Kì tích y khoa TP.HCM: Trái tim bé gái 27 tháng tuổi hồi sinh từ cửa tử
Ca bệnh viêm cơ tim tối cấp trên nền sốt xuất huyết, rất hiếm gặp trên thế giới đã được các bác sĩ tại TP.HCM cứu sống sau gần 2 tháng bám trụ.
Chiều 2/11, BSCKII Nguyễn Minh Tiến – Phó giám đốc Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố (TP.HCM) cho biết bệnh viện vừa cứu sống một bệnh nhi nguy kịch hi hữu. Đây được đánh giá là một trong những ca bệnh cực kì hiếm gặp trong y văn thế giới, mở ra hi vọng và khẳng định năng lực hồi sức cấp cứu nhi khoa đỉnh cao của ngành y tế Việt Nam.
Bước ngoặt sinh tử từ cơn sốt những ngày đầu mùa dịch
Bệnh nhi là bé L. M. H. (27 tháng tuổi, quê Ngọc Sơn, Thanh Hóa), nhập viện trong tình trạng sốt cao liên tục và nôn ói nhiều lần. Ban đầu, gia đình lầm tưởng đây là những triệu chứng của các bệnh lý thông thường nên đã tự mua thuốc điều trị tại nhà. Tuy nhiên, khi thấy trẻ có dấu hiệu đừ người và mệt mỏi tăng dần, gia đình mới vội vàng đưa bé đến khoa Nhiễm, Bệnh viện Nhi Đồng Thành Phố. Tại đây, kết quả xét nghiệm nhanh kháng nguyên NS1 khẳng định trẻ đã mắc sốt xuất huyết Dengue.
Theo BSCKII Nguyễn Minh Tiến, diễn tiến của ca bệnh bùng phát một cách đáng sợ chỉ nửa ngày sau khi nhập viện. Hệ hô hấp của bé H. suy giảm nhanh chóng, cơ thể tím tái toàn thân, da nổi bông và chỉ số huyết áp tụt dốc nghiêm trọng. Mặc dù các y bác sĩ trực chiến đã ngay lập tức hồi sức tích cực bằng phương pháp truyền dịch và sử dụng thuốc vận mạch liều cao, tình trạng suy hô hấp vẫn diễn tiến nặng nề. Trước tình thế nguy kịch, ê kíp điều trị bắt buộc phải tiến hành đặt nội khí quản khẩn cấp để hỗ trợ thở máy cho bệnh nhi.
Các kết quả xét nghiệm chuyên sâu sau đó đã khiến toàn bộ phòng cấp cứu báo động. Chỉ số men tim Troponin I của bé vọt lên mức tổn thương cơ tim nặng nề với 2.662,9 pg/ml, gấp nhiều lần so với ngưỡng bình thường. Kết quả siêu âm tim cho thấy phân suất tống máu chỉ còn dao động từ 28% đến 30%, đồng thời các chỉ số men gan cũng tăng phi mã.
“Đây là một thách thức đối với y học. Thông thường, sốt xuất huyết và viêm cơ tim tối cấp là hai bệnh lý độc lập đã rất nguy hiểm, nhưng khi chúng cùng xuất hiện và tương tác trên cơ thể của một bệnh nhi nhỏ tuổi thì độc lực tăng lên gấp bội. Tình trạng sốc tim xuất hiện ngay vào ngày thứ 3 của bệnh kèm theo tổn thương tạng nặng nề, buộc bệnh viện phải kích hoạt chế độ hội chẩn khẩn cấp toàn viện để chuyển ngay bé sang khoa Hồi sức tích cực chống độc”, bác sĩ Tiến cho biết.
Cuộc chạy đua của ê kíp ECMO và 8 chu kì lọc máu liên tục
Tại phòng cách ly áp lực cao của khoa Hồi sức tích cực (ICU), thể trạng của bệnh nhi tiếp tục chuyển biến theo chiều hướng xấu. Bé rơi vào trạng thái lơ mơ, mạch ngoại vi rất khó bắt và nhịp tim dao động liên tục ở mức nguy hiểm từ 190 đến 210 lần/phút. Lúc này, phân suất tống máu của tim tiếp tục tụt sâu xuống mức đáy, chỉ còn 24%. Điều này đồng nghĩa với việc quả tim của bé đã kiệt sức hoàn toàn và không còn đủ khả năng co bóp để duy trì tuần hoàn máu cơ bản.
Nhận định bệnh nhi đang đứng mấp mé giữa cửa tử, ban lãnh đạo bệnh viện đã chỉ đạo phối hợp cùng ê-kíp ECMO để triển khai kĩ thuật tim phổi nhân tạo. Các bác sĩ nhanh chóng phẫu thuật đặt các đường ống thông lớn vào hệ thống động mạch và tĩnh mạch cảnh để kết nối cơ thể đứa trẻ với máy tuần hoàn ngoài cơ thể. Kĩ thuật này giúp gánh vác toàn bộ chức năng của tim và phổi, tạo khoảng thời gian trống quý giá để các cơ quan này được nghỉ ngơi và hồi phục.
Dẫu vậy, những biến chứng suy đa tạng do vi rút sốt xuất huyết gây ra vẫn liên tiếp bủa vây cơ thể nhỏ bé. Hệ thống gan và thận tổn thương sâu sắc khiến cơ thể không thể tự đào thải độc tố. Để duy trì mạng sống cho bệnh nhi, bên cạnh việc vận hành máy ECMO với chế độ chống đông nghiêm ngặt, các bác sĩ phải thực hiện liên tiếp 8 đợt lọc máu liên tục nhằm thay thế chức năng thận, kết hợp giải độc gan tích cực, truyền máu và các chế phẩm tiểu cầu để điều chỉnh thăng bằng kiềm toan liên tục cho bệnh nhi.
“Trải qua chuỗi ngày dài đằng đẵng gần 5 tuần chạy máy ECMO, mỗi khoảnh khắc đối với tập thể y bác sĩ đều là một cuộc chiến cân não thực sự. Chỉ một sơ suất nhỏ trong kiểm soát dòng chảy hay biến chứng nhiễm trùng thứ phát cũng có thể tước đi cơ hội sống sót cuối cùng của bệnh nhi. Sau hơn một tháng nhận được sự hỗ trợ toàn diện từ trang thiết bị hiện đại, cơ tim của bé H. bắt đầu có những tín hiệu phục hồi tích cực. Chỉ số co bóp cơ tim tăng dần lên mức an toàn, huyết áp giữ ổn định ngay cả khi các bác sĩ thử nghiệm giảm dần các thông số hỗ trợ từ máy”, bác sĩ Tiến chia sẻ.
Bé H. đã cai thành công hệ thống ECMO, lần lượt được rút nội khí quản, chuyển sang thở oxy dòng cao và cuối cùng là tự thở tự nhiên bằng khí trời. Toàn bộ chức năng tạng, bao gồm cả gan và thận, đã hồi phục hoàn toàn trong niềm hạnh phúc vỡ òa của gia đình và tập thể y tế. Sau gần 2 tháng kiên cường bám trụ tại bệnh viện, bé gái đã khỏe mạnh và chuẩn bị xuất viện.
