Hành trình ‘ngược dòng sinh tử’ của người phụ nữ Campuchia
Người phụ nữ 46 tuổi, quốc tịch Campuchia đã trải qua một cơn đau đầu dữ dội, rơi vào hôn mê sâu, tiên lượng sống gần như không còn. Nhưng sau hành trình xuyên biên giới sang Việt Nam cùng với cuộc chạy đua sinh tử của đội ngũ y bác sĩ, chị đã hồi phục ngoạn mục.
Thông tin được BSCKII Huỳnh Văn Vũ, Trưởng khoa Ngoại Thần kinh, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, chia sẻ ngày 8/7. Đây không chỉ là kì tích của y học hiện đại mà còn là lời cảnh báo về căn bệnh được ví như "quả bom nổ chậm" trong não khiến người bệnh bị hôn mê và tử vong bất cứ lúc nào.
Cuộc đua sinh tử trên hành trình xuyên biên giới
Có những khoảnh khắc trong y học mà ranh giới giữa sự sống và cái chết chỉ được tính bằng từng phút. Với chị E.P. (46 tuổi, quốc tịch Campuchia), hành trình giành lại sự sống là chuỗi ngày nghẹt thở, bắt đầu từ một cơn đau đầu tưởng chừng bình thường nhưng lại là dấu hiệu đầu tiên của thảm họa xuất huyết não do vỡ túi phình động mạch.
Sau khi được đưa đến cơ sở y tế địa phương, người bệnh được chẩn đoán xuất huyết não. Và chỉ sau hai ngày, tình trạng diễn tiến nhanh chóng theo chiều hướng xấu, chị rơi vào hôn mê sâu, tiên lượng rất dè dặt, khiến gia đình gần như tuyệt vọng.
Không chấp nhận buông xuôi, người thân quyết định chuyển bệnh nhân sang Việt Nam với hy vọng tìm kiếm cơ hội cuối cùng.
Ngay cả khi xe cấp cứu lăn bánh, tình trạng của chị E.P. vẫn tiếp tục xấu đi. Huyết áp tụt sâu, các chỉ số sinh tồn suy giảm nghiêm trọng, buộc các bác sĩ phải sử dụng đồng thời hai loại thuốc vận mạch để duy trì sự sống.
Khi được chuyển đến Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á Tây Ninh, bệnh nhân trong tình trạng cực kì nguy kịch. Điểm Glasgow chỉ còn 5 điểm, đồng tử hai bên mất phản xạ, huyết áp không ổn định, nguy cơ tử vong rất cao.
Ngay lập tức, quy trình "báo động đỏ" nội viện được kích hoạt. Các chuyên gia thuộc Khoa Cấp cứu, Khoa Ngoại Thần kinh, Khoa Hồi sức tích cực (ICU), Khoa Nội Tim mạch cùng nhiều chuyên khoa khác đồng loạt hội chẩn để đưa ra phương án điều trị tối ưu trong thời gian ngắn nhất.
Kết quả chụp cắt lớp vi tính đa lát cắt (MSCT) mạch máu não xác định bệnh nhân bị xuất huyết dưới màng nhện lan tỏa, xuất huyết não thất gây giãn não thất cấp do vỡ túi phình động mạch tiểu não trước dưới (AICA). Bên cạnh đó, người bệnh còn mắc nhiều bệnh lí nặng kèm theo như suy tim giảm phân suất tống máu, viêm phổi nặng và huyết khối tĩnh mạch cánh tay trái.
“Đây là một trong những tình huống cấp cứu thần kinh có tỉ lệ tử vong rất cao nếu không được xử trí kịp thời”, BSCKII Huỳnh Văn Vũ nói.
Quyết định ở "thời điểm vàng"
Sau hội chẩn liên chuyên khoa, ê kíp thống nhất thực hiện phẫu thuật cấp cứu đặt dẫn lưu não thất ra ngoài (EVD) nhằm giảm áp lực nội sọ, xử lí tình trạng giãn não thất cấp và tạo điều kiện ổn định người bệnh trước khi tiến hành các bước điều trị tiếp theo.
Ca phẫu thuật được tiến hành khẩn trương. Sau mổ, bệnh nhân tiếp tục được theo dõi và hồi sức tích cực tại ICU.
Hai tuần sau đó là khoảng thời gian đầy thử thách đối với đội ngũ điều trị. Mọi thay đổi về huyết động, tri giác và hô hấp của người bệnh đều được theo dõi sát sao.
Nỗ lực ấy đã được đền đáp khi bệnh nhân dần tỉnh lại, huyết động ổn định và chức năng thần kinh cải thiện rõ rệt. Sau khi đủ điều kiện, chị được chuyển sang Khoa Ngoại Thần kinh để thực hiện chụp mạch máu não số hóa xóa nền (DSA), đánh giá chính xác túi phình và xây dựng kế hoạch điều trị lâu dài.
Ít ai có thể tin rằng người phụ nữ từng phải phụ thuộc hoàn toàn vào máy thở lại có thể từng bước tự ngồi dậy, trò chuyện, ăn uống và sinh hoạt gần như bình thường.
Ngày xuất viện cũng là ngày cả gia đình vỡ òa trong hạnh phúc sau hành trình tưởng chừng không thể vượt qua.
Con trai bệnh nhân xúc động chia sẻ rằng đã có lúc cả gia đình chuẩn bị tinh thần cho điều tồi tệ nhất. Thế nhưng, được nhìn thấy mẹ mỉm cười, tự trò chuyện và trở về quê hương là món quà quý giá hơn bất cứ điều gì.
Xuất huyết dưới màng nhện là "sát thủ thầm lặng"
Theo BSCKII Huỳnh Văn Vũ, xuất huyết dưới màng nhện do vỡ túi phình động mạch não là một trong những cấp cứu thần kinh nguy hiểm nhất, có tỉ lệ tử vong và tàn phế rất cao nếu người bệnh không được điều trị kịp thời.
Bác sĩ Vũ cho biết, nhiều trường hợp ban đầu chỉ xuất hiện triệu chứng đau đầu dữ dội nhưng thực chất đây là dấu hiệu cảnh báo tình trạng chảy máu trong não. Khi mạch máu tiếp tục vỡ hoặc áp lực nội sọ tăng nhanh, người bệnh có thể nhanh chóng rơi vào hôn mê, ngừng tuần hoàn hoặc bị tổn thương não không hồi phục.
Theo ông, thành công trong trường hợp bệnh nhân Campuchia không đến từ may mắn mà là kết quả của sự phối hợp đồng bộ giữa nhiều yếu tố.
"Việc kích hoạt báo động đỏ ngay khi tiếp nhận, hội chẩn đa chuyên khoa, hồi sức tích cực, lựa chọn đúng thời điểm can thiệp ngoại thần kinh và chăm sóc hồi sức sau mổ đã tạo nên cơ hội đảo ngược tình thế cho người bệnh. Trong cấp cứu thần kinh, mỗi phút đều có ý nghĩa quyết định đến khả năng sống còn và phục hồi chức năng", bác sĩ Vũ nhấn mạnh.
Ông cũng khuyến cáo người dân tuyệt đối không chủ quan khi xuất hiện cơn đau đầu dữ dội đột ngột, đặc biệt nếu kèm theo nôn ói, cứng gáy, rối loạn ý thức, yếu liệt tay chân hoặc hôn mê. Đây đều có thể là những dấu hiệu cảnh báo xuất huyết não hoặc vỡ túi phình động mạch não và cần được đưa ngay đến cơ sở y tế có khả năng cấp cứu thần kinh, can thiệp chuyên sâu.
Câu chuyện hồi sinh của người phụ nữ Campuchia không chỉ là minh chứng cho sự phát triển của y học hiện đại mà còn khẳng định vai trò quyết định của việc phát hiện sớm, xử trí đúng "thời gian vàng" và sự phối hợp chặt chẽ giữa nhiều chuyên khoa trong điều trị các ca bệnh thần kinh nguy kịch. Đó cũng là lời nhắc nhở rằng, với những bệnh lí tối cấp, cơ hội sống đôi khi được quyết định chỉ trong vài chục phút đầu tiên.
