Tin vũ khí hôm nay 20/5: Tiêm kích F-16 NATO bắn hạ UAV Ukraine, vì sao?
Tin vũ khí hôm nay, Tiêm kích NATO lần đầu bắn hạ UAV Ukraine đi lạc; Nga tái sử dụng drone VAMPIRE thu giữ từ Ukraine; Hải quân Mỹ chính thức biên chế USS Cleveland.
Tiêm kích F-16 Romania bắn hạ UAV nghi của Ukraine trên bầu trời Estonia
Ngày 19/5, một tiêm kích F-16 của Không quân Romania, đang làm nhiệm vụ tuần tra không phận NATO tại khu vực Baltic, đã bắƒn hạ một UAV xâm nhập không phận Estonia. Đây được xem là lần đầu tiên một máy bay chiến đấu NATO bắn hạ một drone nghi có nguồn gốc từ Ukraine trong chuỗi sự cố UAV bay lạc tại vùng Baltic thời gian gần đây.
Theo Defense News, chiếc F-16 Romania khi đó tham gia nhiệm vụ Baltic Air Policing từ căn cứ Siauliai, Lithuania. Radar Estonia đã phát hiện mục tiêu trước khi UAV tiến sâu vào lãnh thổ nước này. Máy bay NATO sau đó được điều động và bắn hạ mục tiêu trên khu vực miền nam Estonia. Hiện mảnh vỡ UAV vẫn đang được cơ quan chức năng tìm kiếm, trong khi người dân được khuyến cáo không chạm vào bất kỳ vật thể lạ nào nghi là mảnh vỡ.
Sau sự cố, Ukraine đã lên tiếng xin lỗi Estonia và các nước Baltic, đồng thời khẳng định Kyiv không yêu cầu và cũng không được phép sử dụng không phận các quốc gia này để tấn công Nga. Phía Ukraine cho rằng UAV có thể đã bị tác chiến điện tử Nga làm lệch hướng trong quá trình bay tới mục tiêu trên lãnh thổ Nga.
Moscow hiện chưa xác nhận hay bác bỏ cáo buộc này. Tuy nhiên, sự cố làm dấy lên lo ngại mới về rủi ro an ninh tại sườn đông NATO, nơi các hoạt động gây nhiễu GPS, đánh lừa tín hiệu định vị và xâm nhập không phận bằng UAV ngày càng xuất hiện dày đặc.
Đây không phải vụ việc đơn lẻ. Trong năm 2026, khu vực Baltic đã ghi nhận nhiều sự cố liên quan đến drone nghi của Ukraine bay lệch hướng, trong đó có vụ UAV rơi tại Lithuania, vụ một drone đâm vào cơ sở hạ tầng ở Estonia và vụ việc nghiêm trọng tại Latvia hồi tuần trước. Các nước Baltic nhấn mạnh họ không cho phép Ukraine sử dụng lãnh thổ hoặc không phận để tiến hành đòn tấn công nhằm vào Nga, đồng thời cáo buộc Moscow đang khai thác chuỗi sự cố này cho chiến dịch thông tin.
Nga sửa drone VAMPIRE thu giữ từ Ukraine bằng linh kiện in 3D
Trên chiến trường Ukraine, cuộc đua UAV hạng nặng đang xuất hiện một diễn biến đáng chú ý. Một tài khoản tình báo nguồn mở OSINT gần đây phát hiện một danh mục linh kiện in 3D được cho là dùng để sửa chữa các drone VAMPIRE mà Nga thu giữ từ lực lượng Ukraine.
VAMPIRE là dòng UAV đa cánh quạt hạng nặng do công ty SkyFall của Ukraine phát triển. Loại drone này có khả năng mang tải trọng lớn, thường được Ukraine sử dụng trong các nhiệm vụ thả đạn vào ban đêm. Binh sĩ Nga gọi các UAV kiểu này là “Baba Yaga” (ông kẹ), lấy theo tên nhân vật phù thủy trong truyền thuyết Slav, do chúng thường xuất hiện trong đêm và mang theo bom hạng nặng.
Theo phía Ukraine, các xưởng sửa chữa phi chính thức của Nga đã mở rộng hoạt động từ năm 2024, trong bối cảnh Moscow gặp khó trong việc tự sản xuất đủ UAV đa cánh quạt hạng nặng cho tiền tuyến. Những công việc được nhắc tới gồm khôi phục khả năng bay ổn định, chỉnh sửa thuật toán điều khiển, sửa hệ thống điều hướng, khôi phục kênh điều khiển và thay thế linh kiện hỏng bằng phụ tùng in 3D.
Một số nguồn truyền thông Nga trước đó cũng từng đề cập việc sử dụng drone “Baba Yaga” thu giữ từ Ukraine để vận chuyển hàng tiếp tế tới các vị trí tiền tuyến. Nếu các thông tin này chính xác, nó cho thấy một đặc điểm nổi bật của chiến tranh UAV hiện đại, khi khí tài bị thu giữ không chỉ được đem ra nghiên cứu mà còn có thể nhanh chóng được sửa chữa, cải biên và đưa trở lại chiến trường.
Tuy nhiên, thông tin này vẫn cần được nhìn nhận thận trọng. Dữ liệu ban đầu xuất phát từ tài khoản OSINT trên mạng xã hội và chưa được xác minh độc lập. Nga hiện cũng chưa chính thức xác nhận việc vận hành một mạng lưới sửa chữa UAV VAMPIRE thu giữ từ Ukraine.
Hải quân Mỹ biên chế tàu chiến USS Cleveland
Ngày 16/5, Hải quân Mỹ chính thức biên chế USS Cleveland (LCS 31) tại thành phố Cleveland, bang Ohio. Đây là chiến hạm cuối cùng thuộc lớp Freedom của chương trình tàu tác chiến ven bờ Littoral Combat Ship (LCS). Sau khi đi vào hoạt động, USS Cleveland dự kiến đóng quân tại căn cứ Hải quân Mayport, Florida.
USS Cleveland thuộc nhóm tàu được thiết kế cho nhiệm vụ tác chiến ven biển, an ninh hàng hải, áp tải, chống xuồng cao tốc và hoạt động trong vùng nước nông. Tàu sử dụng thiết kế thân thép đơn, khác với lớp Independence có thân ba bằng nhôm.
Theo Army Recognition, USS Cleveland dài khoảng 118 m, rộng 17,6 m, lượng giãn nước đầy tải khoảng 3.450 tấn và có tốc độ tối đa trên 40 hải lý/h (74km/h). Tốc độ cao cùng mớn nước thấp giúp tàu hoạt động hiệu quả tại khu vực ven bờ, cảng nước nông, eo biển hẹp và vùng quần đảo, những nơi tàu khu trục cỡ lớn khó tiếp cận.
Về hỏa lực, tàu được trang bị pháo hải quân Mk 110 cỡ nòng 57 mm, pháo tự động 30 mm, tên lửa Longbow Hellfire trong gói nhiệm vụ tác chiến mặt nước và hệ thống phòng thủ tầm gần RIM-116 Rolling Airframe Missile (RAM). Tàu cũng có thể mang trực thăng MH-60R và UAV MQ-8 Fire Scout, giúp mở rộng khả năng trinh sát, giám sát và tác chiến trên biển.
Việc USS Cleveland đi vào biên chế khép lại một chương trình gây nhiều tranh luận trong Hải quân Mỹ. LCS từng được kỳ vọng là lớp tàu linh hoạt, có thể hoán đổi nhanh các gói nhiệm vụ như chống tàu ngầm, rà phá thủy lôi và tác chiến mặt nước. Tuy nhiên, nhiều tàu LCS đời đầu đã bị cho nghỉ hưu sớm do vấn đề bảo dưỡng, độ tin cậy và chi phí vận hành.
Dù vậy, với vai trò được xác định rõ hơn hiện nay, USS Cleveland vẫn có thể đóng góp trong các nhiệm vụ tuần tra, chống buôn lậu, an ninh hàng hải và tác chiến ven bờ. Trong bối cảnh các khu trục hạm Arleigh Burke phải gánh nhiều nhiệm vụ từ phòng thủ tên lửa đến hộ tống nhóm tác chiến tàu sân bay, các tàu như USS Cleveland vẫn có giá trị bổ trợ trong những khu vực không đòi hỏi triển khai chiến hạm hạng nặng.
