Lý do Magnificent Seven mất 2.300 tỉ USD vốn hóa trong tháng 6

Chỉ trong tháng 6, tổng vốn hóa của Magnificent Seven (7 doanh nghiệp công nghệ có giá trị và sức ảnh hưởng lớn nhất thị trường chứng khoán Mỹ) đã giảm khoảng 2.300 tỉ USD, tương đương gần 10% giá trị, đánh dấu tháng tồi tệ nhất của nhóm trong hơn một năm.

Phố Wall không còn đặt cược vào lời hứa về AI, mà chờ lợi nhuận thực tế

Đây không phải cú sụt giảm xuất phát từ việc AI mất sức hút. Trái lại, nguyên nhân nằm ở chính làn sóng đầu tư AI quá mạnh, quá nhanh và quá tốn kém, khiến giới đầu tư bắt đầu đặt câu hỏi liệu các khoản chi khổng lồ này có thể tạo ra lợi nhuận tương xứng hay không, theo trang FT.

Nhóm Magnificent Seven gồm Microsoft, Nvidia, Apple, Alphabet, Amazon, Meta Platforms và Tesla. Đây là 7 doanh nghiệp có ảnh hưởng lớn nhất tới các chỉ số chứng khoán Mỹ trong nhiều năm qua. Mỗi khi nhóm này tăng giá, cả chỉ số S&P 500 và Nasdaq Composite thường cùng đi lên. Chính vì vậy, khi cả 7 cổ phiếu này đồng loạt lao dốc, tác động tới toàn bộ thị trường gần như là điều không thể tránh khỏi.

Riêng trong tháng 6, cổ phiếu Microsoft giảm 20%, Nvidia mất khoảng 13%, Apple và Amazon sụt khoảng 8%.

Điều khiến nhiều người bất ngờ là đợt bán tháo lần này diễn ra trong bối cảnh AI vẫn được xem là xu hướng công nghệ quan trọng nhất thế giới. Nhu cầu với chip AI, trung tâm dữ liệu và năng lực tính toán vẫn tăng rất mạnh. Các doanh nghiệp vẫn tiếp tục công bố kế hoạch đầu tư hàng trăm tỉ USD. Thế nhưng, Phố Wall không còn nhìn AI bằng con mắt chỉ có màu hồng như trước.

Trong giai đoạn 2023-2025, nhà đầu tư sẵn sàng trả mức định giá rất cao cho các hãng công nghệ với kỳ vọng AI sẽ mở ra chu kỳ tăng trưởng mới kéo dài nhiều năm. Khi đó, chỉ cần doanh nghiệp công bố mở rộng đầu tư AI là giá cổ phiếu có thể tăng mạnh. Tuy nhiên, bước sang năm 2026, nhiều thứ đã thay đổi. Thay vì quan tâm doanh nghiệp sẽ chi bao nhiêu tiền cho AI, giới đầu tư giờ muốn biết khi nào những khoản đầu tư đó mới thực sự mang lại doanh thu và lợi nhuận.

Đây chính là điểm mấu chốt dẫn tới đợt điều chỉnh lớn trong tháng 6.

Hàng trăm tỉ USD đổ vào AI, nhưng doanh thu chưa theo kịp tốc độ đầu tư

Microsoft, Alphabet, Amazon và Meta hiện là những doanh nghiệp Mỹ chi tiêu mạnh tay nhất cho AI. Mỗi tập đoàn đều đang mở rộng mạng lưới trung tâm dữ liệu trên khắp thế giới, mua hàng triệu GPU (bộ xử lý đồ họa), xây dựng hạ tầng điện, hệ thống làm mát và mạng tốc độ cao.

Tổng chi tiêu vốn của nhóm này dự kiến có thể lên đến 700 tỉ USD trong năm 2026. Một phần đáng kể trong số đó được tài trợ bằng nợ vay hoặc phát hành trái phiếu. Đó là con số khổng lồ ngay cả với những doanh nghiệp có dòng tiền mạnh nhất thế giới.

Điều khiến Phố Wall lo ngại không phải là các công ty thiếu tiền, mà là tốc độ chi tiêu đang vượt xa tốc độ tạo doanh thu từ AI. Các sản phẩm AI tạo sinh đã được thương mại hóa rộng rãi nhưng doanh thu từ dịch vụ AI vẫn chưa đủ lớn để bù đắp hàng trăm tỉ USD đầu tư vào hạ tầng.

Nói cách khác, AI hiện giống một công trình khổng lồ đang được xây dựng hơn là một cỗ máy in tiền.

Một yếu tố khác khiến thị trường thay đổi quan điểm là chi phí xây dựng hạ tầng AI tiếp tục leo thang. Giá chip nhớ, đặc biệt là HBM (bộ nhớ băng thông cao), hệ thống lưu trữ, thiết bị mạng và hệ thống làm mát đều tăng mạnh vì nhu cầu vượt xa nguồn cung. Điều đó khiến mỗi trung tâm dữ liệu mới đều đắt đỏ hơn dự kiến ban đầu.

Trong khi đó, một số doanh nghiệp sử dụng AI bắt đầu kiểm soát chi phí chặt chẽ hơn. Theo các nguồn tin được Reuters và FT dẫn lại, một số khách hàng doanh nghiệp đã giảm mức sử dụng các mô hình AI đắt tiền sau khi hóa đơn tính toán tăng nhanh hơn dự kiến. Điều này làm dấy lên lo ngại rằng tốc độ tăng trưởng doanh thu AI có thể chậm hơn kỳ vọng của thị trường.

Dòng tiền rời Magnificent Seven để chảy sang cổ phiếu chip

Một nghịch lý thú vị đã xuất hiện trên Phố Wall. Những công ty bỏ tiền xây dựng hạ tầng AI lại chịu áp lực bán tháo cổ phiếu, trong khi các doanh nghiệp bán thiết bị cho họ lại được săn đón mạnh.

Philadelphia Semiconductor Index đã tăng khoảng 6% trong riêng tháng 6 và tăng hơn 90% từ đầu năm. Các nhà sản xuất chip và thiết bị chip như TSMC, Micron Technology và ASML tiếp tục hưởng lợi khi đơn đặt hàng vẫn tăng rất mạnh.

TSMC (Đài Loan) là hãng sản xuất chip lớn nhất thế giới. Micron Technology là nhà sản xuất chip nhớ số 1 Mỹ. Trong khi đó, ASML là hãng duy nhất trên thế giới chế tạo máy EUV (quang khắc cực tím bước sóng siêu ngắn) và hiện nắm khoảng 90% thị phần thiết bị quang khắc toàn cầu.

Nói cách khác, giới đầu tư đang chuyển từ việc sở hữu cổ phiếu những công ty "chi tiền" sang doanh nghiệp "kiếm tiền" từ làn sóng đầu tư AI.

Simone Ragazzi, quản lý danh mục cổ phiếu toàn cầu tại hãng quản lý tài sản Algebris Investments, tiết lộ quỹ của mình gần như không còn nắm giữ cổ phiếu Magnificent Seven, ngoại trừ một phần nhỏ ở Nvidia.

Ông cho biết Algebris Investments đầu tư mạnh vào các doanh nghiệp hưởng lợi trực tiếp từ làn sóng xây dựng hạ tầng AI như công ty cung cấp hệ thống làm mát, cáp và đầu nối cho trung tâm dữ liệu. Theo Simone Ragazzi, đây mới là nhóm đang tạo ra lợi nhuận rõ ràng, dù xu hướng này sẽ không kéo dài mãi.

Xu hướng này phản ánh sự thay đổi trong cách định giá AI. Nếu trước đây thị trường chỉ cần tin vào câu chuyện tăng trưởng thì nay nhà đầu tư muốn nhìn thấy lợi nhuận cụ thể.

Ngay cả Ngân hàng Thanh toán Quốc tế (BIS) cũng lên tiếng cảnh báo trong báo cáo thường niên năm 2026 rằng làn sóng đầu tư AI có thể tạo ra những rủi ro tài chính nếu quy mô đầu tư vượt quá khả năng sinh lời thực tế. Theo BIS, khi các doanh nghiệp cùng chạy đua mở rộng năng lực tính toán, nguy cơ đầu tư dư thừa và áp lực lên bảng cân đối kế toán sẽ ngày càng lớn nếu nhu cầu không tăng tương ứng.

Không mất niềm tin vào AI

Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa Phố Wall đã mất niềm tin vào AI.

Phần lớn chuyên gia vẫn cho rằng AI sẽ tiếp tục là động lực tăng trưởng lớn nhất của ngành công nghệ trong thập niên tới. Điều thay đổi chỉ là cách thị trường đánh giá các khoản đầu tư.

Nhà đầu tư không còn thưởng cho việc chi tiêu nhiều, mà sẽ thưởng cho doanh nghiệp nào chứng minh được khả năng biến AI thành lợi nhuận.

Chính vì vậy, mùa công bố kết quả kinh doanh quý II bắt đầu từ tháng 7 được xem là thời điểm có ý nghĩa đặc biệt. Giới đầu tư sẽ theo dõi sát ba chỉ số quan trọng gồm tốc độ tăng doanh thu AI, biên lợi nhuận sau khi tăng mạnh chi tiêu vốn và kế hoạch đầu tư trong các quý tiếp theo.

Nếu các tập đoàn công nghệ chứng minh AI đang giúp cải thiện doanh thu và lợi nhuận, áp lực bán tháo cổ phiếu có thể nhanh chóng hạ nhiệt. Ngược lại, nếu chi tiêu tiếp tục tăng còn lợi nhuận chưa theo kịp, thị trường nhiều khả năng sẽ tiếp tục điều chỉnh định giá với nhóm Magnificent Seven.

Nhìn rộng hơn, đợt giảm 2.300 tỉ USD vốn hóa của Magnificent Seven có thể xem là dấu mốc cho thấy Phố Wall đã bước sang giai đoạn mới của chu kỳ AI.

Giai đoạn đầu được dẫn dắt bởi sự hưng phấn và kỳ vọng rằng AI sẽ thay đổi mọi ngành nghề.

Giai đoạn hiện nay bắt đầu được dẫn dắt bởi những câu hỏi thực tế hơn: AI tạo ra bao nhiêu tiền, bao lâu hoàn vốn và doanh nghiệp nào sẽ là người chiến thắng cuối cùng.

Đó cũng là lý do dù AI vẫn là chủ đề nóng nhất của thị trường, những tập đoàn công nghệ không còn dễ dàng nhận được sự tin tưởng tuyệt đối từ nhà đầu tư như trước. Từ nay, mỗi quý kinh doanh sẽ trở thành một bài kiểm tra thực sự với hàng trăm tỉ USD mà họ đã đặt cược vào tương lai AI.

Theo ông Vincent Mortier - Giám đốc đầu tư của Amundi (công ty quản lý tài sản hàng đầu châu Âu), câu hỏi lớn nhất hiện nay không còn là AI có thay đổi thế giới hay không, mà là liệu các tập đoàn công nghệ có thể kiếm đủ tiền từ công nghệ này để bù đắp hàng trăm tỉ USD đã đầu tư hay không. Điều này sẽ quyết định liệu Magnificent Seven có sớm lấy lại vị thế dẫn dắt Phố Wall, hay đợt điều chỉnh vừa qua mới chỉ là bước khởi đầu của một quá trình định giá lại kéo dài.