‘Mỏ vàng’ tỉ USD từ chảo lửa Iran: Những ông trùm vũ khí nào đang hưởng lợi?
Cuộc chiến tại Iran đang mang lại khoản lợi nhuận khổng lồ cho các tập đoàn quốc phòng Mỹ và Israel.
Cổ phiếu ngành quốc phòng đang liên tục phá vỡ các kỷ lục, được thúc đẩy bởi nhu cầu sản xuất các hệ thống vũ khí trị giá hàng tỉ USD. Trong một cuộc họp diễn ra mới đây tại Nhà Trắng, các tập đoàn quốc phòng lớn nhất nước Mỹ đã thống nhất kế hoạch tăng gấp 4 lần sản lượng vũ khí.
Sự kiện có sự góp mặt của những người đứng đầu các đế chế công nghiệp quân sự như RTX (tiền thân là Raytheon), Lockheed Martin, Boeing, Northrop Grumman, BAE Systems, L3Harris Missile Solutions và Honeywell Aerospace. Các doanh nghiệp này hiện đang nắm giữ những danh mục đơn đặt hàng tồn đọng trị giá hàng tỉ USD, thậm chí vượt qua cả Tổng sản phẩm quốc nội (GDP) của nhiều quốc gia cộng lại.
Mỹ hiện là quốc gia chi tiêu quân sự lớn nhất thế giới, với con số xấp xỉ 1.000 tỉ USD vào năm 2025, vượt mức tổng chi tiêu của chín quốc gia xếp sau cộng lại. Tổng thống Trump đang đặt mục tiêu nâng ngân sách này lên 1.500 tỉ USD vào năm 2027.
Hàng tỉ USD đã được Mỹ giải ngân cho các loại vũ khí phục vụ cuộc chiến tại Iran, biến xung đột thành một lĩnh vực kinh doanh mang lại lợi nhuận khổng lồ cho các nhà thầu. Chỉ trong tuần qua, giá cổ phiếu của các "ông lớn" vũ khí Mỹ đều ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng, điển hình như Northrop Grumman tăng 5%, RTX tăng 4,5% và Lockheed Martin tăng 3%.
Hệ sinh thái vũ khí định hình chiến sự Iran
Theo Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), chiến dịch Epic Fury đã huy động hơn 20 hệ thống vũ khí riêng biệt, trải dài từ lực lượng không quân, hải quân, lục quân cho đến các hệ thống phòng thủ tên lửa.
Trong lĩnh vực tấn công tầm xa, tên lửa Tomahawk tiếp tục là lựa chọn số một của Lầu Năm Góc (Bộ Quốc phòng Mỹ) suốt ba thập kỷ qua. Với khả năng bay ở tốc độ cận âm và bám sát địa hình để né tránh radar, hàng loạt tên lửa này đã được phóng đi từ các tàu khu trục lớp Arleigh Burke trên Biển Ả Rập.
Bên cạnh đó, Mỹ cũng lần đầu tiên triển khai Tên lửa Tấn công Chính xác (PrSM) nhằm vào các mục tiêu Iran từ hệ thống pháo phản lực cơ động cao M-142 HIMARS trên địa hình sa mạc. Đây là dòng tên lửa đạn đạo tầm ngắn có khả năng tiêu diệt mục tiêu ở khoảng cách lên tới 400km.
Về mặt phòng thủ, các tổ hợp tên lửa Patriot và hệ thống phòng thủ tầm cao giai đoạn cuối (THAAD) đã được triển khai dày đặc để đánh chặn các cuộc tấn công trả đũa. Trong khi Patriot đảm nhận việc vô hiệu hóa tên lửa hành trình tầm ngắn và các mối đe dọa bay thấp, THAAD lại chịu trách nhiệm đánh chặn tên lửa đạn đạo ở độ cao lớn.
Cuộc tấn công vào Iran cũng đánh dấu sự xuất hiện lần đầu của LUCAS, một loại máy bay không người lái (UAV) cảm tử do SpektreWorks chế tạo, được mô phỏng theo chính mẫu UAV Shahed của Iran. Với mức giá chỉ 35.000 USD mỗi chiếc, LUCAS thể hiện bước chuyển mình chiến lược của Mỹ hướng tới các loại đạn dược rẻ và dễ thay thế hơn, thấp hơn rất nhiều so với con số 40 triệu USD của dòng UAV MQ-9 Reaper cũng đang được triển khai.
Trên không, sức mạnh tấn công được khẳng định qua các phi đội oanh tạc cơ B-1, oanh tạc cơ tàng hình B-2, tiêm kích F-15, F-22 Raptor và F-35 Lightning II. Các chiến đấu cơ này sử dụng bom nặng 900kg để phá hủy các cơ sở tên lửa đạn đạo và hầm ngầm của Iran.
Hỗ trợ cho mạng lưới này là hệ thống trinh sát và tác chiến điện tử tối tân, bao gồm máy bay gây nhiễu EA-18G Growler cất cánh từ tàu sân bay USS Abraham Lincoln, máy bay tuần thám P-8A Poseidon, cùng hệ thống cảnh báo sớm E-3 Sentry AWACS và máy bay do thám RC-135. Tất cả tạo nên một mạng lưới giám sát chặt chẽ từ Biển Ả Rập đến eo biển Hormuz.
Những "ông trùm" đứng sau cỗ máy chiến đấu
Toàn bộ hệ sinh thái vũ khí khổng lồ kể trên đều mang dấu ấn của những tập đoàn công nghiệp quốc phòng hàng đầu. Boeing là nhà cung cấp chính cho oanh tạc cơ B-1, tiêm kích F-15, EA-18G Growler, P-8A Poseidon và RC-135. Trong khi đó, Northrop Grumman chế tạo oanh tạc cơ tàng hình B-2 và công nghệ radar cho E-3 Sentry.
Lockheed Martin tiếp tục khẳng định vị thế với tiêm kích tàng hình F-35, F-22 Raptor, hệ thống THAAD, M142 HIMARS cùng các dòng tên lửa chiến lược. Bộ phận Raytheon của tập đoàn RTX đảm nhận việc sản xuất tên lửa Tomahawk và hệ thống phòng không Patriot. Các mảng ngách khác được lấp đầy bởi SpektreWorks với UAV LUCAS, General Atomics với MQ-9 Reaper, và Huntington Ingalls Industries, đơn vị đóng các siêu tàu sân bay như USS Abraham Lincoln và USS Gerald R Ford.
Bức tranh lợi nhuận toàn cầu và sự thống trị của Mỹ - Israel
Theo dữ liệu từ Viện Nghiên cứu Hòa bình Quốc tế Stockholm (SIPRI) năm 2024, 100 công ty quốc phòng hàng đầu thế giới đã tạo ra mức doanh thu vượt 679 tỉ USD. Các doanh nghiệp Mỹ áp đảo hoàn toàn khi chiếm tới gần một nửa con số này với 334 tỉ USD, bỏ xa Trung Quốc, Anh, Nga và Pháp. Có tới 39 nhà thầu Mỹ góp mặt trong top 100 của SIPRI.
Dẫn đầu thế giới hiện nay là Lockheed Martin với doanh thu 68,4 tỉ USD trong năm 2024, nắm giữ hàng loạt hợp đồng béo bở từ chính phủ. Theo sát là RTX với doanh thu quốc phòng đạt 43,6 tỉ USD, tập trung vào hệ thống tên lửa và động cơ phản lực. Lần lượt xếp sau là Northrop Grumman (37,9 tỉ USD), General Dynamics (33,6 tỉ USD) và Boeing (30,6 tỉ USD).
Bên cạnh Mỹ, ngành công nghiệp quốc phòng Israel cũng đang chứng kiến sự bùng nổ mạnh mẽ về xuất khẩu nhờ công nghệ tiên tiến, với ba đại diện lọt top 100 toàn cầu. Elbit Systems, doanh nghiệp lớn nhất Israel chuyên về UAV và thiết bị điện tử chiến trường, ghi nhận 6,3 tỉ USD doanh thu quốc phòng trong năm 2024. Tiếp theo là Tập đoàn Công nghiệp Hàng không vũ trụ Israel (IAI) với 5,2 tỉ USD và Rafael, cha đẻ của hệ thống Vòm Sắt (Iron Dome), đạt 4,7 tỉ USD.
Sự bứt phá của cổ phiếu ngành quốc phòng không chỉ đến từ cuộc chiến tại Trung Đông. Theo SIPRI, chi tiêu quốc phòng toàn cầu đã tăng 9,4% trong năm 2024, đạt 2.700 tỉ USD. Động lực này còn được tiếp thêm sức mạnh khi các thành viên NATO cam kết tăng ngân sách quốc phòng từ 2% lên 5% GDP vào năm 2035.
Thống kê từ tháng 3.2023 đến tháng 3.2026 cho thấy sức tăng trưởng phi mã: cổ phiếu RTX dẫn đầu với mức tăng 110%, tiếp theo là Northrop Grumman tăng 60%, General Dynamics tăng 57%, Lockheed Martin tăng 37% và Boeing tăng 5%.
Khi các kho đạn dược đang cạn kiệt nhanh chóng, việc các nhà thầu đổ hàng tỉ USD vào các đơn hàng mới dự kiến sẽ còn tiếp tục định hình đà tăng trưởng vũ bão của nhóm cổ phiếu này trong tương lai.
