GoGlobal muốn hỗ trợ doanh nghiệp Việt vươn ra thị trường quốc tế

Theo Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công thương) Vũ Bá Phú, chương trình chuyển trọng tâm từ đưa hàng hóa ra nước ngoài sang xây dựng sự hiện diện lâu dài của doanh nghiệp Việt tại thị trường sở tại.

Hỗ trợ doanh nghiệp theo từng giai đoạn

Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chương trình vươn ra thị trường quốc tế giai đoạn 2026–2030, gọi tắt là GoGlobal, ngày 6/4/2026 tại Quyết định số 626/QĐ-TTg. Bộ Công Thương là cơ quan thường trực tổ chức triển khai chương trình.

Chương trình được xây dựng trong bối cảnh cạnh tranh quốc tế gia tăng, chuỗi cung ứng toàn cầu tiếp tục dịch chuyển và các thị trường đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng, tiêu chuẩn, công nghệ, phát triển xanh và truy xuất nguồn gốc. Cùng lúc, thương mại điện tử xuyên biên giới mở thêm kênh tiếp cận người mua, nhưng cũng đòi hỏi doanh nghiệp phải chuẩn bị tốt hơn về sản phẩm, thương hiệu và năng lực vận hành.

Theo tham luận của ông Vũ Bá Phú tại Hội nghị Công Thương các tỉnh, thành phố khu vực phía Nam lần thứ XII ngày 22/10, mục tiêu của GoGlobal không chỉ là tăng lượng hàng xuất khẩu. Chương trình hướng đến việc giúp doanh nghiệp Việt xây dựng thương hiệu, phát triển hệ thống phân phối, tìm đối tác tại nước ngoài và từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị khu vực, toàn cầu.

Đến năm 2030, GoGlobal đặt ra bốn nhóm mục tiêu cụ thể. Chương trình hướng đến đào tạo ít nhất 10.000 lượt doanh nghiệp và tư vấn cho 1.000 doanh nghiệp xây dựng kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế. Đây là nhóm hỗ trợ nền tảng, giúp doanh nghiệp hiểu cơ hội, yêu cầu và cách chuẩn bị trước khi tiếp cận thị trường nước ngoài.

Nhóm mục tiêu thứ hai là hỗ trợ chuyên sâu 100 doanh nghiệp đầu tư ra nước ngoài; trong số này, 30% dự kiến đầu tư theo hình thức mua bán và sáp nhập. Nhóm thứ ba là hỗ trợ 100 doanh nghiệp tham gia chuỗi giá trị khu vực và toàn cầu, trong đó có 20 doanh nghiệp lớn thuộc các ngành mũi nhọn.

Nhóm thứ tư là hỗ trợ 100 doanh nghiệp kinh doanh hiệu quả trên các sàn thương mại điện tử xuyên biên giới. Trong nhóm này, chương trình đặt mục tiêu có 10 doanh nghiệp đạt doanh thu xuất khẩu trực tuyến trên 10 triệu USD mỗi năm.

Tham luận nhấn mạnh hiệu quả chương trình cần được nhìn qua kết quả thực tế của doanh nghiệp, như có đối tác và khách hàng ở nước ngoài, phát triển được kênh phân phối và tạo dựng sự hiện diện của thương hiệu tại thị trường quốc tế.

Cách tiếp cận này nhằm tránh hỗ trợ theo từng sự kiện riêng lẻ trong khi các doanh nghiệp có năng lực và nhu cầu khác nhau. Hoạt động hỗ trợ dự kiến gồm đào tạo, tư vấn, cung cấp thông tin thị trường, phát triển thương hiệu, đáp ứng tiêu chuẩn, kết nối đối tác, mở kênh phân phối và tìm hiểu cơ hội đầu tư, kinh doanh ở nước ngoài.

Doanh nghiệp cần chuẩn bị gì để tham gia?

Theo định hướng, Nhà nước giữ vai trò kiến tạo và đồng hành, còn doanh nghiệp tư nhân là lực lượng dẫn dắt. Chương trình tập trung vào ba định hướng: hoàn thiện thể chế; đẩy mạnh số hóa; và hội nhập từ nội lực, tức phát triển vững tại thị trường trong nước trước khi mở rộng hoạt động ra nước ngoài.

Tham luận xác định bốn nguyên tắc triển khai: lấy doanh nghiệp làm trung tâm; đa dạng hóa thị trường nhưng giữ vững thị trường truyền thống; phát triển bền vững gắn với yêu cầu xanh, giảm phát thải và minh bạch xuất xứ; đồng thời huy động hệ sinh thái gồm hiệp hội, địa phương, ngân hàng, sàn thương mại điện tử, Thương vụ Việt Nam và cộng đồng người Việt ở nước ngoài.

Với doanh nghiệp, điều đó có nghĩa việc chuẩn bị không chỉ dừng ở tìm khách hàng hoặc đưa hàng lên sàn. Doanh nghiệp cần đánh giá năng lực hiện tại, chuẩn hóa sản phẩm và quản trị, nắm yêu cầu của thị trường mục tiêu, xây dựng thương hiệu và tính toán khả năng tổ chức phân phối. Các yêu cầu về tiêu chuẩn xanh, giảm phát thải và truy xuất nguồn gốc được nêu trong tham luận như những điều kiện ngày càng quan trọng khi tiếp cận thị trường quốc tế.

Nhà nước dự kiến hỗ trợ chi phí dịch vụ như đào tạo, tư vấn, thông tin và kết nối. Tham luận nêu chương trình không đặt điều kiện doanh nghiệp phải đạt một chỉ tiêu kim ngạch xuất khẩu mới được hỗ trợ. Cách tiếp cận này cho thấy kết quả cần đánh giá theo mức độ tiến bộ và hoạt động thực tế của doanh nghiệp, thay vì chỉ căn cứ vào một con số xuất khẩu.

Lộ trình triển khai được thiết kế theo bốn bước liên tiếp: khảo sát nhu cầu doanh nghiệp và xây dựng khung chương trình; tổ chức đào tạo; tư vấn để doanh nghiệp lập kế hoạch vươn ra thị trường quốc tế; sau đó lựa chọn những đơn vị đủ năng lực, có cam kết để hỗ trợ chuyên sâu. Bước cuối là theo dõi, đánh giá kết quả thực tế tại thị trường nước ngoài. Doanh nghiệp cần chủ động phối hợp và cung cấp thông tin đầy đủ trong quá trình này.

Sau sáu tháng triển khai, một số bước tổ chức đã được thực hiện. Tháng 7/2026, Bộ Công Thương ban hành Quy chế quản lý chương trình và xác định Văn phòng Chương trình đặt tại Cục Xúc tiến thương mại. Tháng 8/2026, Thủ tướng Chính phủ thành lập Ban Chỉ đạo do Bộ trưởng Bộ Công Thương làm Trưởng ban, với sự tham gia của lãnh đạo các bộ, ngành, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam và Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam.

Tiến độ được nêu trong tham luận chia theo từng giai đoạn. Từ nay đến cuối năm 2026, chương trình dự kiến khảo sát nhu cầu doanh nghiệp, tổ chức hội nghị công bố và hoàn thiện bộ nhận diện thương hiệu quốc gia. Trong năm 2027, kế hoạch là ban hành GoGlobal Index, đưa GoGlobal Platform vào vận hành từ quý II, phê duyệt khung đào tạo, triển khai đào tạo, tư vấn và lựa chọn doanh nghiệp để hỗ trợ chuyên sâu.

Chương trình cũng dự kiến tận dụng Năm APEC 2027 tại Việt Nam để kết nối doanh nghiệp trong nước với đối tác quốc tế. Giai đoạn 2028–2030 sẽ mở rộng hỗ trợ chuyên sâu, đánh giá giữa kỳ và đánh giá kết quả thực hiện mục tiêu.

Địa phương phải chuyển chương trình thành kế hoạch cụ thể

Một phần quan trọng của GoGlobal là triển khai tại địa phương, dựa trên năng lực doanh nghiệp, ngành hàng và điều kiện phát triển của từng địa bàn.

Tham luận đề nghị địa phương xây dựng chương trình Local GoGlobal giai đoạn 2026–2030, xác định ngành hàng và thị trường ưu tiên, đặt mục tiêu, lộ trình và bố trí nguồn lực phù hợp.

Tám địa phương đang xây dựng dự thảo, xin ý kiến gồm Hải Phòng, Lạng Sơn, Bắc Ninh, Khánh Hòa, Quảng Ninh, Hà Nội, Quảng Ngãi và Đồng Tháp. Tham luận cho biết còn 10 địa phương chưa triển khai, trong đó có TP.HCM, Đồng Nai, TP Cần Thơ và Vĩnh Long. Đây là tình hình theo bản tổng hợp được nêu trong tham luận tại thời điểm báo cáo, không phải số liệu được xác nhận độc lập ở thời điểm khác.

Cục trưởng Vũ Bá Phú đề nghị các địa phương chưa triển khai khẩn trương xây dựng, hoàn thiện và ban hành chương trình theo thẩm quyền, bảo đảm yêu cầu tại Quyết định 626/QĐ-TTg. Những địa phương đã ban hành cần sớm cụ thể hóa thành kế hoạch, xác định rõ nhiệm vụ, doanh nghiệp mục tiêu, nguồn lực và kết quả đầu ra.

Việc theo dõi kết quả cần dựa trên thay đổi thực tế của doanh nghiệp: khả năng tiếp cận thị trường, thiết lập quan hệ đối tác, phát triển kênh phân phối, tham gia chuỗi cung ứng và mở rộng kinh doanh ở nước ngoài. Tham luận cũng lưu ý việc sử dụng nguồn lực cần hiệu quả, tránh trùng lặp với các chương trình hỗ trợ đang có.

GoGlobal đặt mục tiêu đưa doanh nghiệp Việt hiện diện bền vững hơn ở nước ngoài, thay vì chỉ bán được một lô hàng hoặc tham gia một hoạt động xúc tiến riêng lẻ. Kết quả cuối cùng sẽ phụ thuộc vào năng lực và cam kết của doanh nghiệp, sự phối hợp của địa phương cùng việc triển khai các cơ chế hỗ trợ theo kế hoạch đã đề ra.