Lạ mà hay: Robot AI dùng DeepSeek để 'bắt bệnh' cho cây như thế nào?
Từ robot tuần tra đồng ruộng đến trợ lý AI dự báo sâu bệnh, Trung Quốc đang đẩy mạnh ứng dụng trí tuệ nhân tạo để hiện đại hóa ngành nông nghiệp.
Bên trong một nhà kính thông minh tại Thành Đô, thủ phủ tỉnh Tứ Xuyên (tây nam Trung Quốc), hai robot AI đang được huấn luyện để tuần tra giữa các luống cây trồng. Nhờ camera độ phân giải cao, chúng có thể chụp ảnh tình trạng sinh trưởng của cây theo thời gian thực và gửi dữ liệu lên đám mây ngay lập tức.
Ông Wu Yuanqing, người phát triển hai robot AI này, cho biết sau khi tích hợp mô hình AI DeepSeek, đội ngũ của ông đã huấn luyện robot bằng hàng chục nghìn hình ảnh để nâng độ chính xác trong nhận diện sâu bệnh lên hơn 80%. Theo ông, khi độ chính xác được cải thiện, robot sẽ giúp nông dân đưa ra quyết định canh tác chuẩn xác hơn, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất.
Chính sách quốc gia "tiếp sức" cho nông nghiệp thông minh
Sự trỗi dậy của nông nghiệp ứng dụng AI phản ánh nỗ lực bền bỉ của chính phủ Trung Quốc trong việc hiện đại hóa ngành nông nghiệp nhằm thúc đẩy công cuộc chấn hưng nông thôn.
Trong nhiều năm qua, Bắc Kinh đã ban hành hàng loạt chính sách khuyến khích phát triển nông nghiệp thông minh.
Đáng chú ý, trong văn kiện chính sách năm 2025, lần đầu tiên giới hoạch định chính sách Trung Quốc xác định việc phát triển "lực lượng sản xuất chất lượng mới trong nông nghiệp" là một ưu tiên hàng đầu.
Văn kiện này nhấn mạnh yêu cầu tăng cường hỗ trợ cho nông nghiệp thông minh, đồng thời kêu gọi mở rộng ứng dụng các công nghệ như AI, dữ liệu lớn (big data) và các hệ thống bay tầm thấp vào sản xuất nông nghiệp.
Mô hình vải thiều Mậu Danh: Khi kinh nghiệm cha ông gặp robot AI
Mậu Danh, thành phố nổi tiếng với nghề trồng vải thiều tại tỉnh Quảng Đông (miền Nam Trung Quốc), là một ví dụ điển hình cho thấy cách các phương pháp canh tác truyền thống kết hợp với công nghệ hiện đại để tạo nên một ngành sản xuất thông minh, hiệu quả và chính xác hơn.
Tháng 2 vừa qua, thành phố này đã hoàn tất việc triển khai mô hình DeepSeek vào nền tảng trợ lý robot AI của địa phương, tích hợp hơn 5 triệu điểm dữ liệu, bao gồm cơ sở dữ liệu phòng trừ bệnh trên cây vải và các số liệu khí tượng chi tiết của vùng.
Theo bà Xu Hong, một quan chức thuộc Cục Nông nghiệp và Nông thôn thành phố Mậu Danh, đến nay đã có 69 bộ cảm biến Internet vạn vật (IoT) sử dụng mạng 5G được lắp đặt tại 20 thị trấn trồng vải trên địa bàn.
Các thiết bị này giám sát liên tục nhiều chỉ số, từ độ ẩm đất đến nhiệt độ không khí, tạo ra dữ liệu thời gian thực giúp nông dân dự báo và ứng phó sớm với rủi ro thời tiết bất lợi.
Nông dân tại Mậu Danh cũng chủ động học hỏi và ứng dụng AI vào canh tác vải thiều. Bà Zhang Xianfeng, một nông dân địa phương, gần đây đã sử dụng trợ lý AI để tìm giải pháp khi thời tiết ẩm lạnh kéo dài đe dọa vườn vải của mình. Chỉ trong vài giây, hệ thống đã đưa ra một kế hoạch quản lý vườn cây phù hợp riêng cho tình huống của bà.
"Trước đây, chúng tôi hoàn toàn dựa vào kinh nghiệm để xác định thời điểm cây ra hoa. Việc bón phân cũng theo cảm tính, và nhiều khi phát hiện dịch bệnh thì đã quá muộn. Giờ đây, những giải pháp mà AI đưa ra giúp chúng tôi xử lý các vấn đề này nhanh chóng và chính xác hơn nhiều”, bà Zhang chia sẻ.
Thị trường AI cộng Nông nghiệp tăng trưởng hai chữ số
Nhu cầu ứng dụng AI trong nông nghiệp tại Trung Quốc đang tăng trưởng nhanh chóng. Theo Viện Nghiên cứu Công nghiệp Qianzhan, một tổ chức nghiên cứu của Trung Quốc, quy mô thị trường "AI cộng Nông nghiệp" của nước này đạt khoảng 68,5 tỉ nhân dân tệ (tương đương 9,55 tỉ USD) vào năm 2021, và vượt mốc 90 tỉ nhân dân tệ vào năm 2024, tương ứng tốc độ tăng trưởng kép hàng năm khoảng 10%.
Dù vẫn đang ở giai đoạn đầu, giới chuyên gia tỏ ra lạc quan về triển vọng của AI trong lĩnh vực này. Ông Li Zhan, giáo sư tại Đại học Giao thông Tây Nam, nhận định AI có tiềm năng lớn trong canh tác chính xác, nhận diện và kiểm soát sâu bệnh, tự động hóa máy móc nông nghiệp, cũng như tối ưu hóa chuỗi cung ứng.
Theo ông Li, các công nghệ AI nội địa như DeepSeek sẽ góp phần đáng kể nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp, độ chính xác trong quản lý tài nguyên và chất lượng, an toàn sản phẩm, từ đó thúc đẩy nông nghiệp phát triển theo hướng thông minh và bền vững hơn.
Tuy nhiên, ngành nông nghiệp ứng dụng AI tại Trung Quốc vẫn đối mặt không ít rào cản, như tình trạng thu thập dữ liệu thiếu đồng bộ, lo ngại về quyền riêng tư và mức độ tiếp cận công nghệ còn hạn chế trong một bộ phận nông dân, khiến tiềm năng của AI chưa được khai thác trọn vẹn.
Bà Liu Jingjing, nhà nghiên cứu tại một trung tâm trực thuộc Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc, cho rằng cần đầu tư nhiều hơn nữa để củng cố hạ tầng tại khu vực nông thôn, qua đó giảm bớt rào cản tiếp cận công nghệ AI cho nông dân. Bà cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đào tạo thêm nhân lực chuyên môn về AI để đẩy nhanh quá trình đưa các công nghệ mới vào thực tiễn sản xuất nông nghiệp.
