Doanh nghiệp Việt cần thôi 'đứng ngoài' chuỗi cung ứng
Sáng 13/10, ba triển lãm quốc tế ProPak Hà Nội, MTA Hà Nội và Semitronics Vietnam 2026 khai mạc tại Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia (VEC), xã Đông Anh, Hà Nội.
Các sự kiện diễn ra nhân ngày Doanh nhân Việt Nam, do Informa Markets tổ chức dưới thông điệp "Một điểm đến - Ba triển lãm". Theo ông Ian Roberts, Phó chủ tịch khu vực châu Á của Informa Markets, ba triển lãm quy tụ hơn 300 đơn vị trưng bày đến từ 20 quốc gia và vùng lãnh thổ.
Ông giải thích lí do gộp ba sự kiện bằng cách một sản phẩm công nghiệp ra đời: "Cơ khí chính xác cung cấp máy móc, điện tử và bán dẫn mang lại 'trí thông minh', còn công nghệ chế biến và đóng gói đưa thành phẩm ra thị trường".
Dự lễ khai mạc có đại diện Cục Công nghiệp (Bộ Công Thương), Sở Công Thương tỉnh Bắc Ninh và cơ quan khuyến công của Hà Nội. Phía quốc tế có các cơ quan xúc tiến thương mại, đầu tư và đại diện ngoại giao của Nhật Bản, Malaysia, Thái Lan, Ấn Độ và Đài Loan (Trung Quốc). Bên cạnh đó là đại diện nhiều hiệp hội, hội ngành nghề trong các lĩnh vực điện tử, công nghiệp hỗ trợ, cơ khí, tự động hóa, đồ uống, lương thực thực phẩm, cùng Trung tâm Nghiên cứu, đào tạo, thiết kế vi mạch bán dẫn và trí tuệ nhân tạo Đà Nẵng (DSAC).
Từ thu hút đầu tư tiến đến xây dựng năng lực trong nước
Phát biểu khai mạc, ông Chu Việt Cường, Giám đốc Trung tâm Hỗ trợ phát triển công nghiệp (Cục Công nghiệp, Bộ Công Thương), ghi nhận khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp quan trọng vào tăng trưởng xuất khẩu và chuyển giao công nghệ. Dù vậy, theo ông, giai đoạn mới đặt ra yêu cầu khác với doanh nghiệp trong nước, nhất là doanh nghiệp nhỏ và vừa.
"Chúng ta cần chuyển từ tư duy chủ yếu dựa vào thu hút đầu tư sang phát triển năng lực sản xuất trong nước, nâng cao tỉ lệ nội địa hóa và tăng cường sự tham gia của doanh nghiệp Việt Nam vào chuỗi cung ứng", ông Cường nói.
Theo ông Cường, chính sách công nghiệp hỗ trợ thời gian tới sẽ chuyển từ hỗ trợ đơn lẻ sang nâng năng lực doanh nghiệp, gồm công nghệ, chất lượng, quản trị và chuyển đổi số. Song song là tăng liên kết giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp trong nước, giữa doanh nghiệp dẫn dắt với doanh nghiệp nhỏ và vừa, thông qua các chương trình tìm kiếm và phát triển nhà cung cấp.
Khung pháp lí cho định hướng này đã có. Nghị định 205/2025/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 111/2015 về phát triển công nghiệp hỗ trợ có hiệu lực từ ngày 1/9/2025. Tiếp đó, Quyết định 929/QĐ-TTg ngày 25/5/2026 phê duyệt Chương trình phát triển công nghiệp hỗ trợ giai đoạn 2026-2035, đặt mục tiêu tỉ lệ nội địa hóa ngành điện tử đạt 25-30% vào năm 2030.
Xuất khẩu điện tử 175 tỉ USD, nhập khẩu 197 tỉ USD
Với cơ khí và chế biến, ông Cường nhấn mạnh tự động hóa, robot, kiểm soát chất lượng và tiết kiệm năng lượng. Ở mảng điện tử và bán dẫn, ông cho rằng Việt Nam đang có cơ hội lớn để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu. Bên cạnh thu hút đầu tư, cần từng bước xây năng lực trong nước về thiết kế, linh kiện, vật liệu, thiết bị, đóng gói và kiểm thử.
Khoảng cách này hiện rõ trong số liệu thương mại. Theo số liệu thống kê, 9 tháng năm 2026, xuất khẩu nhóm hàng điện tử đạt khoảng 175,4 tỉ USD. Tuy nhiên, nhập khẩu cùng nhóm cũng lên tới khoảng 197 tỉ USD, và động lực tăng trưởng vẫn đến chủ yếu từ các doanh nghiệp FDI như Samsung, LG, Foxconn hay Amkor Technology.
Tại Semitronics Vietnam 2026, ban tổ chức cũng bố trí phiên kết nối người mua (Buyer Presentation). Tại đây, các doanh nghiệp mua hàng nêu nhu cầu linh kiện và tiêu chuẩn với nhà cung cấp, rồi hỏi đáp trực tiếp với đơn vị trưng bày. Ông Cường kì vọng triển lãm sẽ mang lại thêm hợp đồng, dự án đầu tư và các chương trình phát triển nhà cung cấp tại Việt Nam.
Lời chúc trong Ngày Doanh nhân
Kết thúc phát biểu, ông Cường gửi lời chúc nhân Ngày Doanh nhân Việt Nam 13/10 tới cộng đồng doanh nghiệp, mong các doanh nghiệp phát triển bền vững và có thêm cơ hội hợp tác, đầu tư.
Lời chúc đến khi số doanh nghiệp mới tăng chậm nhưng vốn tăng nhanh. Theo TTXVN, 9 tháng năm 2026, cả nước có gần 149.700 doanh nghiệp đăng kí thành lập mới, tăng 3,2% so với cùng kì, trong khi tổng vốn đăng kí đạt 1.884 nghìn tỉ đồng, tăng 32,7%. Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị đặt mục tiêu đến năm 2030 có khoảng 2 triệu doanh nghiệp hoạt động, trong đó ít nhất 20 doanh nghiệp lớn tham gia chuỗi giá trị toàn cầu.
