Tin vũ khí hôm nay 5.1: Pháo kéo lỗi thời, nhưng mở ra cơ hội mới cho Ukraine

Pháo kéo tưởng lỗi thời, nhưng lại mở ra cơ hội mới cho Ukraine

Theo nhận định của Defense Express, các hệ thống pháo kéo cỡ nòng 155mm do Ukraine phát triển, gồm Bohdana-B và Marta, có thể mở ra một hướng tiếp cận mới tại thị trường quốc phòng châu Âu. Trong nhiều năm qua, phần lớn các quốc gia châu Âu tập trung đầu tư vào pháo tự hành, khiến phân khúc pháo kéo hạng nặng dần bị thu hẹp. Tuy nhiên, chính sự dịch chuyển này lại tạo ra một khoảng trống nhất định, đặc biệt với những nước vẫn duy trì pháo kéo trong biên chế.

Hiện nay, đa số các quốc gia châu Âu không còn sản xuất hàng loạt pháo kéo 155mm do tự thiết kế. Thay vào đó, họ muốn tiếp tục khai thác các hệ thống cũ có từ thời Chiến tranh Lạnh, hoặc chuyển sang sử dụng pháo tự hành với mức độ cơ giới hóa cao hơn. Một số nước như Hy Lạp, Phần Lan, Croatia, Tây Ban Nha hay Romania vẫn còn vận hành pháo kéo và trong tương lai có thể cân nhắc thay thế, nếu tìm được phương án phù hợp về chi phí và khả năng tác chiến.

Trong bối cảnh đó, Bohdana-B và Marta được xem là những lựa chọn có thể đáp ứng một phần nhu cầu còn bỏ ngỏ. Bohdana-B là phiên bản pháo kéo của hệ thống lựu pháo tự hành bánh lốp 2S22 Bohdana do Ukraine phát triển. Hệ thống này sử dụng cỡ nòng 155mm theo tiêu chuẩn NATO, có tầm bắn ước tính từ 40 đến 60km tùy loại đạn, tốc độ bắn khoảng 6 viên/phút và được trang bị hệ thống điều khiển hỏa lực hiện đại. Kíp pháo gồm khoảng 5 người, với điểm đáng chú ý là độ bền nòng pháo được đánh giá tương đối cao.

Trong khi đó, Marta là hệ thống pháo kéo được phát triển dựa trên nền tảng pháo Msta-B có nguồn gốc từ Nga. Phiên bản ban đầu sử dụng cỡ nòng 152mm, nhưng có thể nâng cấp lên 155mm để phù hợp với tiêu chuẩn NATO. Thiết kế của Marta hướng tới sự đơn giản, dễ vận hành và cơ động, phù hợp với các đơn vị cần giải pháp chi phí thấp hơn so với pháo tự hành. Hệ thống này có thể đạt tầm bắn xấp xỉ 39km.

Dù vậy, thị trường châu Âu không hoàn toàn thiếu cạnh tranh. Một số hệ thống pháo do Thổ Nhĩ Kỳ hoặc Ấn Độ phát triển cũng đang tìm cách tiếp cận thị trường, dù phần lớn là pháo tự hành, có giá thành cao hơn nhưng bù lại là khả năng cơ động và tích hợp công nghệ tốt hơn.

Nhật Bản cấp ngân sách sản xuất tên lửa siêu vượt âm từ năm 2026

Nhật Bản đã chính thức phân bổ ngân sách cho việc sản xuất tên lửa siêu vượt âm trong dự toán quốc phòng năm tài khóa 2026. Thông tin này được công bố trong tài liệu ngân sách quốc phòng mới nhất, cho thấy Tokyo đang đẩy nhanh tiến độ triển khai các năng lực tấn công tầm xa.

Theo nội dung công bố, hợp đồng mua sắm ưu tiên cho giai đoạn sản xuất ban đầu có giá trị khoảng 3,1 tỉ yên (tương đương gần 20 triệu USD). Ngân sách này cho phép tiếp tục bổ sung kinh phí trong năm tài khóa 2026, bắt đầu từ ngày 1.4. Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết kế hoạch sản xuất ban đầu dự kiến vào năm 2031, nhưng đã được điều chỉnh sớm hơn do những thay đổi trong môi trường an ninh khu vực.

Sau các kết quả nghiên cứu trung gian đạt được từ năm 2023, Nhật Bản quyết định chuyển sang giai đoạn sản xuất những lô tên lửa đầu tiên. Quá trình phát triển đầy đủ dự kiến hoàn tất theo từng giai đoạn vào khoảng năm 2030. Hiện nay, các chuyên gia vẫn đang đánh giá chi phí sản xuất trên mỗi đơn vị tên lửa cũng như chi phí duy trì và hỗ trợ trong suốt vòng đời khai thác.

Tên lửa siêu vượt âm mới được phát triển như một phần trong năng lực phản công của Nhật Bản. Hệ thống dẫn đường được thiết kế để có thể thực hiện cả nhiệm vụ tấn công mục tiêu trên biển lẫn các mục tiêu mặt đất. Tầm bắn chính thức chưa được công bố, tuy nhiên các tài liệu cho thấy tên lửa sẽ sử dụng tầng đẩy đầu tiên của hệ thống đạn đạo HVGP Block 2, loại được cho là có tầm bắn khoảng 3.000km.

Về triển khai, hệ thống này dự kiến chủ yếu được bố trí trên các bệ phóng cơ động mặt đất. Trong tương lai, Nhật Bản cũng lên kế hoạch mở rộng khả năng triển khai trên các nền tảng khác như máy bay và tàu hải quân.

Trong khuôn khổ chương trình tăng cường năng lực quốc phòng 5 năm giai đoạn 2023 - 2027, Nhật Bản đặt mục tiêu xây dựng các khả năng tấn công tầm xa hiện đại. Một trong những trụ cột là hệ thống đạn bay lướt siêu tốc HVGP. Phiên bản sản xuất đầu tiên, Block 1, dự kiến sẽ được biên chế cho Lực lượng Phòng vệ Mặt đất vào năm 2026. Hiện các cuộc thử nghiệm vận hành, bao gồm triển khai trên tàu hải quân và máy bay vận tải C-2, vẫn đang được tiến hành nhằm đánh giá tính linh hoạt và khả năng sử dụng trong nhiều điều kiện khác nhau.

Triều Tiên phóng hai tên lửa đạn đạo ra biển

Triều Tiên hôm 4.1 đã phóng hai tên lửa đạn đạo về hướng Biển Nhật Bản, đánh dấu những vụ phóng tên lửa đầu tiên của nước này trong năm mới. Thông tin được Bộ Quốc phòng Nhật Bản công bố sau khi các lực lượng phòng vệ phát hiện hoạt động phóng từ lãnh thổ Triều Tiên.

Theo Bộ Quốc phòng Nhật Bản, hai tên lửa được phóng trong khoảng thời gian từ 7h đến 8h sáng theo giờ địa phương. Tên lửa đầu tiên được phát hiện lúc 7h54, phóng từ khu vực bờ biển phía tây Triều Tiên. Hệ thống radar của Nhật Bản đã theo dõi quỹ đạo tên lửa ngay từ thời điểm rời bệ phóng cho đến khi rơi xuống Biển Nhật Bản.

Các đánh giá ban đầu cho thấy tên lửa thứ nhất bay được quãng đường khoảng 900km, đạt độ cao tối đa khoảng 50km. Bộ Quốc phòng Nhật Bản nhấn mạnh rằng quỹ đạo bay của tên lửa được đánh giá là “không thông thường”, cho thấy khả năng Triều Tiên đang thử nghiệm các đặc điểm kỹ thuật mới.

Khoảng 11 phút sau, vào lúc 8h05, radar tiếp tục ghi nhận vụ phóng tên lửa đạn đạo thứ hai, xuất phát từ cùng khu vực. Mặc dù có điểm phóng tương tự, tên lửa này bay xa hơn, với tầm bay ước tính khoảng 950km, trong khi độ cao tối đa vẫn duy trì ở mức khoảng 50km.

Theo thông tin sơ bộ, cả hai tên lửa đều rơi xuống vùng biển ngoài phạm vi vùng đặc quyền kinh tế của Nhật Bản. Hiện chưa ghi nhận thiệt hại đối với tàu thuyền hay máy bay dân sự trong khu vực. Bộ Quốc phòng Nhật Bản cho biết các cơ quan chức năng của Nhật Bản, Hàn Quốc và Mỹ đang phối hợp phân tích dữ liệu thu thập được để xác định chính xác loại tên lửa, đặc tính kỹ thuật cũng như mục đích của các vụ phóng.

Trước đó, vào tháng 10.2025, Triều Tiên cũng từng tiến hành một vụ phóng tên lửa đạn đạo theo hướng Biển Nhật Bản. Các vụ phóng liên tiếp trong thời gian gần đây cho thấy Bình Nhưỡng vẫn duy trì hoạt động thử nghiệm tên lửa, trong bối cảnh tình hình an ninh khu vực Đông Bắc Á tiếp tục được các bên theo dõi chặt chẽ.