Vietnam RWA Summit 2026: An ninh hệ thống là cốt lõi xây dựng niềm tin của nhà đầu tư
Xuyên suốt Hội nghị quốc tế về Token hóa tài sản thực đầu tiên tại Việt Nam (Vietnam RWA Summit 2026), đại diện các cơ quan quản lí cùng các chuyên gia trong và ngoài nước đều đồng thuận rằng: Lộ trình xây dựng thị trường tài sản mã hóa từ tài sản thực (Real World Assets - RWA) cần phải thận trọng, ưu tiên xây dựng niềm tin và cơ chế bảo vệ nhà đầu tư.
Không có an ninh thông tin, không có niềm tin thị trường
Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân, Phó Cục trưởng Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05), Bộ Công an đưa ra quan điểm rõ ràng: "An ninh mạng không phải là rào cản của đổi mới sáng tạo. Ngược lại, an ninh mạng chính là điều kiện để đổi mới sáng tạo phát triển bền vững và tạo dựng niềm tin cho thị trường".
Đại tá, TS. Nguyễn Hồng Quân nhấn mạnh, trong môi trường số, khi dữ liệu, tài sản, danh tính và giao dịch đều vận hành trên nền tảng công nghệ, yêu cầu an ninh mạng không chỉ dừng ở góc độ kỹ thuật mà mở rộng sang bảo vệ an ninh kinh tế, an ninh dữ liệu và quyền lợi hợp pháp của người dân, doanh nghiệp.
Từ đó, ông đề xuất bốn định hướng. Thứ nhất, đó là coi an toàn, an ninh mạng là nền tảng của mọi mô hình công nghệ mới, thiết kế theo nguyên tắc "an toàn ngay từ đầu". Thứ hai là tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm của các chủ thể, xác định rõ các chủ thể phát hành, vận hành, quản lí dữ liệu và bảo vệ người dùng. Thứ ba là chủ động nhận diện dấu hiệu bất thường, chuyển tư duy từ xử lí sau vi phạm sang phòng ngừa từ sớm, từ xa. Thứ tư là xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành và xuyên biên giới giữa cơ quan quản lí, doanh nghiệp công nghệ, tổ chức tài chính và các hiệp hội.
“Xây dựng hạ tầng dữ liệu trước, token hóa theo sau”, câu tổng kết quan điểm của Chủ tịch hiệp hội Blockchain & Tài sản số Việt Nam (VBA) Phan Đức Trung về xây dựng thị trường tài sản mã hóa bền vững đã nêu bật mối liên hệ trực tiếp của tính an toàn hệ thống đối với xây dựng lòng tin và bảo vệ nhà đầu tư.
Theo ông Phan Đức Trung, trở ngại lớn nhất của RWA không nằm ở công nghệ token hoá mà ở việc chưa xây dựng được niềm tin. Ông đưa ra những dẫn chứng cụ thể như USDR mất 49% giá trị trong một ngày, Maple Finance gánh 54 triệu USD nợ xấu. Tất cả đều không phải lỗi của công nghệ blockchain, mà nằm ở tầng dữ liệu và xác thực. Đây là hậu quả trực tiếp của việc thiếu an ninh thông tin ở lớp nền.
Bảo mật và mật mã: "Lớp bảo vệ cốt lõi"
Thiếu tướng, TS Hồ Văn Hương, Phó trưởng ban Ban Cơ yếu Chính phủ nhấn mạnh: Phát triển RWA không chỉ là câu chuyện của công nghệ hay tài chính, mà là quá trình kiến tạo một hệ sinh thái mới. Trong đó, Nhà nước đóng vai trò kiến tạo và hoàn thiện thể chế. Doanh nghiệp có vai trò đổi mới sáng tạo. Các tổ chức tài chính là "cầu nối" nguồn lực và dịch vụ. Các nhà đầu tư là trung tâm cần được bảo vệ bằng cả pháp luật và công nghệ.
Từ góc nhìn chuyên môn, đại diện Ban Cơ yếu Chính phủ nhìn nhận yếu tố quyết định sự phát triển sống còn của thị trường tài sản mã hóa không chỉ là khả năng số hoá tài sản, mà là bảo đảm xác thực đúng, bảo vệ an toàn giao dịch và nhận diện tin cậy chủ thể.
Thiếu tướng, TS Hồ Văn Hương đề xuất bốn điều. Thứ nhất, cần sớm hình thành hệ thống tiêu chuẩn chuẩn kĩ thuật và ngôn ngữ chung đối với các nền tảng blockchain và token hóa tài sản. Thứ hai, xây dựng hạ tầng định danh và xác thực số đủ tin cậy, nhằm bảo vệ quyền tài sản, bảo đảm trách nhiệm và tăng cường khả năng giám sát của cơ quan quản lí. Thứ ba, cần coi bảo mật, mật mã và quản lí khóa là lớp bảo vệ cốt lõi của toàn bộ hệ sinh thái. Thứ tư, cần bảo đảm chất lượng dữ liệu và khả năng liên thông giữa các nền tảng. Đây là yếu tố đặc biệt quan trọng do blockchain có thể bảo vệ dữ liệu sau khi được ghi nhận, nhưng không thể tự bảo đảm dữ liệu đầu vào là chính xác.
Rủi ro tội phạm và áp lực quốc tế trong kiểm soát tài sản mã hóa
Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, Phó Trưởng phòng 2, Cục Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu (C03), Bộ Công an, cảnh báo các thủ đoạn “rút thảm”. Các đối tượng, tổ chức xấu dựng dự án token, tạo thanh khoản giả để thu hút nhà đầu tư, sau đó bán tháo tài sản hoặc đánh sập hệ thống để chiếm đoạt. Tài sản mã hóa cũng bị lợi dụng để rửa tiền qua nhiều lớp trung gian, nền tảng blockchain và sàn quốc tế nhằm cản trở truy vết.
Theo Thượng tá Lê Thị Thế Hoàng, yêu cầu đặt ra không chỉ là xử lí vi phạm, mà còn phải nâng cao năng lực nhận diện sớm, giám sát dòng tiền và phối hợp giữa cơ quan quản lí, lực lượng thực thi pháp luật với các tổ chức trong hệ sinh thái.
Bà Nguyễn Thị Minh Thơ, Phó cục trưởng Cục Phòng, chống rửa tiền, Ngân hàng Nhà nước, bổ sung bức tranh về tình hình. Theo đó, mặc dù khung pháp lí nền tảng đã thành hình, mục Hành động số 6 của Lực lượng Đặc nhiệm Tài chính (FATF) mới chỉ hoàn thành một phần. Việt Nam còn phải chứng minh hiệu quả thực thi trên thực tế, từ cách vận hành sàn, cơ chế giám sát, đến phòng chống rửa tiền và chống tài trợ khủng bố.
Từ tháng 6/2023, FATF đã đưa Việt Nam vào "danh sách xám" do còn nhiều thiếu sót trong công tác phòng, chống rửa tiền, chống tài trợ khủng bố và chống tài trợ phổ biến vũ khí hủy diệt hàng loạt. Để ra khỏi danh sách này, Việt Nam phải triển khai 17 hành động theo lộ trình do FATF đề ra. Trong đó, Hành động số 6 liên quan trực tiếp đến thị trường tài sản mã hóa.
Góc nhìn quốc tế: niềm tin xây dựng từ cốt lõi sản phẩm, không chỉ là khẩu hiệu
Quan điểm của các chuyên gia trong nước được củng cố mạnh mẽ bởi hai đại diện quốc tế tại hội nghị.
Ông SB Seker, Giám đốc khu vực châu Á – Thái Bình Dương của Binance, đồng tình: "Đổi mới sáng tạo chỉ phát huy đầy đủ tiềm năng khi người dùng, định chế tài chính và cơ quan quản lí có niềm tin vào thị trường". Ông nhấn mạnh niềm tin được xây dựng trên các trụ cột là sự chắc chắn về pháp lí, quản trị rủi ro hiệu quả và tính liêm chính thị trường.
Lấy ví dụ từ IOSCO, FSB, BIS và các mô hình thí điểm tại Singapore, Hồng Kông, Nhật Bản, ông SB Seker chỉ ra rằng dù mỗi khu vực có cách tiếp cận khác nhau, mục tiêu quản lí vẫn thống nhất ở bảo vệ nhà đầu tư, bảo đảm tính hoàn tất thanh toán, quản trị rủi ro vận hành và duy trì liêm chính thị trường.
Ông Francesco Ranieri Fabracci từ Tether nêu ví dụ cách công ty này tiếp cận vấn đề an ninh và bảo vệ nhà đầu tư không phải bằng lời cam kết mà bằng kiến trúc. Bảo mật cấp tổ chức được tích hợp ngay trong nền tảng, buộc tuân thủ pháp lí là mặc định. Quy trình KYC và phòng chống rửa tiền là bắt buộc ngay từ khâu tiếp nhận, mọi vị thế đầu tư được hiển thị thời gian thực trên blockchain.
Ông Fabracci nhấn mạnh, token hoá đòi hỏi một hệ sinh thái hoàn chỉnh, với vai trò được định nghĩa rõ ràng giữa tổ chức phát hành, hạ tầng, sàn giao dịch, nhà tạo lập thị trường, môi giới, trung gian chuyển nhượng và cấu trúc pháp lí.
