Huawei chấp nhận giảm lợi nhuận để đổi lấy tự chủ công nghệ
Huawei Technologies đang đẩy mạnh đầu tư cho nghiên cứu và phát triển (R&D), chấp nhận hy sinh lợi nhuận trong ngắn hạn để theo đuổi mục tiêu tự chủ công nghệ.
Trong 6 tháng đầu năm 2026, Huawei đã chi 121,4 tỉ nhân dân tệ (khoảng 18 tỉ USD) cho R&D, tăng 25% so với cùng kìnăm ngoái. Khoản chi này tương đương hơn 25% tổng doanh thu của tập đoàn, theo hồ sơ công bố hôm 31/8 tại Shanghai Clearing House, nơi Huawei thường công bố một số số liệu hoạt động thông qua các hồ sơ phát hành trái phiếu.
Mức đầu tư khổng lồ cho công nghệ, cộng với chi phí linh kiện tăng mạnh, khiến lợi nhuận ròng của Huawei giảm 36%, còn 23,8 tỉ nhân dân tệ, từ 37,2 tỉ nhân dân tệ cùng kì năm trước. Đây là năm thứ hai liên tiếp lợi nhuận nửa đầu năm của Huawei suy giảm.
Dòng tiền hoạt động cũng chuyển từ mức dương 31,2 tỉ nhân dân tệ cùng kì năm trước sang âm 39,9 tỉ nhân dân tệ. Tuy nhiên, bức tranh kinh doanh không hoàn toàn u ám. Doanh thu nửa đầu năm đạt 467,8 tỉ nhân dân tệ, tăng 9,55% so với 427 tỉ nhân dân tệ một năm trước, nhờ sự phục hồi mạnh của mảng smartphone và nhu cầu ngày càng tăng đối với chip AI.
Smartphone giúp Huawei giữ ngôi đầu, nhưng chi phí bộ nhớ là sức ép mới
Huawei đang đứng trước bài toán kép là vừa bảo vệ vị thế trên thị trường nội địa, vừa phải chi hàng chục tỉ USD để phát triển hệ sinh thái chip trong nước nhằm giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài.
Theo IDC, Huawei chiếm 22,6% thị trường smartphone Trung Quốc trong quý 2, sau khi lượng máy xuất xưởng tăng 19,4%. Trong nhóm 10 hãng smartphone lớn nhất tại thị trường này, Huawei là doanh nghiệp duy nhất ghi nhận tăng trưởng về lượng xuất xưởng trong quý.
Các đối thủ Trung Quốc như Oppo, Vivo, Xiaomi và Honor đều chứng kiến sản lượng giảm đáng kể. Một phần lợi thế của Huawei đến từ chiến lược giá. Công ty tăng giá thận trọng hơn các đối thủ, qua đó hỗ trợ sức mua trong bối cảnh thị trường chịu nhiều sức ép. Nhưng chiến lược này khó duy trì khi giá chip nhớ và các linh kiện khác tiếp tục tăng.
Richard Yu Chengdong, Chủ tịch Nhóm Kinh doanh tiêu dùng Huawei, cảnh báo tại một sự kiện ra mắt sản phẩm hồi đầu tháng rằng giá bộ nhớ tăng vọt có thể buộc các hãng smartphone phải tăng giá trên diện rộng, nếu không muốn rơi vào tình trạng bán sản phẩm dưới giá vốn.
Điều này cho thấy khoản đầu tư R&D lớn của Huawei không phải sức ép duy nhất lên lợi nhuận. Tập đoàn còn phải đối mặt với một chu kì chi phí đầu vào ngày càng đắt đỏ, trong khi việc chuyển phần chi phí này sang người tiêu dùng có thể ảnh hưởng đến sức cạnh tranh.
Dẫu vậy, mảng smartphone đang giúp Huawei có thêm nguồn lực để theo đuổi cuộc chơi công nghệ dài hạn. Quan trọng hơn, tập đoàn đang có một động lực tăng trưởng khác là chip xử lí AI Ascend.
Chip AI trở thành chiến trường quan trọng trong cuộc đua tự chủ công nghệ
Ascend đang được Huawei phát triển thành lựa chọn nội địa thay thế cho các sản phẩm Nvidia bị hạn chế tiếp cận tại Trung Quốc. Ngày càng nhiều công ty AI Trung Quốc, trong đó có DeepSeek, Z.ai và iFlyTek, được cho là đang hướng tới sử dụng chip và bộ tăng tốc AI của Huawei để vận hành, thậm chí huấn luyện các mô hình AI.
Theo dữ liệu TrendForce hồi tháng 6, Huawei cùng các nhà sản xuất chip nội địa khác có thể chiếm gần 80% thị trường máy chủ AI Trung Quốc trong năm nay. Nếu diễn biến này thành hiện thực, vị thế của Nvidia tại thị trường Trung Quốc sẽ tiếp tục chịu sức ép.
Đây cũng là lí do Huawei phải tiếp tục rót tiền vào R&D dù lợi nhuận suy giảm. Các biện pháp hạn chế thương mại của Mỹ đã khiến Huawei bị cắt khỏi nhiều nguồn cung bán dẫn tiên tiến từ nước ngoài. Vì vậy, phát triển kiến trúc chip và công nghệ sản xuất trong nước không còn đơn thuần là lựa chọn kinh doanh mà trở thành vấn đề sống còn đối với tập đoàn.
Tháng 5, Huawei giới thiệu một quy luật mở rộng quy mô mới cùng kiến trúc chip được thiết kế nhằm tạo ra những sản phẩm có năng lực tương đương tiến trình 1,4 nanomet tiên tiến vào năm 2031 mà không cần các thiết bị quang khắc cao cấp.
Ngành công nghệ đang đặc biệt theo dõi bộ xử lí Kirin 2026 sắp ra mắt của Huawei. Con chip này được xây dựng trên kiến trúc LogicFolding và dự kiến cung cấp sức mạnh cho dòng smartphone cao cấp Mate mới ra mắt vào mùa thu.
Nếu thành công, những khoản đầu tư R&D hiện tại có thể giúp Huawei giảm đáng kể sự phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài trong những năm tới. Nhưng cái giá phải trả là lợi nhuận ngắn hạn và dòng tiền đang chịu áp lực.
Vì thế, con số lợi nhuận giảm 36% chưa thể phản ánh đầy đủ tình hình của Huawei. Tập đoàn Trung Quốc dường như đang chấp nhận một phép đánh đổi là hy sinh một phần hiệu quả tài chính hôm nay để xây dựng năng lực công nghệ có thể quyết định vị thế của mình trong thập niên tới.