Apple mất dần vị thế thống trị chuỗi cung ứng công nghệ vì Nvidia và hyperscaler

Quy mô khổng lồ cho phép Apple chi phối giá cả, chiếm trước phần lớn năng lực sản xuất và định hướng lộ trình phát triển của các nhà cung cấp, từ chip, bộ nhớ cho tới vật liệu nền và đóng gói. Kỷ nguyên đó đang khép lại.

“Apple không còn giữ vai trò chi phối toàn bộ hệ sinh thái phần cứng. Apple vẫn bán ra khối lượng sản phẩm rất lớn và sở hữu sức mạnh thương hiệu vô song. Tuy nhiên, công ty không còn là khách hàng chủ chốt của các xưởng đúc chip, nhà sản xuất vật liệu nền hay nhà cung ứng linh kiện quan trọng. Đây là sự thay đổi mang tính căn bản”, Brad Gastwirth, trưởng bộ phận nghiên cứu và tình báo thị trường toàn cầu tại hãng Circular Technology, cho hay.

Điều này rất quan trọng vì các hãng công nghệ kiểm soát chuỗi cung ứng có nhiều khả năng chiến thắng hơn. Khi có thể đặt hàng số lượng lớn nhất với một linh kiện quan trọng, bạn sẽ có được giá tốt hơn và nguồn cung ổn định hơn. Việc đó dẫn đến các sản phẩm có giá tốt hơn và được cung cấp sớm hơn so với đối thủ cạnh tranh.

Quyền lực này hiện chuyển sang các gã khổng lồ AI (trí tuệ nhân tạo), gồm Nvidia (hãng chip AI số 1 thế giới) và hyperscaler (nhà cung cấp dịch vụ đám mây siêu quy mô) như Amazon, Microsoft, Google.

Dấu hiệu rõ ràng nhất là ở TSMC (hãng sản xuất chip theo hợp đồng lớn nhất thế giới của Đài Loan). TSMC nổi tiếng với việc sản xuất ra những chip dòng A tiên tiến cho iPhone, giúp Apple có lợi thế rất lớn so với các hãng smartphone khác.

Khi TSMC công bố kết quả kinh doanh năm 2025 tuần này, rõ ràng mảng kinh doanh smartphone không còn là quan trọng nhất với tập đoàn Đài Loan. Điện toán hiệu năng cao (HPC), lĩnh vực do chip AI của Nvidia và các hyperscaler thống trị, hiện chiếm khoảng 58% doanh thu của TSMC, vượt xa chip smartphone.

TSMC sản xuất chip cho máy chủ AI của Nvidia, được các hyperscaler mua với số lượng lớn. Họ tích hợp máy chủ AI vào trung tâm dữ liệu khổng lồ để huấn luyện và vận hành các mô hình nhằm cung cấp sức mạnh cho các dịch vụ mới như ChatGPT, Gemini, Copilot. Liệu đó có phải là mô hình kinh doanh tốt hơn so với sản xuất chip cho iPhone?

C.C. Wei, Giám đốc điều hành TSMC, đã trả lời câu hỏi đó. C.C. Wei đã có nhiều cuộc trao đổi với các gã khổng lồ AI này trong thời gian qua. Đây là những gì ông nói trong cuộc họp báo cáo kết quả kinh doanh năm 2025: "Họ cho tôi thấy bằng chứng AI thực sự giúp ích cho hoạt động kinh doanh của mình. Nhờ đó, doanh thu tăng trưởng và họ thu được lợi nhuận thực sự. Tôi cũng đã kiểm tra kỹ tình hình tài chính của họ. Họ rất giàu có".

Các nhà cung cấp sẽ đi theo hướng có tiền. Nguồn doanh thu lớn nhất ngày càng đến từ các gã khổng lồ AI và điện toán đám mây, chứ không phải Apple.

Sự dịch chuyển bộ nhớ

Sự dịch chuyển này đang lan rộng khắp phần còn lại của chuỗi cung ứng. Các nhà sản xuất chip nhớ đang phân bổ lại năng lực sản xuất từ ​​smartphone và máy tính cá nhân để cung cấp cho trung tâm dữ liệu AI đang rất cần DRAM (bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên động). DRAM là loại chip nhớ phổ biến được sử dụng trong các máy chủ AI và iPhone.

Giá bộ nhớ đã tăng vọt gần đây, có thể đẩy giá smartphone lên cao và làm giảm lợi nhuận của các hãng. Nvidia đã đảm bảo nguồn cung bộ nhớ dài hạn, khiến các hãng smartphone còn ít quyền mặc cả.

"Trong 15 năm qua, quy mô khổng lồ cho phép Apple chi phối nguồn cung linh kiện, giá cả và lộ trình phát triển. Đòn bẩy đó giảm đi khi các nhà cung cấp kiếm được lợi nhuận cao hơn và tăng trưởng cao hơn từ khách hàng AI so với smartphone", Brad Gastwirth nói.

Một nút thắt cổ chai ít được chú ý

Những nút thắt cổ chai cũng đang xuất hiện ở những nơi không ngờ tới. Tình trạng thiếu vải thủy tinh cao cấp, một nguyên liệu đầu vào quan trọng cho chất nền chip, khiến các nhà cung cấp ưu tiên khách hàng AI trả trước và ký hợp đồng nhiều năm.

Sử dụng chất nền này trong hầu hết sản phẩm của mình, Apple đang cạnh tranh với các nhà sản xuất chip AI để giành nguồn cung hạn chế, thậm chí cử kỹ sư hỗ trợ các nhà cung cấp nhỏ thẩm định vật liệu thay thế, theo bản tin của trang Nikkei Asia.

Foxconn chuyển hướng

Các đối tác sản xuất của Apple cũng đang thay đổi ưu tiên. Từng gắn liền với lắp ráp iPhone, Foxconn hiện tạo ra nhiều doanh thu hơn từ máy chủ AI so với thiết bị điện tử tiêu dùng. Nhóm khách hàng tăng trưởng nhanh nhất của tập đoàn Đài Loan này là các hyperscaler và Nvidia, chứ không phải Apple.

Foxconn hiện là hãng sản xuất thiết bị điện tử theo hợp đồng lớn nhất thế giới.

Tất cả điều nêu trên không khiến Apple trở nên không còn quan trọng. Apple vẫn là một trong những hãng mua linh kiện lớn nhất thế giới. Tuy nhiên, trong một chuỗi cung ứng ngày càng được định hình bởi AI, giá cả, phân bổ và kế hoạch năng lực sản xuất đang được thiết lập ở những nơi khác, Apple đang học cách chấp nhận vị thế như khách hàng rất lớn, nhưng chỉ là một trong số đó.

“Trong những năm 2010, Apple dẫn dắt nhịp độ và định hướng hoạt động của toàn bộ chuỗi cung ứng. Bước sang cuối những năm 2020, Nvidia, các hyperscaler và công ty hạ tầng AI đang chi phối giá cả, việc phân bổ nguồn cung và kế hoạch năng lực sản xuất dài hạn”, Brad Gastwirth nhận định.

Apple không phản hồi khi được đề nghị bình luận về nhận định trên.