Tranh Vũ Cao Đàm lập kỷ lục 3,69 triệu USD
Tác phẩm Conversation d'élégantes au jardin của danh họa Vũ Cao Đàm vừa được bán với giá 28,96 triệu HKD, tương đương khoảng 3,69 triệu USD tại Sotheby’s Hong Kong, thiết lập mức giá cao nhất mới của mỹ thuật Việt Nam trên thị trường đấu giá công khai.
Tối 28/9, tại phiên Modern & Contemporary Evening Auction của Sotheby’s Hong Kong, tác phẩm Conversation d'élégantes au jardin của danh họa Vũ Cao Đàm được bán với giá 28,96 triệu HKD, tương đương khoảng 3,69 triệu USD.
Kết quả này vượt mức 24,375 triệu HKD, tương đương khoảng 3,14 triệu USD, của Portrait of Mademoiselle Phuong (Chân dung cô Phượng) do Mai Trung Thứ sáng tác. Tác phẩm của Mai Trung Thứ từng lập kỷ lục tại Sotheby’s Hong Kong năm 2021 và giữ vị trí cao nhất đối với một tác phẩm mỹ thuật Việt Nam tại đấu giá công khai trong hơn 5 năm.
Bức tranh Vũ Cao Đàm vượt xa mức ước tính
Conversation d'élégantes au jardin, có thể dịch là Đàm đạo trong vườn, được Vũ Cao Đàm sáng tác năm 1939. Tác phẩm sử dụng mực và gouache trên lụa, kích thước 85,6 x 114,5cm, có chữ ký Vu Cao Dam và niên đại “39” ở góc phải phía dưới.
Theo hồ sơ lô đấu giá của Sotheby’s, đây là lot 139 trong phiên Modern & Contemporary Evening Auction diễn ra tại Hong Kong lúc 18 giờ 30 ngày 28/9. Nhà đấu giá đưa ra mức ước tính từ 8 đến 19,6 triệu HKD. Giá bán cuối cùng 28,96 triệu HKD cao hơn gần 48% so với mức ước tính cao nhất.
Bức tranh từng thuộc bộ sưu tập của Philip Ng tại Singapore và xuất hiện tại Sotheby’s Hong Kong ngày 8/4/2008. Khi đó, mức ước tính của tác phẩm chỉ từ 1 đến 1,5 triệu HKD. Chủ sở hữu hiện nay mua tác phẩm từ chính phiên đấu giá này.
Tác phẩm cũng từng được trưng bày tại Cơ quan Kinh tế Đông Dương ở Paris năm 1939 và Bảo tàng Nghệ thuật Singapore năm 2000. Khoảng cách giữa mức định giá năm 2008 và kết quả năm 2026 cho thấy vị thế thị trường của những tác phẩm quan trọng thuộc thế hệ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương đã thay đổi mạnh trong gần hai thập niên.
Mốc 5 triệu USD có thể đến trước năm 2030
Chia sẻ riêng với phóng viên Một Thế Giới, giám tuyển Lý Đợi nói: “Đây là đỉnh cao mới về giá tranh Việt Nam trên thị trường công khai. Bức Conversation d'élégantes au jardin của Vũ Cao Đàm vừa bán 28,96 triệu HKD, tương đương 3,69 triệu USD, vượt mặt Chân dung cô Phượng, trở thành quán quân mới trên thị trường công khai của tranh Việt Nam”.
Từ kết quả này, giám tuyển Lý Đợi cho rằng thị trường có thể tiếp tục xuất hiện những cột mốc mới. “Việc Việt Nam sẽ có bức 5 triệu USD trước năm 2030 và bức 10 triệu USD trước năm 2045 là có cơ sở. Thậm chí cột mốc này sẽ bị xô đổ sớm”, giám tuyển Lý Đợi nhận định.
Nhận định này được đưa ra trong bối cảnh giá các tác phẩm của nhóm danh họa Việt Nam thế hệ đầu Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương liên tục tăng tại các nhà đấu giá quốc tế. Lê Phổ, Mai Trung Thứ, Vũ Cao Đàm và Lê Thị Lựu là những tên tuổi thường xuyên được giới sưu tập quốc tế quan tâm.
Vũ Cao Đàm và thế hệ mở đường của mỹ thuật Việt Nam
Vũ Cao Đàm sinh năm 1908, mất năm 2000. Ông thường được nhắc đến cùng Lê Phổ, Mai Trung Thứ và Lê Thị Lựu trong nhóm “Phổ, Thứ, Lựu, Đàm”, những tên tuổi quan trọng của mỹ thuật Việt Nam thế kỷ 20 có sự nghiệp gắn với Pháp.
Ông theo học Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương từ năm 1926 đến 1931, chuyên ngành điêu khắc. Sau khi tốt nghiệp, Vũ Cao Đàm nhận học bổng sang Pháp và tiếp tục nghiên cứu nghệ thuật tại Paris.
Ban đầu, ông tập trung vào điêu khắc, đặc biệt là tượng chân dung. Trong thời gian Chiến tranh thế giới thứ hai, việc thực hiện các tác phẩm bằng đồng gặp nhiều khó khăn do kim loại bị kiểm soát và trưng dụng. Vũ Cao Đàm dần chuyển sang hội họa, trước hết với tranh lụa rồi sau đó là sơn dầu.
Conversation d'élégantes au jardin ra đời năm 1939, đúng thời điểm châu Âu bước vào chiến tranh. Trái với bối cảnh bất ổn bên ngoài, tác phẩm mô tả một không gian yên bình với những phụ nữ trong khu vườn. Sotheby’s nhìn nhận bức tranh gắn với ký ức, gia đình và quê hương của người nghệ sĩ đang sống xa Việt Nam.
Cột mốc mới của mỹ thuật Việt Nam
Kỷ lục 3,69 triệu USD của Vũ Cao Đàm tiếp tục cho thấy sức hút của hội họa Việt Nam trên thị trường quốc tế, đặc biệt với nhóm danh họa trưởng thành từ Trường Cao đẳng Mỹ thuật Đông Dương.
Cần phân biệt đây là kỷ lục trên thị trường đấu giá công khai. Các giao dịch riêng giữa nhà sưu tập, phòng tranh và chủ sở hữu có thể không công bố giá, nên không thể đồng nhất kỷ lục đấu giá với mức giá cao nhất của mọi giao dịch tranh Việt Nam.
Dù vậy, một mức giá được xác lập tại Sotheby’s có giá trị tham chiếu rõ ràng đối với thị trường. Sau cột mốc hơn 3,1 triệu USD của Mai Trung Thứ năm 2021, hội họa Việt Nam nay đã tiến tới 3,69 triệu USD. Khoảng cách đến ngưỡng 5 triệu USD vì thế đã được thu hẹp đáng kể.
