Doanh nghiệp Việt và cơ hội kết nối chuỗi giá trị 2026

Năm 2025 đã trôi qua với những biến động mạnh mẽ của dòng vốn đầu tư toàn cầu, mở ra một chương mới cho kinh tế khu vực. Bước sang năm 2026, Việt Nam không chỉ dừng lại ở vai trò "điểm đến" mà cần trở thành một "mắt xích" chủ động trong chuỗi giá trị châu Á. Đây được xem là thời điểm vàng để các doanh nghiệp nội địa thực hiện bước nhảy vọt về vị thế thông qua việc kết nối chiến lược với hệ sinh thái sản xuất và công nghệ của Trung Quốc.

Từ "đa điểm sản xuất" đến thực chất tái cấu trúc

Năm 2025 đánh dấu một bước ngoặt quan trọng của kinh tế khu vực châu Á khi làn sóng tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu bước sang giai đoạn thực chất. Dưới tác động của các chính sách thuế quan khắt khe, kiểm soát công nghệ nghiêm ngặt và yêu cầu nội địa hóa ngày càng cao tại Mỹ và châu Âu, các tập đoàn Trung Quốc không còn lựa chọn nào khác ngoài việc đẩy mạnh chiến lược “đa điểm sản xuất” (multi-location manufacturing).

Trong dòng chảy đó, Đông Nam Á nổi lên như một trung tâm trung chuyển mới, và Việt Nam tiếp tục khẳng định vị thế là một điểm đến chiến lược không thể thay thế. Dòng vốn FDI năm 2025 đã minh chứng rõ nét cho xu hướng này:

Tổng vốn FDI đăng ký vào Việt Nam đạt con số ấn tượng trên 36 tỉ USD.

Khu vực công nghiệp chế biến - chế tạo tiếp tục là "thỏi nam châm" khi chiếm hơn 60% tổng vốn đăng ký mới.

Các doanh nghiệp Trung Quốc vươn lên vị trí số 1 về số lượng dự án mới, tập trung vào các lĩnh vực then chốt như linh kiện điện tử, năng lượng mới, vật liệu công nghiệp và thiết bị sản xuất.

Về giá trị đầu tư, Trung Quốc giữ vững vị thế số 2, chỉ xếp sau Singapore.

Song song với việc dịch chuyển sản xuất, Trung Quốc đang đẩy mạnh triển khai các chương trình công nghiệp chiến lược như giai đoạn tiếp nối của “Made in China 2025” (MIC 2025), tập trung vào năng lượng mới, pin lưu trữ, AI, IoT, dữ liệu lớn và tự động hóa. Việc mở rộng hợp tác sang các thị trường châu Á thông qua các hiệp định như RCEP không chỉ nhằm đa dạng hóa rủi ro thương mại mà còn để xây dựng một hệ sinh thái sản xuất linh hoạt.

Tầm nhìn 2026–2030: Việt Nam trong chiến lược "China+1"

Theo nhận định của giới phân tích, trong giai đoạn 2026–2030, Việt Nam sẽ đóng vai trò quan trọng trong chiến lược “China+1” và liên kết chuỗi giá trị nội khối châu Á. Giai đoạn 2026 - 2028 được dự báo là thời điểm then chốt để doanh nghiệp Việt Nam xác lập vị thế của mình.

Để hiện thực hóa cơ hội này, SinoBridge Việt Nam đã hoạch định một lộ trình kết nối chuyên sâu trong ba quý cuối năm 2026, tập trung vào ba hướng tiếp cận chiến lược dựa trên nhu cầu thực tế của thị trường.

Quý II/2026: Khu công nghiệp thế hệ mới và công nghiệp thông minh

Tháng 4.2026, trọng tâm sẽ đặt vào mô hình khu công nghiệp xanh, tự động hóa sản xuất và hạ tầng công nghiệp tích hợp. Đây là lời giải cho bài toán nâng cao chất lượng thu hút FDI và tăng hàm lượng công nghệ trong sản xuất mà Việt Nam đang theo đuổi.

Tiến sĩ Nguyễn Trung Kiên - Đại diện SinoBridge Việt Nam, Viện trưởng Viện chiến lược công nghệ và đổi mới sáng tạo (STI) nhận định: “Năm 2025 đã cho thấy xu hướng dịch chuyển đầu tư không còn mang tính thử nghiệm mà đã bước vào giai đoạn tái cấu trúc chiến lược. Doanh nghiệp Việt Nam cần chủ động tiếp cận các tập đoàn Trung Quốc ngay tại trung tâm sản xuất của họ, thay vì chờ cơ hội đến”. Chương trình này sẽ tập trung vào các phiên làm việc chuyên sâu về mô hình hợp tác đầu tư - sản xuất - xây dựng hạ tầng khu công nghiệp thế hệ mới.

Quý III/2026: Đột phá với Công nghệ cao, Dữ liệu và IoT

Năm 2025 đã chứng kiến mức tăng trưởng bùng nổ của ngành AI và IoT tại Trung Quốc, với giá trị thị trường kỹ thuật số vượt hàng nghìn tỷ nhân dân tệ. Việc Trung Quốc dẫn đầu về sản xuất cảm biến công nghiệp và thiết bị IoT tạo ra cơ hội lớn cho Việt Nam trong việc chuyển giao công nghệ với chi phí cạnh tranh.

Trong bối cảnh chuyển đổi số quốc gia đang ở giai đoạn tăng tốc, hợp tác công nghệ được xem là trụ cột quan trọng. Ông Nguyễn Huy Du - Đồng sáng lập SinoBridge Việt Nam chia sẻ: “Khoảng cách công nghệ có thể được rút ngắn đáng kể nếu doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận đúng đối tác và mô hình triển khai”.

Quý IV/2026: Năng lượng mới, Vật liệu mới và Kinh tế xanh

Trung Quốc hiện là quốc gia dẫn đầu thế giới về sản xuất pin lưu trữ, tấm pin năng lượng mặt trời và vật liệu công nghệ cao. Trong khi đó, Việt Nam đang có những cam kết mạnh mẽ về phát triển bền vững và giảm phát thải ròng (Net Zero).

Sự bổ trợ giữa năng lực công nghệ của Trung Quốc và nhu cầu thực tế của thị trường Việt Nam mở ra không gian hợp tác khổng lồ trong lĩnh vực năng lượng tái tạo và vật liệu xanh. Đây không chỉ là câu chuyện lợi nhuận mà còn là tấm vé để doanh nghiệp Việt bước vào chuỗi cung ứng xanh toàn cầu.

Thay đổi tư duy, từ tham gia đến làm chủ chuỗi giá trị

Một trong những thách thức lớn nhất của doanh nghiệp nội địa là làm sao để không bị "bỏ lại phía sau" trong làn sóng FDI mạnh mẽ. Ông Đinh Văn Thành - Nhà đồng sáng lập SinoBridge Việt Nam khẳng định: “Cơ hội không chỉ nằm ở dòng vốn FDI, mà ở khả năng doanh nghiệp Việt Nam tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị công nghiệp và công nghệ của khu vực. Chủ động đi trước sẽ tạo lợi thế cạnh tranh dài hạn”.

Việc tiếp cận trực tiếp, xây dựng quan hệ đối tác bền vững và tìm hiểu mô hình vận hành tại các tập đoàn lớn sẽ giúp doanh nghiệp:

Giảm thiểu rủi ro: Hiểu rõ quy luật cuộc chơi và tiêu chuẩn quốc tế.

Tăng hiệu quả đầu tư: Lựa chọn được công nghệ và đối tác phù hợp nhất với nguồn lực.

Học hỏi mô hình quản trị: Tiếp cận thực tế các mô hình khu công nghiệp thông minh và quản trị tự động hóa.

Trong bối cảnh tái cấu trúc mạnh mẽ của kinh tế toàn cầu, năm 2026 không chỉ là một cột mốc thời gian thông thường mà là "cửa sổ chiến lược". Các chương trình kết nối của SinoBridge Việt Nam trong năm 2026, đặc biệt là sự kiện tháng 4 về khu công nghiệp thế hệ mới (với số lượng doanh nghiệp tham gia giới hạn để đảm bảo chất lượng làm việc chuyên sâu), chính là bệ phóng để doanh nghiệp Việt hiện thực hóa tầm nhìn này.

Cơ hội đang mở ra, nhưng nó chỉ dành cho những người sẵn sàng chủ động nắm bắt. Đã đến lúc doanh nghiệp Việt Nam cần bước ra khỏi vùng an toàn để trực tiếp kết nối và định vị lại vai trò của mình trong bản đồ kinh tế châu Á.