Tin vũ khí hôm nay 25/6: Công ty Mỹ lập kỷ lục phóng vệ tinh quân sự nhanh nhất
Tin vũ khí hôm nay, Công ty Mỹ lập kỷ lục phóng vệ tinh quân sự nhanh nhất; Israel gặp khó với drone FPV cáp quang xuất hiện ở Lebanon; Cách Thụy Điển giúp Ukraine phát hiện mối đe dọa trên không.
Công ty Mỹ lập kỷ lục phóng vệ tinh quân sự nhanh nhất
Rocket Lab, công ty hàng không vũ trụ tư nhân của Mỹ, vừa lập kỷ lục mới trong lĩnh vực không gian phản ứng nhanh khi phóng thành công sứ mệnh VICTUS HAZE của Lực lượng Không gian Mỹ chỉ gần 17 giờ sau khi nhận lệnh chính thức. Theo Interesting Engineering, thành tích này rút ngắn hơn 10 giờ so với kỷ lục trước đó, cho thấy vệ tinh quân sự có thể được đưa từ trạng thái chờ lên quỹ đạo với tốc độ rất cao trong tình huống khẩn cấp.
Các chương trình không gian phản ứng nhanh được phát triển nhằm giúp quân đội triển khai vệ tinh trong thời gian cực ngắn khi xảy ra khủng hoảng. Với VICTUS HAZE, năng lực này đã được kiểm chứng dưới áp lực thời gian rất lớn. Sau khi nhận thông báo phóng, Rocket Lab chỉ mất khoảng 4 giờ để hoàn tất quỹ đạo bay, cập nhật phần mềm điều khiển và phối hợp với các trạm mặt đất. Tên lửa Electron sau đó rời bệ phóng tại tổ hợp số 1 ở New Zealand và triển khai thành công tàu Pioneer. Toàn bộ quá trình đưa tàu vào trạng thái sẵn sàng hoạt động hoàn tất trong chưa đầy 37 giờ, nhanh hơn yêu cầu 72 giờ của chương trình hơn 34 giờ.
Sau khi lên quỹ đạo Trái đất tầm thấp, Pioneer bắt đầu thực hiện các thao tác Tiếp cận và Hoạt động Cận kề, còn gọi là RPO. Đây là dạng nhiệm vụ mô phỏng tình huống một vệ tinh cơ động cần nhanh chóng áp sát, theo dõi hoặc kiểm tra một tàu vũ trụ khác không hợp tác. Năng lực này có ý nghĩa lớn với quân đội Mỹ, bởi trong khủng hoảng, một vệ tinh được phóng gấp có thể bám theo vật thể đáng ngờ trên quỹ đạo và cung cấp dữ liệu gần như tức thời về hướng di chuyển, trạng thái hoạt động hoặc hành vi bất thường của mục tiêu.
VICTUS HAZE cũng đánh dấu lần đầu một sứ mệnh Không gian Phản ứng Chiến thuật được giao cho một nhà thầu chính duy nhất đảm nhiệm toàn bộ chuỗi nhiệm vụ. Rocket Lab không chỉ phát triển tàu Pioneer, mà còn trực tiếp phóng bằng tên lửa Electron và vận hành sứ mệnh từ mặt đất. Nhà sáng lập kiêm Tổng giám đốc Rocket Lab, ông Peter Beck, cho rằng mô hình tích hợp này là bước tiến quan trọng đối với năng lực không gian phản ứng nhanh.
Theo Rocket Lab, tốc độ triển khai kỉ lục đến từ mô hình sản xuất tích hợp theo chiều dọc. Thay vì phụ thuộc quá nhiều vào mạng lưới nhà cung cấp bên ngoài, công ty tự phát triển phần lớn phần cứng và phần mềm then chốt của tàu Pioneer. Cách làm này giúp rút ngắn thời gian chuẩn bị, giảm độ phức tạp trong phối hợp và tăng khả năng phản ứng khi quân đội cần đưa vệ tinh lên quỹ đạo trong thời gian ngắn.
Israel gặp khó với drone FPV cáp quang xuất hiện ở miền nam Lebanon
Các drone FPV (góc nhìn thứ nhất) điều khiển bằng cáp quang do lực lượng Hezbollah vận hành đã làm thay đổi cục diện chiến trường ở miền nam Lebanon, gây tổn thất và thiệt hại cho lực lượng Israel. Theo Defense News, công nghệ vốn là dấu ấn của cuộc chiến tại Ukraine này đã xuất hiện ở Lebanon ngay sau khi Hezbollah phát động đợt tấn công nhằm vào Israel hồi đầu tháng 3.
Loại drone có dây này dựa vào một cuộn cáp quang duy trì kết nối trực tiếp giữa người điều khiển và thiết bị bay, khiến chúng miễn nhiễm với gây nhiễu cùng các biện pháp tác chiến điện tử thông thường. Hezbollah công bố đoạn video đầu tiên về một vụ tấn công bằng drone cáp quang nhằm vào xe tăng Israel vào cuối tháng 3. Các thiết bị này được ước tính có giá từ 300 đến 400 USD mỗi chiếc, dường như được chế tạo tại chỗ bằng công nghệ in 3D và dựa vào linh kiện điện tử dân dụng phổ biến.
Chuyên gia Samuel Bendett thuộc Trung tâm Phân tích Hải quân Mỹ nhận định Hezbollah là một trong những lực lượng phi nhà nước tinh vi nhất thế giới, song với drone FPV thì họ vẫn đang trong quá trình tự học hỏi. Drone FPV cáp quang là giải pháp nảy sinh từ nhu cầu né tránh tác chiến điện tử và thực hiện đòn đánh chính xác hơn, sau khi tuyến tiếp tế của nhóm này từ Syria bị gián đoạn. Loại drone này không cần đường băng hay hạ tầng phóng chuyên dụng, đồng thời cho phép người điều khiển duy trì tiếp xúc bằng mắt với mục tiêu cho tới những giây cuối trước khi va chạm. Các biện pháp đối phó hiện gồm lưới chắn, cảm biến cảnh báo âm thanh, dây xoay hoặc hệ thống điện từ, nhưng giới phân tích thừa nhận giải pháp triệt để vẫn còn hạn chế, kể cả với các quân đội lớn.
Cách radar Thụy Điển giúp Ukraine phát hiện mối đe dọa trên không
Trong bối cảnh Ukraine tiếp tục gia cố mạng lưới phòng không trước các đợt tập kích bằng tên lửa và drone của Nga, radar Giraffe do Thụy Điển chế tạo đang trở thành một trong những khí tài quan trọng giúp Kiev phát hiện, theo dõi và cảnh báo sớm các mục tiêu trên không. Theo Defense Express, Bộ Quốc phòng Ukraine vừa công bố bài tổng quan nhấn mạnh vai trò của dòng radar này trên chiến trường.
Giraffe được thiết kế để phát hiện nhiều loại mục tiêu khác nhau, từ máy bay, trực thăng, tên lửa hành trình, drone cho đến đạn pháo. Theo Defense Express, hệ thống có thể theo dõi mục tiêu trên không ở khoảng cách tới 100 km và độ cao tối đa 20 km. Nhờ các cảm biến hiện đại, radar cung cấp cho kíp phòng không bức tranh tình huống gần như theo thời gian thực, giúp họ nhanh chóng nhận diện mối đe dọa và phối hợp đánh chặn hiệu quả hơn.
Được phát triển tại Thụy Điển, Giraffe hiện được nhiều nước NATO và các đối tác sử dụng nhờ tính cơ động, độ tin cậy cao và khả năng hoạt động trong điều kiện tác chiến khắc nghiệt. Đây là những yếu tố đặc biệt phù hợp với chiến trường Ukraine, nơi các mối đe dọa trên không thường xuất hiện dày đặc, đa dạng và thay đổi liên tục.
Một trong những điểm mạnh đáng chú ý nhất của Giraffe là khả năng cơ động. Khi được lắp trên xe quân sự, radar có thể nhanh chóng triển khai, thu hồi và di chuyển sang vị trí mới. Điều này giúp giảm nguy cơ bị đối phương phát hiện, tập kích hoặc vô hiệu hóa, trong khi vẫn duy trì khả năng giám sát các khu vực trọng yếu.
Không chỉ đóng vai trò “mắt thần” phát hiện mục tiêu, Giraffe còn giúp kết nối nhiều thành phần phòng không thành một mạng lưới thống nhất. Bằng cách chia sẻ dữ liệu với các hệ thống tên lửa, trung tâm chỉ huy và những cảm biến khác, radar này góp phần tạo ra bức tranh toàn cảnh về tình hình trên không. Nhờ đó, lực lượng Ukraine có thể rút ngắn thời gian phản ứng, lựa chọn phương án đánh chặn phù hợp hơn và tăng khả năng bảo vệ các mục tiêu quan trọng trước các đợt tấn công của Nga.
