Từ 1/9, vi phạm trên thị trường tài sản mã hóa có thể bị xử phạt thế nào?

Theo Nghị định 284/2026/NĐ-CP, các vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa được chia thành nhiều nhóm, từ hoạt động chào bán, phát hành đến tổ chức thị trường, cung cấp dịch vụ và giao dịch tài sản mã hóa.

Không chỉ tổ chức phát hành, nhiều chủ thể tham gia thị trường đều thuộc phạm vi xử phạt

Cụ thể, nghị định quy định các hành vi vi phạm liên quan đến chào bán, phát hành tài sản mã hóa; tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa; trách nhiệm của tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa; giao dịch tài sản mã hóa.

Bên cạnh đó là các vi phạm liên quan đến chuyển tiền của nhà đầu tư nước ngoài, hành vi cản trở hoạt động thanh tra, kiểm tra hoặc yêu cầu cung cấp thông tin.

Một nhóm hành vi khác liên quan trực tiếp đến dữ liệu tài khoản tài sản mã hóa. Nghị định quy định việc thu thập, tàng trữ, trao đổi, mua bán, tặng cho hoặc công khai hóa trái phép dữ liệu, thông tin tài khoản tài sản mã hóa cũng là hành vi vi phạm hành chính.

Ngoài ra, các vi phạm về phòng, chống rửa tiền; phòng, chống tài trợ khủng bố; phòng, chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt đối với tổ chức, cá nhân tham gia thị trường tài sản mã hóa cũng thuộc phạm vi điều chỉnh.

Điểm cần lưu ý là nghị định không chỉ áp dụng cho một nhóm doanh nghiệp cụ thể. Đối tượng áp dụng bao gồm tổ chức, cá nhân Việt Nam và tổ chức, cá nhân nước ngoài thực hiện hành vi vi phạm hành chính được quy định tại nghị định; đồng thời bao gồm những người có thẩm quyền lập biên bản, xử phạt và các tổ chức, cá nhân khác có liên quan.

Đối với tổ chức, nghị định xác định các nhóm gồm tổ chức phát hành tài sản mã hóa, tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, tổ chức thành lập theo pháp luật Việt Nam hoặc pháp luật nước ngoài tham gia đầu tư và hoạt động trên thị trường tài sản mã hóa tại Việt Nam trong phạm vi quy định tại Nghị quyết số 05/2025/NQ-CP, cùng các tổ chức khác có liên quan đến hoạt động chào bán, phát hành và tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa tại Việt Nam.

Đáng chú ý, nếu một hành vi liên quan đến tài sản mã hóa nhưng không được quy định tại Nghị định 284, việc xử phạt không vì thế mà mặc nhiên không thực hiện. Nghị định quy định các hành vi thuộc lĩnh vực khác liên quan đến tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa sẽ được xử phạt theo các nghị định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực có liên quan.

Quy định vốn 10.000 tỉ đồng có ý nghĩa gì với tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa?

Giới hạn 5 tổ chức cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa, không hẳn là tự bó hẹp

Vi phạm liên quan tài sản mã hóa có thể bị phạt tới 200 triệu đồng

Nghị định 284 quy định hai hình thức xử phạt chính là cảnh cáo và phạt tiền. Với các tổ chức, cá nhân vi phạm, ngoài hình thức xử phạt chính còn có thể áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung tùy hành vi và trường hợp cụ thể.

Một trong những hình thức đáng chú ý là tước quyền sử dụng Giấy phép cung cấp dịch vụ tổ chức thị trường giao dịch tài sản mã hóa có thời hạn từ 1 đến 3 tháng.

Ngoài ra, cơ quan có thẩm quyền có thể áp dụng hình thức đình chỉ có thời hạn đối với một số hoạt động. Thời hạn đình chỉ hoạt động chào bán, phát hành tài sản mã hóa có thể từ 1 đến 12 tháng; đình chỉ hoạt động cung cấp dịch vụ tài sản mã hóa từ 1 đến 6 tháng; còn đình chỉ hoạt động giao dịch tài sản mã hóa từ 1 đến 12 tháng. Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính cũng là một hình thức xử phạt bổ sung được quy định.

Về mức tiền phạt, mức tối đa đối với một hành vi vi phạm theo nghị định là 200 triệu đồng đối với tổ chức và 100 triệu đồng đối với cá nhân. Các mức phạt tiền được quy định tại Chương II được áp dụng đối với tổ chức; nếu cá nhân thực hiện hành vi vi phạm tương ứng với tổ chức thì mức phạt bằng một nửa mức phạt đối với tổ chức.

Tuy nhiên, chế tài không chỉ dừng ở việc nộp tiền phạt. Nghị định còn quy định nhiều biện pháp khắc phục hậu quả, trong đó có buộc hủy bỏ thông tin, cải chính thông tin hoặc cung cấp thông tin chính xác, đầy đủ; buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được từ hành vi vi phạm.

Trong những trường hợp nhất định, tổ chức, cá nhân vi phạm còn có thể bị buộc gỡ bỏ trang thông tin điện tử, phần mềm, hệ thống giao dịch và các trang thiết bị khác được sử dụng để thực hiện hành vi vi phạm.

Đặc biệt, đối với một đợt chào bán, phát hành tài sản mã hóa, nghị định quy định biện pháp khắc phục là buộc hủy bỏ đợt chào bán, phát hành và buộc trả lại toàn bộ số tiền thu được từ đợt chào bán, phát hành đó.

Nghị định cũng quy định thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính về tài sản mã hóa và thị trường tài sản mã hóa là 1 năm. Nếu vụ việc do cơ quan có thẩm quyền tiến hành tố tụng chuyển đến, thời hiệu được kéo dài thêm 1 năm. Trường hợp tổ chức, cá nhân cố tình trốn tránh hoặc cản trở việc xử phạt thì thời hiệu được tính lại từ thời điểm chấm dứt hành vi này.

Với quy định có hiệu lực từ ngày 1/9/2026, Nghị định 284/2026/NĐ-CP thiết lập các chế tài hành chính cụ thể đối với nhiều nhóm hành vi trên thị trường tài sản mã hóa. Việc áp dụng mức phạt, hình thức xử phạt bổ sung và biện pháp khắc phục hậu quả sẽ phải căn cứ vào hành vi vi phạm cụ thể và các điều kiện được quy định trong nghị định, thay vì có thể áp dụng một mức chế tài chung cho mọi trường hợp.