược (USSTRATCOM), đánh dấu bước chuyển quan trọng khi một vũ khí thông thường được tích hợp vào chuỗi quyết định cấp quốc gia.
Động thái này cho thấy vai trò của Dark Eagle không còn giới hạn ở cấp chiến thuật hay chiến dịch, mà đã được nâng lên thành công cụ phục vụ mục tiêu răn đe chiến lược.
Theo cấu trúc mới, quyền phê duyệt khai hỏa không còn thuộc về các chỉ huy chiến trường mà được chuyển lên cấp lãnh đạo quốc gia, thông qua USSTRATCOM.
Các đơn vị như lực lượng đặc nhiệm đa miền của Lục quân Mỹ vẫn đảm nhiệm vận hành, nhưng việc sử dụng vũ khí phải tuân theo chuỗi chỉ huy tương tự các hệ thống tấn công liên lục địa. Điều này phản ánh mức độ nhạy cảm và tầm ảnh hưởng chiến lược của Dark Eagle trong các kịch bản xung đột.
Dark Eagle sử dụng động cơ nhiên liệu rắn hai tầng kết hợp với phương tiện lướt siêu vượt âm, cho phép đạt tốc độ trên Mach 5 (6.100km/h) và tầm bắn ước tính từ 2.700 đến 3.500km. Sau khi được đẩy lên tốc độ cao, phương tiện lướt tách khỏi tên lửa và bay theo quỹ đạo linh hoạt trong khí quyển, khiến việc phát hiện và đánh chặn trở nên khó khăn hơn so với tên lửa đạn đạo truyền thống.
Thời gian tiếp cận mục tiêu của hệ thống này chỉ khoảng 15 - 20 phút ở tầm tối đa, rút ngắn đáng kể thời gian phản ứng của đối phương. Dù sử dụng đầu đạn thông thường, năng lượng va chạm ở tốc độ siêu vượt âm tạo ra hiệu ứng tương đương hàng trăm kg thuốc nổ, tập trung vào một khu vực nhỏ để tăng khả năng xuyên phá và phá hủy mục tiêu có giá trị cao.
Sau nhiều lần trì hoãn và thử nghiệm không thành công trong giai đoạn 2021 - 2023, chương trình đã đạt bước tiến khi hoàn tất các cuộc thử nghiệm thành công vào năm 2024 và tiếp tục xác nhận khả năng vận hành trong năm 2026. Đơn vị đầu tiên dự kiến triển khai là các lực lượng đóng tại căn cứ Joint Base Lewis-McChord.
Về nhiệm vụ, Dark Eagle được định hướng tấn công các mục tiêu có giá trị cao và nhạy cảm về thời gian, như hệ thống phòng không, trung tâm chỉ huy, radar hoặc bệ phóng tên lửa.
Do số lượng hạn chế và chi phí cao, việc sử dụng sẽ được cân nhắc kỹ lưỡng và phối hợp với các năng lực tác chiến khác. Việc đưa Dark Eagle vào cấu trúc chỉ huy chiến lược cũng phản ánh xu hướng mở rộng lựa chọn tấn công tầm xa không hạt nhân. Hệ thống này được xem là cầu nối giữa các phương tiện tấn công thông thường và vũ khí hạt nhân, cho phép Mỹ thực hiện các đòn đánh nhanh, chính xác mà không cần leo thang đến mức sử dụng vũ khí hủy diệt lớn.
Tàu ngầm Nga tiếp cận cáp ngầm Đại Tây Dương
Anh đã công bố thông tin về một hoạt động ngầm dưới biển do Nga triển khai tại Bắc Đại Tây Dương, liên quan đến một tàu ngầm tấn công hạt nhân lớp Akula và hai phương tiện lặn sâu thuộc Tổng cục Nghiên cứu Biển sâu (GUGI). Hoạt động này kéo dài hơn một tháng, tập trung gần các tuyến cáp viễn thông và đường ống năng lượng quan trọng.
Theo Bộ Quốc phòng Anh, các lực lượng hải quân và không quân đã theo dõi liên tục nhóm tàu này bằng hệ thống giám sát nhiều lớp, bao gồm tàu chiến, máy bay tuần tra biển P-8 và các thiết bị chống ngầm. Hoạt động giám sát được duy trì không gián đoạn, cho phép theo dõi chính xác hành trình và hành vi của các tàu ngầm trong suốt thời gian triển khai.
Nhóm tàu Nga được cho là có cấu trúc phối hợp, trong đó tàu ngầm Akula đóng vai trò thu hút sự chú ý, trong khi các phương tiện GUGI thực hiện nhiệm vụ chuyên sâu dưới đáy biển. Các hệ thống này có khả năng hoạt động ở độ sâu lớn, sử dụng thiết bị không người lái và cánh tay cơ khí để khảo sát, thu thập dữ liệu hoặc can thiệp vào hạ tầng dưới biển.
Dù không phát hiện thiệt hại đối với các tuyến cáp hay đường ống sau khi kiểm tra, giới chức Anh cho rằng hoạt động này chủ yếu nhằm thu thập thông tin và lập bản đồ các điểm trọng yếu. Những dữ liệu này có thể phục vụ cho các kịch bản gián đoạn trong tương lai, đặc biệt tại các khu vực nơi nhiều tuyến cáp hội tụ.
Hạ tầng dưới biển đóng vai trò thiết yếu đối với kết nối toàn cầu. Hơn 90% lưu lượng dữ liệu quốc tế được truyền qua cáp quang dưới đáy đại dương, trong khi các đường ống năng lượng đảm bảo nguồn cung cho nhiều quốc gia. Tại Anh, các điểm cập bờ tập trung ở một số khu vực, tạo thành những “nút thắt” có thể bị ảnh hưởng lớn nếu xảy ra gián đoạn.
Phản ứng của Anh bao gồm triển khai tàu khu trục, tàu hỗ trợ và máy bay tuần tra với hàng trăm giờ bay, kết hợp cùng đồng minh như Na Uy để mở rộng phạm vi giám sát. Cách tiếp cận này nhằm duy trì nhận thức tình huống liên tục, dù việc can thiệp trực tiếp bị hạn chế bởi luật pháp quốc tế khi hoạt động diễn ra ngoài vùng lãnh hải.
Sự kiện này phản ánh xu hướng gia tăng hoạt động dưới biển của Nga trong những năm gần đây, với trọng tâm vào các nhiệm vụ liên quan đến hạ tầng đáy biển. Các hoạt động này thường nằm trong khuôn khổ “vùng xám”, chưa vượt ngưỡng xung đột trực tiếp nhưng có thể tạo ra rủi ro đáng kể đối với an ninh kinh tế và thông tin.
Trong bối cảnh đó, việc bảo vệ hạ tầng dưới biển vẫn là thách thức lớn do quy mô rộng và khó giám sát toàn diện. Các quốc gia đang tăng cường đầu tư vào hệ thống phát hiện, cảm biến đáy biển và hợp tác quốc tế nhằm nâng cao khả năng theo dõi và ứng phó với các mối đe dọa tiềm tàng.
Pakistan phát triển UAV chống hạm
Pakistan đã giới thiệu hệ thống UAV tấn công hải quân Mudamir-LR, cho thấy xu hướng phát triển các vũ khí chi phí thấp, điều khiển bằng trí tuệ nhân tạo nhằm tăng cường năng lực chống tiếp cận trên biển. Với tầm hoạt động hơn 600km, nền tảng này được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ kiểm soát khu vực và gây áp lực lên các hoạt động hải quân trong vùng biển tranh chấp.
Mudamir-LR thuộc nhóm UAV tấn công một chiều, có cấu hình cánh tam giác nhỏ gọn, thân liền khối và động cơ đẩy phía sau. Điểm đáng chú ý là khả năng dẫn đường bằng AI trong môi trường bị gây nhiễu hoặc mất tín hiệu GPS, yếu tố ngày càng phổ biến trong chiến tranh hiện đại. Điều này giúp UAV duy trì khả năng tiếp cận mục tiêu ngay cả khi đối phương triển khai các biện pháp tác chiến điện tử.
Theo đánh giá, loại UAV này phù hợp với các mục tiêu như radar, tàu tuần tra, cơ sở hậu cần hoặc các hệ thống lộ thiên trên tàu chiến. Thay vì tấn công trực diện vào mục tiêu bọc giáp dày, Mudamir-LR hướng đến các điểm yếu dễ bị tổn thương, tạo hiệu quả chiến thuật với chi phí thấp hơn so với tên lửa chống hạm truyền thống.
Một ưu điểm khác là khả năng hoạt động linh hoạt. UAV có thể được phóng từ khoảng cách an toàn, bay lượn trên khu vực mục tiêu và điều chỉnh hướng tấn công khi cần thiết. Khi sử dụng theo số lượng lớn, hệ thống này có thể gây quá tải cho hệ thống phòng thủ của đối phương, buộc họ phải tiêu tốn nguồn lực lớn để đánh chặn các mục tiêu giá rẻ.
Mudamir-LR thường được so sánh với các mẫu UAV như Shahed-136 của Iran, tuy nhiên có sự điều chỉnh để phù hợp với môi trường tác chiến ven biển của Pakistan. Trong khi các hệ thống tầm xa hướng tới nhiệm vụ tấn công chiến lược, Mudamir-LR tập trung vào kiểm soát khu vực và hỗ trợ tác chiến hải quân trong không gian địa lý hẹp hơn.
Sự xuất hiện của hệ thống này diễn ra trong bối cảnh cạnh tranh UAV tại Nam Á gia tăng. Ấn Độ cũng đang thúc đẩy các chương trình phát triển phương tiện không người lái, cho thấy xu hướng chuyển dịch sang các hệ thống tấn công tự động, chi phí thấp nhưng có khả năng triển khai số lượng lớn.
Nếu được sản xuất với quy mô lớn, Mudamir-LR có thể trở thành một thành phần quan trọng trong kiến trúc tác chiến nhiều lớp của Pakistan, kết hợp với các hệ thống trinh sát và UAV khác để tạo thành chuỗi tấn công từ phát hiện đến tiêu diệt mục tiêu. Dù không làm thay đổi hoàn toàn cán cân sức mạnh trên biển, nó có thể gia tăng mức độ phức tạp và chi phí cho các hoạt động quân sự của đối phương trong khu vực.
