Tin vũ khí hôm nay 18/9: Mỹ muốn có ‘mắt thần’ cơ động để phát hiện vũ khí siêu vượt âm đối thủ

Lầu Năm Góc muốn có “mắt thần” cơ động để phát hiện vũ khí siêu vượt âm

Cơ quan Phòng thủ Tên lửa Mỹ (MDA) ngày 16/9 công bố thông báo tiền mời thầu cho chương trình FBM Radar Next, nhằm phát triển mẫu radar cơ động có khả năng phát hiện và theo dõi tên lửa đạn đạo, tên lửa hành trình và tên lửa siêu vượt âm. Theo Army Recognition, hệ thống mới phải có khả năng vận chuyển bằng máy bay C-17, triển khai trong vài giờ và tháo dỡ khỏi vị trí trong vài phút.

Khác với các radar tiền phương hiện nay vốn thường hoạt động cố định trong thời gian dài, FBM Radar Next được thiết kế cho môi trường chiến tranh phân tán. MDA yêu cầu hệ thống có thể điều khiển từ xa, tự theo dõi tình trạng kĩ thuật và giảm số nhân sự cần có tại trận địa. Nhà phát triển cũng phải tính tới việc giảm dấu hiệu phát hiện từ nhiệt, điện từ và các đặc điểm vật lý khác để hạn chế nguy cơ bị đối phương tập kích.

Dữ liệu từ radar sẽ được tích hợp vào mạng chỉ huy, kiểm soát và quản lý tác chiến C2BMC của Mỹ. MDA cũng đặt mục tiêu tạo ra một hệ thống có chi phí đủ thấp để sản xuất số lượng lớn và thay thế nhanh trong trường hợp bị phá hủy.

Ý tưởng này xuất phát từ hạn chế của các radar tiền phương như AN/TPY-2 thuộc hệ thống THAAD. Mỹ từng triển khai loại radar này tại Nhật Bản, Israel, Thổ Nhĩ Kỳ và một số khu vực chiến lược khác để mở rộng khả năng cảnh giới tên lửa. Tuy nhiên, vị trí cố định khiến chúng trở thành mục tiêu giá trị cao. Hồi tháng 3, ảnh vệ tinh cho thấy một radar AN/TPY-2 tại căn cứ Muwaffaq Salti ở Jordan bị hư hại nặng sau cuộc tấn công bằng tên lửa của Iran.

FBM Radar Next hiện mới ở giai đoạn tìm kiếm ý tưởng và chưa phải hợp đồng sản xuất. MDA yêu cầu các công ty phải đưa ra thiết kế dựa trên phần cứng thực tế, thay vì chỉ trình bày mô hình phần mềm. Đây được xem là bước đầu trong nỗ lực xây dựng lớp cảm biến linh hoạt hơn để đối phó các loại tên lửa tốc độ cao.

Tiêm kích Rafale Pháp thử nghiệm “cuộc chiến sống còn” tại Ba Lan

Không quân và Vũ trụ Pháp vừa triển khai ba tiêm kích Rafale tới một điểm hoạt động phân tán tại Ba Lan trong cuộc diễn tập FRA-ACE, nhằm kiểm tra khả năng duy trì chiến đấu khi các căn cứ lớn bị đe dọa bởi tên lửa hoặc UAV.

Theo Bộ Quân đội Pháp, cuộc diễn tập kéo dài từ ngày 10 - 17/9 tập trung vào việc di chuyển nhanh máy bay, nhân sự và thiết bị kĩ thuật tới địa điểm mới, sau đó tiếp tục thực hiện nhiệm vụ từ một cơ sở không được chuẩn bị như căn cứ chính.

Cách làm này dựa trên khái niệm Agile Combat Employment (ACE) của Mỹ, trong đó lực lượng không quân không phụ thuộc vào một số ít sân bay lớn mà được chia nhỏ thành nhiều nhóm hoạt động tại các điểm phân tán. Khi đó, đối phương phải mất nhiều thời gian hơn để phát hiện và vô hiệu hóa toàn bộ lực lượng.

Ba chiếc Rafale chỉ là một phần nhỏ của bài thử. Thách thức lớn hơn nằm ở hệ thống hỗ trợ phía sau gồm nhiên liệu, vũ khí, phụ tùng, thiết bị mặt đất, kĩ thuật viên và mạng liên lạc bảo mật. Một máy bay có thể sống sót sau đòn tấn công đầu tiên, nhưng nếu không có khả năng tiếp nhiên liệu, bảo dưỡng và tái vũ trang thì vẫn khó duy trì nhịp xuất kích.

Ba Lan là nơi đặc biệt phù hợp cho kiểu huấn luyện này. Nước này nằm gần sườn phía đông NATO và từng chứng kiến nhiều hoạt động quân sự liên quan tới xung đột Nga - Ukraine. Trước đó, Mỹ cũng đã triển khai các cuộc tập trận ACE tại Ba Lan với F-35A, F-16, F-15E và C-130J.

Pháp đang theo đuổi hướng tiếp cận tương tự khi lực lượng không quân châu Âu phải chuẩn bị cho môi trường tác chiến có nguy cơ bị tấn công bằng tên lửa chính xác và UAV giá rẻ.

EU giải ngân thêm 3,3 tỉ euro giúp Ukraine mua tên lửa, UAV

Liên minh châu Âu (EU) ngày 18/9 giải ngân thêm 3,3 tỉ euro (khoảng 3,8 tỉ USD) cho Ukraine để mua vũ khí, trong đó tập trung vào tên lửa và máy bay không người lái. Khoản tiền nằm trong chương trình khoản vay hỗ trợ Ukraine trị giá 90 tỉ euro dành cho giai đoạn 2026 - 2027.

Theo Militarnyi, nguồn vốn này được thiết kế để Ukraine mua vũ khí từ các nhà sản xuất trong nước, Liên minh châu Âu và Khu vực kinh tế châu Âu, trừ một số trường hợp được miễn trừ. Tổng gói tài chính gồm 60 tỉ euro dành cho quốc phòng và 30 tỉ euro hỗ trợ ngân sách.

Khoản giải ngân mới nối tiếp nhiều gói hỗ trợ trước đó dành cho năng lực phòng thủ của Kyiv. Theo Militarnyi, nếu cộng các khoản dành cho UAV, tên lửa, phòng không, radar và tiêm kích từ đầu năm, tổng giá trị đã lên khoảng 17,7 tỉ euro.

Một trong những vấn đề lớn là nguồn cung tên lửa phòng không. Patriot là hệ thống do Mỹ sản xuất, trong khi EU muốn sử dụng nguồn vốn của mình để hỗ trợ Ukraine mua thêm đạn đánh chặn. Trước đó, các nước châu Âu đã thông qua cơ chế ngoại lệ cho phép Kyiv sử dụng một phần nguồn tiền này để mua các linh kiện và vũ khí liên quan tới Patriot.

Ngoài mua sắm trực tiếp, EU cũng thúc đẩy hợp tác công nghiệp quốc phòng với Ukraine. Chủ tịch Ủy ban châu Âu Ursula von der Leyen và Tổng thống Volodymyr Zelensky đã thảo luận về các dự án sản xuất chung, sử dụng một phần nguồn lực từ chương trình SAFE trị giá 150 tỉ euro của EU.

Việc bổ sung tài chính phản ánh thay đổi trong cách châu Âu hỗ trợ Ukraine, không chỉ cung cấp vũ khí có sẵn, mà còn tìm cách mở rộng năng lực sản xuất để duy trì nguồn cung trong một cuộc xung đột kéo dài.

Mỹ thừa nhận có vũ khí trên quỹ đạo: Đã triển khai gì và đang hướng tới đâu?

Chuyên gia an ninh Mỹ - Trung đề xuất cơ chế an toàn kiểu hạt nhân để giảm rủi ro từ AI

Tướng Mỹ cảnh báo các đội hình quân sự sẽ bị AI ‘săn lùng’