Huawei và DeepSeek thu hẹp khoảng cách hệ sinh thái chip AI với Nvidia: ‘Ác mộng của Jensen Huang’
DeepSeek có thể sẽ chủ yếu dựa vào hệ sinh thái công nghệ “đã hoàn thiện và phát triển tốt” của Huawei vào năm 2027 hoặc 2028, theo báo cáo từ SemiAnalysis.
DeepSeek giúp Huawei thu hẹp khoảng cách với Nvidia về hệ sinh thái phần cứng và phần mềm chip
Mối quan hệ hợp tác ngày càng chặt chẽ với DeepSeek (startup AI nổi tiếng Trung Quốc) đang giúp Huawei (tập đoàn công nghệ hàng đầu Trung Quốc) thu hẹp khoảng cách với Nvidia về hệ sinh thái phần cứng và phần mềm chip. Theo một báo cáo mới của công ty nghiên cứu SemiAnalysis (Mỹ), kịch bản này có thể khiến “cơn ác mộng của Jensen Huang bắt đầu trở thành hiện thực”.
Trong báo cáo công bố hôm 22/10, SemiAnalysis cho biết những phiên bản phần mềm mới nhất của DeepSeek, cùng với việc startup AI này tăng cường thử nghiệm chip Ascend 950PR mạnh mẽ của Huawei, cho thấy khoảng cách công nghệ giữa Trung Quốc và Mỹ đang dần thu hẹp. Hai doanh nghiệp Trung Quốc ngày càng tận dụng thế mạnh của nhau để đẩy nhanh quá trình phát triển công nghệ trong nước.
Nghiên cứu được công bố vài tuần sau khi DeepSeek phát hành các công cụ phần mềm được thiết kế riêng cho hệ sinh thái chip Ascend. Trong đó có 6 mô-đun phần mềm tương tự những công cụ mà DeepSeek từng phát triển cho chip Nvidia.
Một trong những công cụ mới là phiên bản TileLang tương thích với chip Ascend. TileLang là ngôn ngữ lập trình chuyên dụng giúp đơn giản hóa việc xây dựng các đoạn mã hiệu năng cao, gọi là kernel, vốn đóng vai trò thiết yếu trong việc điều khiển và khai thác khả năng xử lý của phần cứng chip.
Cuối tháng trước, DeepSeek cho biết phiên bản TileLang tương thích với Ascend có thể góp phần xây dựng hệ sinh thái phần mềm cho GPU (bộ xử lý đồ họa) trong nước theo hướng “độc lập và có thể kiểm soát tốt hơn”.
Theo SemiAnalysis, mối quan hệ hợp tác ngày càng khăng khít này có thể khiến DeepSeek chủ yếu dựa vào hệ sinh thái công nghệ “đã hoàn thiện và phát triển tốt” của Huawei vào năm 2027 hoặc 2028. Điều này đặc biệt có khả năng xảy ra khi Trung Quốc chịu sức ép từ cả bên ngoài lẫn bên trong, trong nỗ lực xây dựng một hệ sinh thái công nghệ hoàn toàn nội địa.
Trung Quốc đã xác định tự chủ công nghệ là ưu tiên quốc gia trong bối cảnh Mỹ áp đặt các biện pháp kiểm soát xuất khẩu, hạn chế nước này tiếp cận những loại chip tiên tiến, gồm cả từ Nvidia, cùng thiết bị sản xuất chip.
Khi Nvidia ngày càng bị gạt ra ngoài thị trường Trung Quốc, Giám đốc điều hành Jensen Huang liên tục lên tiếng về những tác động đáng kể từ các biện pháp hạn chế này với hoạt động kinh doanh của công ty cũng như khả năng cạnh tranh công nghệ của Mỹ.
Trong podcast phát sóng hồi tháng 4, ngay trước thời điểm DeepSeek ra mắt mô hình AI nền tảng V4, Jensen Huang nói rằng Mỹ sẽ phải đối mặt với một “kết cục hết sức tồi tệ” nếu DeepSeek tối ưu hóa các mô hình của mình để huấn luyện và vận hành trên chip Huawei. Ông cảnh báo Trung Quốc khi đó “sẽ trở nên vượt trội hơn” Mỹ.
“Dựa trên những kết quả phần mềm hiện có và các thử nghiệm trên chip 950PR, khoảng cách giữa hai hệ sinh thái chắc chắn đang thu hẹp nhờ sự hỗ trợ của DeepSeek, trên nền tảng những nỗ lực mà Huawei đã thực hiện. Cơn ác mộng của Jensen đang bắt đầu trở thành hiện thực”, SemiAnalysis nhận định trong báo cáo.
Huawei và DeepSeek phối hợp phát triển công nghệ
Báo cáo mới cung cấp thêm chi tiết về cách hai công ty này phối hợp nhằm thúc đẩy đổi mới công nghệ. Chẳng hạn, DeepSeek đang thử nghiệm các tác vụ tính toán được thiết kế riêng cho từng mô hình AI trên hệ sinh thái phần cứng và phần mềm Ascend.
DeepSeek cho Huawei quyền tiếp cận sớm các mô hình AI của mình. Huawei đã công bố khả năng hỗ trợ suy luận ngay từ ngày đầu với những bản cập nhật lớn như DeepSeek V4 và V4.1.
Suy luận là quá trình một mô hình AI đã được huấn luyện sử dụng kiến thức có sẵn để tạo câu trả lời hoặc thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, hỗ trợ suy luận trên chip đồng nghĩa chip có thể vận hành mô hình AI để xử lý yêu cầu của người dùng, thay vì chỉ tập trung vào quá trình huấn luyện mô hình.
Tuy nhiên, SemiAnalysis cho biết Ascend 950PR, được Huawei giới thiệu hồi tháng 3, vẫn có hiệu năng tổng thể thấp hơn chip H100 của Nvidia. Nvidia bắt đầu giao H100 cho khách hàng từ năm 2022.
Dù vậy, các kỹ sư Huawei đang đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Theo báo cáo, các đoạn mã kernel Ascend được tối ưu tốt nhất đã đạt hiệu suất bằng 99,7% mức trần lý thuyết.
Báo cáo cũng chỉ ra một số thách thức chưa được giải quyết. Chẳng hạn, các cấu hình phần cứng nằm ngoài hệ thống siêu nút chuyên dụng của DeepSeek có thể gặp trở ngại về khả năng tương thích khi được triển khai rộng rãi trong ngành.
Siêu nút là hệ thống điện toán hiệu năng cao, kết nối nhiều chip tăng tốc AI thành một cụm thống nhất để phối hợp xử lý khối lượng tính toán lớn. Các chip được liên kết bằng hệ thống truyền dữ liệu tốc độ cao, giúp trao đổi dữ liệu và phối hợp tính toán hiệu quả hơn.
Phần lớn hoạt động tối ưu hóa cho đến nay tập trung vào các hệ thống siêu nút quy mô lớn. Điều này khiến một số vấn đề vẫn chưa được giải quyết với các nhà phát triển muốn vận hành chip Ascend trên những bộ xử lý máy chủ phổ biến sử dụng kiến trúc x86, thay vì kiến trúc phần cứng do Huawei phát triển.
Tuy nhiên, lợi ích từ sự hợp tác liên tục giữa Huawei và DeepSeek có thể tăng lên trong tương lai.
“Các đơn vị khác vận hành dịch vụ dựa trên DeepSeek có thể tái sử dụng những đoạn mã kernel và phương pháp triển khai đã được phát triển. Trong khi đó, các nhóm nghiên cứu AI khác có thể xây dựng mô hình AI mới dựa trên những năng lực biên dịch dùng chung. Nếu những người dùng này đóng góp các bản sửa lỗi và cải tiến trở lại hệ sinh thái, lợi ích đạt được có thể tiếp tục cộng dồn và khuếch đại theo thời gian”, các nhà phân tích của SemiAnalysis viết.
Thị phần chip AI của Nvidia ở Trung Quốc giảm mạnh, Huawei thu hẹp khoảng cách
Thị phần chip AI dành cho trung tâm dữ liệu của Nvidia ở Trung Quốc đã giảm xuống còn 34% trong nửa đầu năm 2026, theo một báo cáo từ hãng nghiên cứu thị trường IDC hồi giữa tháng 10.
Nguyên nhân là do các biện pháp kiểm soát xuất khẩu từ Mỹ hạn chế nguồn cung chip AI của Nvidia, trong khi các đối thủ nội địa đang gia tăng vị thế, đặc biệt là Huawei.
Theo dữ liệu của IDC, Nvidia đã giao 678.000 bộ tăng tốc AI ở Trung Quốc từ tháng 1 đến tháng 6/2026, giảm 44% so với cùng kì năm ngoái. Bộ tăng tốc AI là loại chip chuyên dụng được sử dụng để huấn luyện và vận hành các mô hình AI.
Mỹ đã hạn chế Trung Quốc tiếp cận những dòng chip AI mạnh nhất của Nvidia, qua đó thu hẹp danh mục sản phẩm mà gã khổng lồ công nghệ Mỹ có thể bán tại nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Trong khi đó, Bắc Kinh thúc đẩy các sản phẩm thay thế do doanh nghiệp nội địa phát triển, đồng thời yêu cầu các công ty Trung Quốc xin phê duyệt trước khi nhập khẩu những dòng chip Nvidia đáp ứng quy định xuất khẩu của Mỹ.
Jensen Huang nhiều lần chỉ trích các biện pháp hạn chế xuất khẩu của Mỹ. Ông cho rằng chính sách này buộc các công ty Mỹ phải nhường thị trường chip AI trị giá 50 tỉ USD tại Trung Quốc cho Huawei.
IDC không nêu rõ những sản phẩm Nvidia nào chiếm 34% thị phần nói trên, cũng không cho biết con số này có bao gồm các dòng chip tiên tiến như B200 và B300 hay không. Hai dòng chip này bị cấm xuất khẩu sang Trung Quốc, nhưng được tuồn lậu vào thị trường nước này.
Theo IDC, Huawei đã giao 572.000 bộ tăng tốc AI, tăng so với con số hơn 300.000 cùng kì năm ngoái, qua đó chiếm 28% toàn thị trường.
T-Head, đơn vị thiết kế chip của Alibaba, nắm giữ 7% thị phần. Tiếp theo là Cambricon với 5%, Kunlunxin của Baidu với 4% và Hygon với 3%. Trong số 11 nhà sản xuất chip Trung Quốc được IDC theo dõi, có 9 doanh nghiệp tăng lượng chip xuất xưởng so với cùng kỳ năm trước.
Tổng lượng bộ tăng tốc AI giao tại Trung Quốc đạt 2,008 triệu chiếc trong nửa đầu năm 2026. Trong đó, lượng GPU giảm 26%, xuống còn 991.000 chiếc, do nguồn cung các dòng chip được phép bán tại Trung Quốc đại lục vẫn hạn chế, IDC cho biết. GPU hiện là loại chip được sử dụng phổ biến nhất để huấn luyện các mô hình AI.
Ngược lại, lượng bộ tăng tốc AI thuộc các nhóm khác tăng gần 80%, lên 1,016 triệu chiếc, vượt GPU về số lượng xuất xưởng. Nhóm này bao gồm những dòng chip được thiết kế để thực hiện các tác vụ AI cụ thể, chẳng hạn vận hành những mô hình đã được huấn luyện.
Huawei, T-Head, Kunlunxin và Cambricon cộng lại chiếm 95% phân khúc bộ tăng tốc AI không thuộc nhóm GPU. Theo IDC, các dòng chip AI này đang được các cơ quan chính phủ, doanh nghiệp Internet và nhà cung cấp dịch vụ viễn thông sử dụng ngày càng nhiều.
IDC nhận định cuộc cạnh tranh đang chuyển từ việc tập trung vào hiệu năng của từng chip riêng lẻ sang năng lực toàn bộ hệ thống, gồm cả khả năng phối hợp giữa các chip trong một cụm máy tính lớn.
IDC dự báo tổng lượng bộ tăng tốc AI được giao ở Trung Quốc sẽ tăng 19% trong năm 2026, dù lượng GPU có thể giảm 9%.