Alibaba và các hãng kính AI Trung Quốc không để Meta độc chiếm thị trường

Gã khổng lồ công nghệ Alibaba (Trung Quốc) đã ra mắt hai mẫu kính trí tuệ nhân tạo (AI) Quark vào tháng 11.2025, một mẫu không màn hình có giá 1.899 nhân dân tệ và một mẫu với màn hình micro-OLED với giá 3.799 nhân dân tệ.

“Kính AI là thiết bị đeo có sức mạnh độc đáo vì hội tụ mọi thứ mà chúng tôi hình dung cho một trợ lý AI”, ông Wu Jia, Phó chủ tịch Alibaba, cho biết.

Quark được vận hành bởi mô hình ngôn ngữ lớn Qwen, tích hợp vào hệ sinh thái của Alibaba, gồm ứng dụng thanh toán Alipay, dịch vụ bản đồ Amap, trang mua sắm Taobao và nền tảng du lịch Fliggy, cũng như một số nền tảng âm nhạc tại Trung Quốc.

Hiện tại, Quark chỉ được bán tại Trung Quốc đại lục, dù Alibaba từng nói sẽ mở rộng ra thị trường quốc tế trong tương lai.

Tuy nhiên, nếu Alibaba và các nhà sản xuất kính thông minh Trung Quốc khác hy vọng giành được thị phần ở nước ngoài thì nên thực hiện càng sớm càng tốt, vì những hạn chế về nguồn cung khiến Meta Platforms (Mỹ) đang tập trung vào thị trường nội địa. Meta Platforms chính là hãng khởi xướng làn sóng quan tâm gần đây với kính AI.

Công ty mẹ Facebook gây tiếng vang vào năm 2023 với chiếc kính thông minh AI đầu tiên được phát triển hợp tác với thương hiệu kính râm Ray-Ban. Sau nhiều thế hệ kính thông minh, Meta Platforms đã đẩy cuộc đua lên cao trào khi công bố kính AI Meta Ray-Ban Display có màn hình màu đầy đủ tích hợp vào tháng 9.2025.

Màn hình trong suốt nhỏ trên mẫu kính này hiển thị các thông tin như tin nhắn văn bản và chỉ đường bản đồ, còn vòng đeo tay phản hồi các chuyển động nhẹ của tay cho phép người dùng soạn tin nhắn hoặc nhận cuộc gọi. Người dùng cũng có thể tương tác bằng giọng nói với trợ lý Meta AI tích hợp.

Các nhà phân tích gọi Meta Ray-Ban Display là cột mốc của ngành: Kính AI thương mại đầu tiên được giao đến tay khách hàng với số lượng lớn.

Meta Ray-Ban Display vẫn còn một số lỗi cần được khắc phục, nhưng phản hồi tích cực đến mức Meta Platforms cho biết sẽ hoãn việc bán ra nước ngoài vì đang gặp khó khăn trong việc đáp ứng nhu cầu ở Mỹ.

Trong khi đó, Google hợp tác với Samsung phát triển sản phẩm tương tự kính mắt hình dạng truyền thống với màn hình trong suốt và hệ thống AI tích hợp, nhưng đang ở giai đoạn nguyên mẫu.

Một nguồn tin quen thuộc với tình hình cho biết kính AI của Samsung - Google sẽ ra mắt vào nửa đầu năm 2026. Thế nhưng, Samsung từ chối bình luận về thông tin này.

Ngân hàng HSBC hiện ước tính quy mô thị trường tiềm năng của kính thông minh có thể đạt khoảng 200 tỉ USD vào năm 2040, tăng 33% so với dự báo trước đó, nhờ được thúc đẩy bởi hiệu suất mạnh mẽ của Meta Ray-Ban Display.

Công ty tư vấn Omdia ước tính doanh số kính AI toàn cầu tăng 158% vào năm 2025 lên 5,1 triệu chiếc và sẽ đạt 35 triệu chiếc trong 2030, do sự tham gia thị trường của các hãng công nghệ lớn.

Hiện Mỹ là thị trường kính AI lớn nhất thế giới, trong khi Trung Quốc được dự báo sẽ trở thành thị trường lớn thứ hai, nhờ các tập đoàn internet và nhà sản xuất thiết bị phối hợp chặt chẽ với nhau, theo Omdia.

Không để Meta Platforms độc chiếm thị trường

Được hậu thuẫn bởi chuỗi cung ứng mạnh, thị trường tiêu dùng nội địa lớn và nguồn mô hình AI mã nguồn mở dồi dào, các công ty Trung Quốc không đứng ngoài cuộc để Meta Platforms độc chiếm thị trường. Vài gã khổng lồ công nghệ Trung Quốc đang chạy đua để tích hợp AI do chính họ phát triển vào kính mắt.

Huawei đã ra mắt dòng kính thông minh của mình từ năm 2024. Xiaomi tiếp bước vào tháng 6.2025, còn Baidu trình làng Xiaodu AI Glasses Pro hồi tháng 11.2025. ByteDance đang nghiên cứu kính AI riêng, nhưng chưa có kế hoạch rõ ràng cho việc bán hàng. Thậm chí, hãng sản xuất xe điện Li Auto cũng giới thiệu kính AI riêng.

Cả Xiaomi và Baidu đều đã phát hành kính không màn hình, thường nhẹ hơn và có nhiều tùy chỉnh tròng kính hơn so với các phiên bản có màn hình. Các mẫu kính thông minh có màn hình tập trung hơn vào chức năng trợ lý AI và do đó nặng hơn.

Tương tự các ứng dụng AI khác, kính AI bán tại Trung Quốc thường được vận hành bởi mô hình nội địa như Qwen của Alibaba, Doubao của ByteDance và DeepSeek, trong khi các phiên bản cho thị trường quốc tế thường dựa vào GPT của OpenAI. Đó không phải là khác biệt duy nhất giữa chiến lược trong nước và quốc tế.

Nhắm đến đối tượng khách hàng lớn bị cận thị

Theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), tỷ lệ cận thị cao ở Trung Quốc (gần 600 triệu người) khiến nước này trở thành mục tiêu đầu tiên tự nhiên cho các nhà sản xuất kính AI nội địa.

"Tại Trung Quốc, kính AI đang được nhắm đến đối tượng khách hàng lớn bị cận thị. Chiến lược là thuyết phục những người đang đeo kính chuyển sang sử dụng kính Rokid, hiện đã có mặt tại các kênh bán lẻ chính thống trên toàn quốc", bà Elaine Ye, người phát ngôn của Rokid - một trong những hãng sản xuất kính AI hàng đầu tại Trung Quốc, cho hay.

Theo bà Elaine Ye, cách tiếp cận với thị trường quốc tế thì khác. Với ít người cần tròng kính cận hơn và sự chú trọng lớn hơn vào yếu tố thời trang cùng kính râm, Rokid đã giới thiệu một mẫu nhẹ hơn, không màn hình, hướng đến các mục đích sử dụng thông thường hơn như chụp ảnh và nghe nhạc, đặc biệt là tại thị trường Mỹ và châu Âu.

Một động lực thúc đẩy Rokid mở rộng ra nước ngoài là chênh lệch giá: Kính của hãng được bán với giá 3.299 nhân dân tệ (khoảng 470 USD) tại Trung Quốc và 599 USD ở thị trường quốc tế. Tuy vậy, Elaine Ye cho rằng kính AI hiện vẫn chưa phải là một ngành có biên lợi nhuận cao.

Khi được hỏi liệu việc các tập đoàn công nghệ lớn ồ ạt đổ xô vào lĩnh vực này có gây ra mối đe dọa cho nhà sản xuất kính AI chuyên biệt như Rokid hay không, Elaine Ye cho biết công ty của bà không quá lo lắng.

“Hệ sinh thái tại các hãng lớn có thể mang lại sự hậu thuẫn mạnh cho kính AI của họ, nhưng cũng đi kèm những hạn chế đáng kể. Các hãng lớn khó có thể dành đội ngũ cốt lõi của mình cho những sản phẩm như vậy. Họ tham gia vào lĩnh vực này chủ yếu vì sợ bị bỏ lỡ xu hướng và chỉ dựa vào các mô hình ngôn ngữ lớn riêng. Ngược lại, chúng tôi có thể tận dụng nhiều tùy chọn mô hình mã nguồn mở. Chỉ những công ty như chúng tôi, vốn toàn tâm toàn ý với sản phẩm này, mới thực sự có thể hoàn thiện nó”, bà chia sẻ với trang Nikkei Asia.

Rokid đã hợp tác với Alipay tại Trung Quốc, cho phép người dùng quét mã QR và thanh toán bằng kính, và đang đàm phán với WeChat Pay về một sự hợp tác tiềm năng, Elaine Ye nói thêm.

Kenny Cheung, Tổng giám đốc Solos Technology (có trụ sở tại Hồng Kông), cũng không quá lo ngại về số lượng lớn các công ty Trung Quốc đang chuẩn bị thâm nhập thị trường toàn cầu với các kính AI có giá cả cạnh tranh hơn.

Solos Technology dự định ra mắt kính AI của mình tại một số thị trường châu Á ngoài Trung Quốc, sử dụng mô hình ngôn ngữ lớn như Gemini và GPT (hiện không khả dụng ở Trung Quốc đại lục), dù kính của hãng sẽ được sản xuất tại nước này.

“Nhiều công ty đang đổ xô vào lĩnh vực đó, nên chắc chắn thị trường sẽ trở nên cạnh tranh hơn rất nhiều, nhưng điều tích cực là sẽ có nhiều người tiêu dùng hiểu hơn về kính thông minh”, Kenny Cheung nói. Ông khẳng định Solos Technology không có ý định cạnh tranh về giá với các đối thủ Trung Quốc.

“Tôi tự tin vì chúng tôi đã hoạt động trong lĩnh vực này hơn một thập kỷ và bán hàng thông qua các cửa hàng kính mắt. Các nhà bán lẻ thích sản phẩm của chúng tôi vì nó chỉ nặng 40 g gồm cả camera, thời trang và thoải mái khi đeo”, Tổng giám đốc Solos Technology nói thêm.