Mỹ triển khai súng chống drone sát biên giới Nga
Binh sĩ Lục quân Mỹ tại khu huấn luyện Pabradė, Lithuania, vừa thực hành sử dụng súng chống drone cầm tay Drone Buster. Địa điểm này nằm không xa biên giới Belarus và vùng Kaliningrad của Nga, một trong những khu vực nhạy cảm nhất ở sườn đông NATO.
Cuộc huấn luyện diễn ra trong bối cảnh chiến trường Ukraine cho thấy drone giá rẻ đang trở thành mối đe dọa nghiêm trọng đối với xe tăng, pháo binh, kho đạn và sở chỉ huy. Với NATO, bài học rất rõ ràng: các đơn vị tiền tuyến không thể chỉ dựa vào những hệ thống phòng không lớn, mà cần có khả năng tự bảo vệ trước UAV nhỏ ngay tại cấp tổ, khẩu đội hoặc đơn vị cơ động.
Bài học đắt giá từ chiến trường Ukraine
Cuộc chiến Ukraine đã làm thay đổi cách các quân đội phương Tây nhìn nhận mối đe dọa từ drone. Một chiếc UAV FPV chỉ có giá vài trăm đến vài nghìn USD, nhưng có thể phá hủy xe tăng, pháo tự hành hoặc xe chỉ huy trị giá hàng triệu USD. Drone trinh sát như Orlan-10 có thể phát hiện trận địa pháo, truyền tọa độ về trung tâm chỉ huy rồi dẫn hỏa lực tấn công chỉ trong vài phút. Trong khi đó, đạn tuần kích (UAV cảm tử) Nga có thể lượn trên không chờ thời cơ trước khi lao vào mục tiêu.
Điều này khiến pháo binh, vốn từng được coi là “thần chiến tranh”, trở thành một trong những lực lượng bị săn lùng nhiều nhất. Một khẩu pháo tự hành hoặc bệ phóng tên lửa sau khi khai hỏa có thể nhanh chóng bị drone phát hiện nếu không có biện pháp ngụy trang, cơ động và phòng vệ tầm thấp. Đó là lý do cuộc huấn luyện tại Pabradė tập trung vào lực lượng pháo binh. Các binh sĩ Mỹ được rèn luyện khả năng nhận diện drone tiếp cận và vô hiệu hóa chúng trước khi chúng kịp truyền dữ liệu hoặc dẫn hỏa lực vào vị trí chiến đấu.
Vì sao Lithuania là địa điểm quan trọng?
Lithuania được chọn không phải ngẫu nhiên. Quốc gia Baltic này nằm gần Hành lang Suwałki, dải đất hẹp nối Ba Lan với các nước Baltic, đồng thời ngăn cách Belarus với Kaliningrad của Nga. Trong kịch bản xung đột NATO - Nga, đây được xem là một trong những điểm dễ bị chia cắt nhất của liên minh.
Nếu khủng hoảng nổ ra, lực lượng NATO tại khu vực này có thể phải đối mặt với UAV trinh sát, tác chiến điện tử và hỏa lực chính xác từ nhiều hướng. Vì vậy, huấn luyện chống drone tại Lithuania không chỉ là hoạt động kỹ thuật, mà còn là một phần trong thế trận phòng thủ thực tế sát biên giới Nga.
Cuộc huấn luyện này cũng nằm trong nỗ lực rộng hơn của Quân đoàn V Mỹ, bộ chỉ huy tiền phương của Lục quân Mỹ tại châu Âu. Đơn vị này đang đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường năng lực răn đe và phòng thủ cho sườn đông NATO.
Cách Drone Buster hoạt động
Trong cuộc diễn tập, binh sĩ Mỹ đã sử dụng Drone Buster của hãng Flex Force Enterprises để đối phó mục tiêu UAV giả định. Thiết bị này có hình dáng giống súng trường, nhưng không bắn đạn. Thay vào đó, nó phát sóng vô tuyến định hướng nhằm làm gián đoạn liên lạc giữa drone và người điều khiển.
Tùy điều kiện thực địa, Drone Buster có thể gây nhiễu tín hiệu điều khiển hoặc GPS ở cự ly vài trăm mét. Khi bị can thiệp, drone có thể mất khả năng truyền dữ liệu, phải hạ cánh, đứng yên trên không hoặc tự quay về điểm xuất phát.
Ưu điểm lớn của hệ thống này là gọn nhẹ, dễ mang theo và không cần hạ tầng phức tạp. Một binh sĩ có thể triển khai Drone Buster gần giống cách mang theo vũ khí cá nhân. Đây là điểm rất quan trọng trong môi trường chiến trường bị bao phủ bởi UAV trinh sát, drone FPV và đạn bay lảng vảng.
Mỗi khẩu đội pháo cần một “tấm khiên”
Điểm đáng chú ý là Drone Buster không chỉ được trang bị cho lực lượng đặc nhiệm hay đơn vị phòng không chuyên trách. Nó đang được đưa xuống cả cấp pháo binh, nơi binh sĩ vốn chủ yếu tập trung vào nhiệm vụ khai hỏa.
Đây là thay đổi lớn trong tư duy tác chiến. Trước kia, lính pháo binh thường không phải trực tiếp xử lý mối đe dọa trên không. Nhưng trong chiến tranh hiện đại, một khẩu đội pháo không chỉ cần bắn nhanh, cơ động nhanh, mà còn phải tự bảo vệ trước drone bay thấp, nhỏ và khó phát hiện bằng radar thông thường.
Drone Buster phù hợp với yêu cầu đó vì có thể triển khai nhanh, không cần nguồn điện ngoài lớn và không phụ thuộc vào hệ thống phòng không cồng kềnh. Nó tạo ra lớp phòng thủ gần cho các đơn vị tiền tuyến, đặc biệt trong những tình huống drone xuất hiện bất ngờ hoặc tấn công từ nhiều hướng cùng lúc.
Không phải giải pháp duy nhất
Dù hữu ích, Drone Buster không phải “lá chắn tuyệt đối”. Nga và nhiều lực lượng khác đang liên tục cải tiến drone để chống gây nhiễu, dùng nhiều tần số dự phòng, tích hợp dẫn đường quang học hoặc triển khai theo bầy để làm quá tải hệ thống phòng thủ điểm.
Vì vậy, Lầu Năm Góc không xem súng chống drone cầm tay là giải pháp cuối cùng, mà là một lớp trong mạng lưới phòng thủ nhiều tầng. Từ năm 2023, Mỹ đã tăng đầu tư vào các công nghệ chống UAV, gồm radar phát hiện mục tiêu nhỏ, hệ thống theo dõi hỗ trợ trí tuệ nhân tạo, vũ khí năng lượng định hướng, thiết bị gây nhiễu và đạn đánh chặn động năng.
Trong cấu trúc đó, Drone Buster đóng vai trò tuyến phòng thủ tầm gần. Nó lấp vào khoảng trống mà các hệ thống lớn như Patriot hoặc SHORAD khó bao phủ một cách kinh tế, nhất là khi đối phương sử dụng hàng loạt drone giá rẻ.
