TP.HCM: Nền tảng số đã vận hành, dữ liệu vẫn là điểm nghẽn chuyển đổi số

Công nghệ, dữ liệu trở thành nền móng chuyển đổi số TP.HCM

Sau 50 ngày triển khai kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn chuyển đổi số, từ ngày 13/7 đến 18/9, TP.HCM đã có những chuyển biến ở hạ tầng, dữ liệu, nền tảng số và nguồn nhân lực. Tuy nhiên, một số nhiệm vụ về dữ liệu, hạ tầng và an toàn thông tin vẫn chưa đạt tiến độ.

Thành phố đặt mục tiêu hoàn thành toàn bộ kế hoạch trước ngày 30/11. Trong đó, việc hoàn thiện hạ tầng số, kết nối dữ liệu và chỉnh lý, số hóa tài liệu được xem là những phần việc quan trọng để các nền tảng công nghệ có thể vận hành hiệu quả.

TP.HCM đã rà soát, đưa vào vận hành hệ thống trang thiết bị đầu cuối, thiết bị mạng và máy chủ được đầu tư đồng bộ. Mô hình mạng thống nhất, quản lý tập trung cũng được cấu hình, góp phần bảo đảm an toàn thông tin từ cấp thành phố đến cấp xã.

Cùng với hạ tầng, thành phố cập nhật danh mục dữ liệu mở, nền tảng số dùng chung và các hệ thống thông tin chuyên ngành dùng chung. Đây là cơ sở để hình thành kho dữ liệu dùng chung và từng bước chuẩn hóa dữ liệu ở nhiều lĩnh vực.

Một số nền tảng công nghệ mới cũng đã được đưa vào thử nghiệm. TP.HCM thí điểm Hệ thống iCPV-TP.HCM tại 12 đảng ủy xã, phường. Ở khối chính quyền, mô hình chuyển đổi số cấp xã được triển khai, trong đó nền tảng trực quan hóa dữ liệu đã tích hợp nhiều cơ sở dữ liệu chuyên ngành.

Nền tảng khai phá dữ liệu được triển khai rộng đến các sở, ngành và UBND cấp xã. Nền tảng số hóa dữ liệu dùng chung cũng đã hoàn thành cài đặt.

Theo bà Võ Thị Trung Trinh, Giám đốc Trung tâm Chuyển đổi số TP.HCM, thành phố đang triển khai hệ thống bảng thông tin chỉ đạo, điều hành cho TP.HCM và 168 phường, xã. Dữ liệu dùng chung được tích hợp thành các bảng thông tin điều hành, hướng đến mô hình quản trị dựa trên số liệu.

“

"Dữ liệu dùng chung của thành phố tích hợp thành các bảng thông tin điều hành (dashboard)".

Bà Võ Thị Trung Trinh

Cách làm này cho thấy chuyển đổi số của thành phố đang chuyển dần từ việc đầu tư hệ thống sang khai thác dữ liệu để phục vụ quản trị và điều hành.

TP.HCM cũng thử nghiệm các nền tảng hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa chuyển đổi số, ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho doanh nghiệp và hộ kinh doanh. Thành phố đồng thời tổ chức phổ cập kỹ năng số, tập huấn ứng dụng AI cho cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng hỗ trợ chuyển đổi số ở cơ sở.

Số hóa tài liệu để người dân bớt phải đi làm thủ tục trực tiếp

Mục tiêu của TP.HCM trong năm 2026 là tối thiểu 80% hồ sơ thủ tục hành chính được xử lý hoàn toàn trực tuyến. Hiện 93,3% trong tổng số gần 2.200 thủ tục hành chính đã được triển khai dịch vụ công trực tuyến, trong đó dịch vụ công trực tuyến toàn trình chiếm hơn 80%.

Tuy nhiên, số lượng thủ tục được đưa lên môi trường số chưa đồng nghĩa người dân đã hoàn toàn chuyển sang giao dịch trực tuyến.

Khảo sát hơn 14.000 tình nguyện viên trong chiến dịch Mùa hè số 2026 cho thấy 85,4% người được khảo sát vẫn gặp vấn đề liên quan đến thủ tục hành chính.

Anh Trần Đình Phong, Phó Chủ tịch Hội Sinh viên Việt Nam TP.HCM, cho biết một số thủ tục còn phức tạp, trong khi các cơ sở dữ liệu chưa liên thông. Khảo sát cũng cho thấy nhiều người mất khoảng 10-20 phút để thực hiện một thủ tục.

Do đó, điểm nghẽn không chỉ nằm ở việc có bao nhiêu thủ tục được cung cấp trực tuyến, mà còn ở khả năng kết nối và khai thác dữ liệu phía sau mỗi thủ tục.

Khi dữ liệu chưa liên thông, người dân vẫn có thể phải cung cấp lại những thông tin mà cơ quan nhà nước đã có. Khi tài liệu chưa được chỉnh lý, số hóa đầy đủ, việc xây dựng các quy trình xử lý hoàn toàn trên môi trường điện tử cũng khó đạt hiệu quả như kỳ vọng.

TP.HCM đang tập trung rà soát các thành phần hồ sơ có thể thay thế bằng thông tin từ cơ sở dữ liệu. Thành phố cũng tái cấu trúc một số thủ tục có tần suất phát sinh cao nhằm giảm giấy tờ và thời gian xử lý.

Theo Phó Chủ tịch UBND TP.HCM Nguyễn Mạnh Cường, thành phố được Bộ Tư pháp đánh giá cao và là một trong những địa phương đi đầu trong sử dụng, công bố hệ thống dữ liệu phục vụ kết nối giải quyết thủ tục hành chính.

Đến nay, tỷ lệ giải quyết thủ tục hành chính trực tuyến của thành phố đạt 88%. Thành phố đã cắt giảm khoảng 30% thủ tục, thời gian và chi phí.

Những kết quả này cho thấy công nghệ đang tạo ra thay đổi trong cách chính quyền cung cấp dịch vụ công. Nhưng để người dân thực sự cảm nhận được sự thay đổi, dữ liệu phải được kết nối, tài liệu phải được số hóa và các nền tảng phải vận hành đồng bộ.

Sau 50 ngày thực hiện kế hoạch 100 ngày, Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông yêu cầu các cơ quan, đơn vị tiếp tục rà soát đến cùng những phần việc còn chậm, bảo đảm mốc hoàn thành ngày 30/11.

Ông yêu cầu các địa phương, đơn vị khẩn trương đề xuất cơ chế, chính sách, phân cấp, phân quyền và ban hành quy chế hoạt động; đồng thời hoàn thành hệ thống hạ tầng, trang thiết bị của các nền tảng số.

Đặc biệt, thành phố phải hoàn thành việc chỉnh lý và số hóa tài liệu. Với những cơ sở dữ liệu đã hoàn thành, các đơn vị phải đánh giá và đưa vào khai thác ngay; những cơ sở dữ liệu còn lại phải tập trung hoàn thiện để đưa vào sử dụng.

Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM cũng yêu cầu đẩy nhanh thanh, quyết toán; việc đầu tư phải đúng quy định, công khai, minh bạch, tránh trùng lắp và lãng phí. Các đơn vị không được lấy lý do thiếu kinh phí để giải thích cho việc chậm tiến độ.

“

“Kết quả thực hiện chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ thông tin được đưa vào tiêu chí đánh giá, xếp loại cán bộ, người đứng đầu”

Phó Bí thư Thành ủy TP.HCM Đặng Minh Thông

Khi dữ liệu được kết nối, tài liệu được số hóa và các nền tảng cùng vận hành, chuyển đổi số mới có thể đi từ những hệ thống được đầu tư trên giấy sang những công cụ thực sự phục vụ người dân, doanh nghiệp và công tác quản trị của thành phố.