Drone và AI thay đổi phương thức canh tác, ruộng lúa vắng hẳn bóng người

Thay vì để nông dân trực tiếp lội ruộng kiểm tra từng khu vực, drone bay trên cao thu thập dữ liệu, camera đa phổ ghi lại tình trạng cây trồng, còn AI phân tích từng dấu hiệu bất thường. Công nghệ đang biến cánh đồng truyền thống thành một hệ thống dữ liệu sống, nơi mỗi quyết định canh tác được đưa ra dựa trên thông tin cụ thể.

Drone biến hàng chục héc-ta ruộng thành một “màn hình” khổng lồ

Với nông nghiệp truyền thống, thăm đồng là công việc không thể thiếu. Người nông dân phải trực tiếp quan sát màu lá, tình trạng đất, mực nước và dấu hiệu sâu bệnh để quyết định khi nào cần bón phân, phun thuốc hay tưới nước.

Nhưng khi diện tích canh tác ngày càng lớn, phương thức này trở nên tốn nhiều thời gian và nhân lực. Một cánh đồng rộng khoảng 30 héc-ta có thể mất từ một đến hai giờ để một người kiểm tra bằng cách đi bộ. Quan sát bằng mắt thường cũng khó bao quát toàn bộ diện tích, trong khi những dấu hiệu đầu tiên của sâu bệnh hoặc thiếu dinh dưỡng đôi khi rất khó nhận biết.

Drone đang thay đổi hoàn toàn quy trình đó. Với khả năng bay ở độ cao lên tới 120 m, thiết bị bay không người lái có thể khảo sát toàn bộ diện tích 30 héc-ta chỉ trong khoảng 20 phút. Thay vì phải di chuyển hàng chục cây số trên mặt ruộng, người quản lí có thể quan sát toàn bộ cánh đồng thông qua dữ liệu được thu thập từ trên cao.

Không chỉ nhanh, drone còn có lợi thế về khả năng quan sát. Hệ thống camera độ phân giải cao và ống kính thu phóng có thể phóng đại hình ảnh hơn 100 lần, cho phép phát hiện những thay đổi rất nhỏ trên cây lúa.

Màu sắc của lá, mật độ sinh trưởng hay những dấu hiệu bất thường trên từng phiến lá đều có thể trở thành dữ liệu để hệ thống phân tích. Những thông tin mà mắt người có thể bỏ qua được ghi nhận thành hình ảnh và dữ liệu số, tạo nên một bức tranh chi tiết về tình trạng của cả cánh đồng.

Đây là sự thay đổi quan trọng trong cách tổ chức sản xuất nông nghiệp. Nếu trước đây người nông dân phải đi tìm vấn đề trên ruộng, thì với drone, dữ liệu có thể chỉ ra khu vực cần được chú ý trước khi con người trực tiếp xuống kiểm tra.

Cánh đồng vì thế không còn được nhìn như một diện tích đồng nhất. Mỗi khu vực có thể có tình trạng đất, nước và cây trồng khác nhau, đòi hỏi cách chăm sóc khác nhau.

Một trang trại ở Lâm Đồng có quy trình canh tác 'độc, lạ', nông nghiệp thông minh là đây chứ đâu!

Giữ đất canh tác cho ĐBSCL dưới những làn cao tốc

AI biến dữ liệu thành quyết định canh tác chính xác

Nếu drone là “con mắt trên bầu trời”, trí tuệ nhân tạo chính là bộ phận giúp con người hiểu những gì con mắt đó nhìn thấy.

Sau khi thu thập hình ảnh, dữ liệu từ camera đa phổ được truyền về hệ thống điều khiển trung tâm. Trên nền tảng điện toán đám mây, các thuật toán trí tuệ nhân tạo có thể phân tích dữ liệu để tìm kiếm những dấu hiệu bất thường trong quá trình sinh trưởng của cây lúa.

Hệ thống có thể hỗ trợ phát hiện sớm nguy cơ sâu bệnh, nhận biết những khu vực cây phát triển kém, đồng thời theo dõi tình trạng nước trên đồng ruộng. Những thông tin này sau đó được chuyển thành các bản đồ trực quan, giúp người quản lí nhanh chóng xác định vị trí cần can thiệp. Điểm quan trọng nhất của mô hình này nằm ở sự chuyển đổi từ canh tác đồng loạt sang canh tác chính xác.

Thay vì bón phân cho toàn bộ cánh đồng với cùng một lượng, nông dân có thể xác định những khu vực thực sự thiếu dinh dưỡng để xử lí. Tương tự, thay vì tưới nước trên toàn bộ diện tích, hệ thống có thể giúp xác định những vùng cần bổ sung nước.

Cách làm này vừa tiết kiệm chi phí đầu vào, vừa hạn chế việc sử dụng quá mức phân bón và nước. Về lâu dài, đây còn là hướng tiếp cận có ý nghĩa đối với môi trường, khi lượng hóa chất và tài nguyên sử dụng trong sản xuất có thể được kiểm soát tốt hơn.

Quan trọng hơn, dữ liệu được thu thập liên tục tạo ra một hồ sơ chi tiết về cánh đồng qua từng giai đoạn sinh trưởng. Người nông dân không còn chỉ dựa vào kinh nghiệm và quan sát tại một thời điểm, mà có thể kết hợp kinh nghiệm truyền thống với dữ liệu được cập nhật thường xuyên.

Mô hình Trang trại Thông minh tại thị trấn Liên Hoa, Trường Sa, đang cho thấy cách công nghệ có thể được mở rộng từ một cánh đồng sang cả khu vực sản xuất. Theo thông tin được cung cấp, gần 20 làng, xã lân cận đã ứng dụng công nghệ số và drone vào sản xuất, với tổng diện tích khoảng 3.300 héc-ta đất nông nghiệp.

Sự thay đổi này cho thấy số hóa nông nghiệp không đơn thuần là đưa thêm máy móc vào đồng ruộng. Điều quan trọng hơn là thay đổi cách con người ra quyết định.

Từ một công việc vốn phụ thuộc nhiều vào sức người và kinh nghiệm, việc quản lí cánh đồng đang trở thành quá trình kết hợp giữa dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và kinh nghiệm của người nông dân. Drone quan sát từ trên cao, AI phân tích hàng loạt dữ liệu, còn con người đưa ra quyết định cuối cùng.

Khi công nghệ tiếp tục được phổ cập, hình ảnh người nông dân tương lai có thể không còn chỉ gắn với đôi chân lấm bùn trên ruộng. Họ có thể đứng trước màn hình, theo dõi bản đồ sinh trưởng của cả cánh đồng và biết chính xác nơi nào cần nước, nơi nào cần phân bón hay nơi nào có nguy cơ sâu bệnh.

Đó cũng là lúc một cánh đồng lúa truyền thống bắt đầu trở thành một cánh đồng được vận hành bằng dữ liệu.