TP.HCM siết vòng vây thực phẩm Tết 2026: Chặn “thực phẩm bẩn” trước giờ G

Ngày 31.12, Ban Chỉ đạo liên ngành về an toàn thực phẩm TP.HCM đã ra quân tổng kiểm tra an toàn thực phẩm (ATTP) dịp Tết Nguyên đán Bính Ngọ và mùa Lễ hội Xuân 2026 trên toàn địa bàn. Chiến dịch kéo dài liên tục đến hết ngày 20.3.2026, bao phủ trọn vẹn giai đoạn cao điểm trước, trong và sau Tết.

Với tinh thần quyết liệt, không có “vùng cấm”, đợt cao điểm này được kỳ vọng sẽ trở thành “lá chắn thép” bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng trước làn sóng thực phẩm giả, thực phẩm kém chất lượng thường bùng phát mạnh vào dịp cuối năm.

Kiểm tra “đúng chỗ, trúng điểm”, không dàn trải

Tết Nguyên đán luôn là thời điểm nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng đột biến. Đây cũng là “mùa cao điểm” để các hành vi gian lận thương mại, sản xuất – kinh doanh hàng giả, hàng nhái và thực phẩm không bảo đảm vệ sinh an toàn trà trộn vào thị trường.

Bà Phạm Khánh Phong Lan – Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TP.HCM, Phó trưởng ban Thường trực Ban Chỉ đạo liên ngành về ATTP, nhấn mạnh việc kiểm soát và bảo đảm an toàn thực phẩm phải được thực hiện xuyên suốt trước, trong và sau Tết. Theo bà Lan, mục tiêu cốt lõi của chiến dịch không chỉ dừng lại ở kiểm tra hành chính mà là ngăn chặn triệt để các vụ ngộ độc thực phẩm, đặc biệt là ngộ độc rượu do methanol – một nguy cơ nhức nhối thường xảy ra trong các dịp lễ, tiệc.

Việc bảo đảm an toàn cho mâm cơm ngày Tết của mỗi gia đình được xem là thước đo hiệu quả quản lý nhà nước của các cấp, từ thành phố đến phường, xã và đặc khu. Đây cũng là nhiệm vụ trọng tâm nhằm thực hiện nghiêm các chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường trách nhiệm quản lý nhà nước và phòng ngừa ngộ độc thực phẩm trong tình hình mới.

Chiến dịch lần này được thiết kế theo phương châm “có trọng tâm, trọng điểm”. Thay vì dàn trải lực lượng, các đoàn kiểm tra liên ngành sẽ tập trung cao độ vào những nhóm sản phẩm có mức tiêu thụ lớn và nguy cơ cao như: thịt và các sản phẩm từ thịt; rượu bia, đồ uống có cồn; nước giải khát; bánh mứt kẹo; rau, củ, quả và các loại phụ gia thực phẩm.

Về phân cấp quản lý, các đoàn kiểm tra cấp thành phố đóng vai trò “mũi nhọn”, tập trung rà soát tại các đầu mối lớn, bao gồm cơ sở sản xuất quy mô lớn, doanh nghiệp nhập khẩu thực phẩm, chợ đầu mối nông sản, siêu thị và trung tâm thương mại.

Trong khi đó, cấp xã, phường và đặc khu chịu trách nhiệm trực tiếp kiểm tra các cơ sở thực phẩm vừa và nhỏ, cửa hàng dịch vụ ăn uống và loại hình thức ăn đường phố. Sự phân công rạch ròi này nhằm bảo đảm bao phủ toàn bộ thị trường, không để sót những “khe hở” mà thực phẩm bẩn có thể len lỏi.

Đột phá công nghệ: AI và GIS vào cuộc “vạch mặt” vi phạm

Một điểm mới đáng chú ý trong đợt cao điểm năm 2026 là việc đẩy mạnh ứng dụng khoa học – công nghệ vào công tác kiểm tra, giám sát. Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, trong quá trình kiểm tra, khi có đủ cơ sở, các đoàn sẽ sử dụng các thiết bị xét nghiệm nhanh di động để cho kết quả tức thì, kịp thời xử lý nguy cơ.

Đáng chú ý, TP.HCM sẽ ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong phân tích dữ liệu rủi ro, đồng thời sử dụng hệ thống thông tin địa lý (GIS) để giám sát chặt chẽ chuỗi cung ứng thực phẩm. Việc áp dụng công nghệ hiện đại không chỉ giúp phát hiện sớm nguy cơ mất an toàn đối với các nhóm sản phẩm rủi ro cao, mà còn bảo đảm tính khách quan, minh bạch, tuân thủ nghiêm các tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật hiện hành.

Nội dung kiểm tra được triển khai toàn diện, từ công tác quản lý của chính quyền địa phương đến hoạt động thực tế của doanh nghiệp. Các đoàn kiểm tra đặc biệt chú trọng điều kiện vệ sinh cơ sở, trang thiết bị, quy trình chế biến, cũng như điều kiện bảo đảm an toàn thực phẩm tại các cơ sở dịch vụ ăn uống.

Song song đó, việc kiểm tra nguồn gốc xuất xứ nguyên liệu, hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm, ghi nhãn hàng hóa và hoạt động quảng cáo sẽ được thực hiện nghiêm ngặt. Việc lấy mẫu kiểm nghiệm do trưởng đoàn kiểm tra quyết định trên cơ sở đánh giá nguy cơ thực tế, với kinh phí bảo đảm từ ngân sách thành phố nhằm bảo đảm tính độc lập và độ chính xác.

Theo bà Phạm Khánh Phong Lan, quan điểm xuyên suốt của Ban Chỉ đạo liên ngành là “thượng tôn pháp luật”, xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm. Căn cứ pháp lý để xử phạt được xây dựng chặt chẽ, dựa trên hệ thống luật và nghị định mới nhất đã được sửa đổi, bổ sung trong năm 2025, bao gồm Luật Tiêu chuẩn và Quy chuẩn kỹ thuật, Luật Chất lượng sản phẩm, hàng hóa và các quy định về xử lý vi phạm hành chính.

Không chỉ dừng ở xử phạt tiền, các đoàn kiểm tra sẽ phối hợp chặt chẽ với lực lượng chức năng trong đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả. Đồng thời, trong quá trình kiểm tra, công tác tuyên truyền, phổ biến kiến thức pháp luật cũng được chú trọng nhằm nâng cao nhận thức, trách nhiệm của cả người sản xuất, kinh doanh lẫn cộng đồng.