Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất: Đưa robot và AI từ chính sách vào thực tiễn
Ngày 2/10, hơn 600 đại biểu đã dự Hội nghị AI hiện thân Việt Nam lần thứ nhất tại Hòa Lạc (Hà Nội). Hội nghị bàn cách đưa AI từ không gian số vào robot, dây chuyền sản xuất và giảng đường.
Tại sự kiện, các bên ký 3 thỏa thuận hợp tác chiến lược về đào tạo và nghiên cứu, đồng thời giới thiệu mô hình "Robot dưới dạng dịch vụ".
Hội nghị nằm trong chuỗi hoạt động hưởng ứng Ngày hội Đổi mới sáng tạo Quốc gia năm 2026, với chủ đề "Kỷ nguyên năng suất mới của AI hiện thân: Việt Nam - Trụ cột Đông Nam Á". Đơn vị đồng tổ chức gồm Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC, Bộ Tài chính), AGIBOT, Tập đoàn Công nghệ Giáo dục Cự đại (Great Education Technology Group) và ECOLIV Technology.
Tham dự hội nghị có các đại biểu đến từ Bộ Tài chính, Bộ Khoa học & Công nghệ, Bộ Giáo dục & Đào tạo, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp & Môi trường và Viện Hàn lâm Khoa học & Công nghệ Việt Nam. Hội nghị còn có đại diện Viện Năng suất Quốc gia Việt Nam, Hiệp hội Tự động hóa Việt Nam, Hội đồng Doanh nghiệp Việt Nam - Trung Quốc và Sở Khoa học & Công nghệ, Sở Tài chính của một số địa phương. Bên cạnh đó là lãnh đạo của hơn 20 cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng, doanh nghiệp trong và ngoài nước.
AI bước ra thế giới thực
AI hiện thân (Embodied AI) kết hợp năng lực nhận thức, xử lí và ra quyết định của AI với khả năng hành động trong môi trường vật lí. Nếu các mô hình AI quen thuộc chủ yếu xử lí dữ liệu, ngôn ngữ và hình ảnh, AI hiện thân được "nhúng" vào robot và thiết bị tự hành. Nhờ vậy, nó có thể cảm nhận, ra quyết định và trực tiếp làm việc trong thế giới thực.
Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Trung Hiếu, phó Giám đốc NIC, cho rằng AI đang dịch chuyển mạnh từ không gian số sang môi trường vật lí. Theo ông, AI hiện thân được kỳ vọng tạo bước đột phá về năng suất lao động trong công nghiệp chế tạo, logistics, nông nghiệp, y tế và dịch vụ. Công nghệ này cũng góp phần giải quyết các bài toán thiếu hụt lao động, an toàn lao động và chất lượng tăng trưởng.
Ngoài công nghiệp, AI hiện thân còn có tiềm năng ứng dụng trong giáo dục - nghiên cứu, bán lẻ, văn hóa - du lịch và khách sạn.
Ông Hoàng Trung Hiếu cho biết, NIC xác định AI, đặc biệt là AI hiện thân và robot, là một trong những trụ cột công nghệ cốt lõi. Sứ mệnh này được triển khai cụ thể qua các nhiệm vụ trọng tâm. Thứ nhất là kết nối và quy tụ nguồn lực, làm cầu nối giữa cơ quan quản lí, các tập đoàn công nghệ, trường đại học và viện nghiên cứu để định hình chính sách và phát triển công nghệ. Thứ hai là phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, chủ trì và phối hợp triển khai các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực ứng dụng AI, đáp ứng yêu cầu chuyển đổi số và tăng năng suất lao động. Thứ ba là thúc đẩy thử nghiệm, thương mại hóa, tận dụng hạ tầng tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc để NIC trở thành trung tâm kết nối, trình diễn, thử nghiệm (sandbox).
Robot và tự động hóa trở thành công nghệ chiến lược quốc gia
Hội nghị diễn ra khi khung chính sách cho AI và robot tại Việt Nam đang dần hoàn thiện. Đại diện NIC dẫn chứng một loạt văn bản. Trước hết là Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị, xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là đột phá quan trọng hàng đầu. Tiếp theo là Luật Trí tuệ nhân tạo, có hiệu lực từ ngày 1/3/2026, cùng nghị định hướng dẫn thi hành. Hai văn bản này tạo hành lang pháp lý cho việc phát triển và ứng dụng AI an toàn, có trách nhiệm.
Đáng chú ý nhất là Quyết định số 21/2026/QĐ-TTg ngày 30/4/2026 của Thủ tướng Chính phủ. Quyết định này đưa "Công nghệ robot và tự động hóa" vào danh mục 10 nhóm công nghệ chiến lược quốc gia. "Robot di động tự hành và robot công nghiệp" cùng "Nền tảng, giải pháp và mô hình phục vụ sản xuất thông minh" được xếp vào nhóm sản phẩm công nghệ chiến lược ưu tiên phát triển.
"Hội nghị hôm nay là hành động cụ thể hóa các chỉ đạo chiến lược của Chính phủ nhằm đưa các chính sách công nghệ đi vào thực tiễn sản xuất và đời sống", ông Hoàng Trung Hiếu nhấn mạnh.
Đưa robot vào giảng đường
Một trọng tâm của hội nghị là phát triển nguồn nhân lực. Đại diện NIC coi đây là nền tảng để Việt Nam từng bước trở thành trụ cột về AI hiện thân trong khu vực.
Trong khuôn khổ sự kiện, Tập đoàn Công nghệ Giáo dục Cự đại Quảng Tây đã ký thỏa thuận hợp tác chiến lược với ba đơn vị, bao gồm Đại học Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội), Trường Cơ khí – Ô tô (Đại học Công nghiệp Hà Nội) và Hiệp hội Giáo dục Nghề nghiệp Việt Nam. Nội dung hợp tác gồm xây dựng chương trình đào tạo, phát triển phòng thí nghiệm liên kết, đào tạo giảng viên, tổ chức thực hành cho sinh viên và triển khai các dự án nghiên cứu.
Với sự kết nối của NIC, Great Education, ECOLIV và AGIBOT cũng đã trao đổi về việc đưa AI hiện thân vào hệ thống giáo dục và nghiên cứu tại Việt Nam. Mục tiêu là giúp giảng viên, sinh viên và nhà nghiên cứu được tiếp cận, trải nghiệm và nghiên cứu trực tiếp trên robot thật.
"Robot dưới dạng dịch vụ": Hạ rào cản cho doanh nghiệp
Ở góc độ thị trường, hội nghị thảo luận mô hình kinh doanh "Robot as a Service" (RaaS – robot dưới dạng dịch vụ). Mô hình này dựa trên mạng lưới dịch vụ do các đối tác trong hệ sinh thái tại Việt Nam xây dựng. Theo đó, doanh nghiệp có thể đưa robot vào vận hành một cách linh hoạt, phù hợp từng tình huống sử dụng cụ thể, thay vì phải bỏ vốn lớn từ đầu. Cách làm này giúp giảm rào cản triển khai và rút ngắn thời gian kiểm chứng hiệu quả trong thực tế.
Các chuyên gia nhận định, Việt Nam có nhiều lợi thế để phát triển AI hiện thân, như nền tảng sản xuất, nhân lực, chính sách và khả năng kết nối thị trường khu vực. Thời gian tới, NIC, AGIBOT, ECOLIV, Great Education cùng các trường đại học và viện nghiên cứu sẽ tiếp tục hợp tác trên 4 hướng: đổi mới nghiên cứu, phát triển nhân lực, ứng dụng công nghiệp và xây dựng hệ sinh thái.
"NIC cam kết tiếp tục đồng hành, là cầu nối tin cậy giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp, viện nghiên cứu, trường đại học và các đối tác quốc tế trong phát triển hệ sinh thái AI hiện thân tại Việt Nam", ông Hoàng Trung Hiếu khẳng định.