Ngân hàng tung chiêu khuyến mãi hấp dẫn để lô kéo người gửi tiến
Tín dụng tăng nhanh hơn huy động đang gia tăng áp lực cân đối vốn, trong khi dư địa đẩy lãi suất tiền gửi không còn nhiều, các ngân hàng phải tìm cách mở rộng nguồn vốn và nâng hiệu quả sử dụng từng đồng vốn.
Cuộc đua huy động vốn giữa các ngân hàng đang nóng lên khi nhiều nơi tăng lãi suất và đưa ra các chương trình khuyến mại lớn để thu hút tiền gửi.
Lãi suất huy động cán mốc hơn 9,4%/năm
Theo ghi nhận, tại MBV, khách hàng gửi từ 10 tỉ đồng, kỳ hạn 13 tháng, có thể hưởng lãi suất lên tới 9,46%/năm. Với cùng số tiền, kỳ hạn 12 tháng có lãi suất 9,4%/năm. Tại Vikki Bank, lãi suất cũng lên tới 9,4%/năm.
Đáng chú ý, lãi suất thực tế khách hàng nhận được tại một số ngân hàng có thể cao hơn mức niêm yết từ 1,5-2 điểm phần trăm, tùy số tiền và kỳ hạn gửi.
Trong khi đó, lãi suất niêm yết tại nhóm 4 ngân hàng có vốn nhà nước cao nhất khoảng 6,8%/năm, nhưng khách hàng gửi số tiền lớn vẫn có thể được hưởng mức cao hơn.
Không chỉ tăng lãi suất, các ngân hàng còn tung nhiều chương trình khuyến mại với giải thưởng giá trị lớn như căn hộ, vàng, sổ tiết kiệ, các chuyến du lịch...
Theo số liệu mới nhất từ phía Ngân hàng Nhà nước (NHNN), tính đến ngày 28-8, dư nợ tín dụng toàn hệ thống đạt khoảng 20,5 triệu tỉ đồng, tăng 10,24% so với cuối năm ngoái. Cơ cấu tín dụng tiếp tục tập trung vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh, các lĩnh vực ưu tiên, chiếm khoảng 77,3% dư nợ phục vụ lĩnh vực sản xuất, kinh doanh.
Nhu cầu tín dụng tăng trong khi huy động vốn chưa theo kịp, đang tạo áp lực đáng kể lên bài toán cân đối nguồn vốn của các ngân hàng. Bởi số liệu vừa công bố của Bộ Tài chính hồi đầu tháng 9, cho biết tính đến 22-8, huy động vốn bằng VND trên toàn hệ thống mới chỉ tăng 8,77% so với đầu năm.
Khoảng cách giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn đang tạo sức ép không nhỏ lên bài toán cân đối nguồn vốn, buộc các ngân hàng phải đẩy mạnh huy động để đáp ứng nhu cầu tín dụng, trong khi dư địa cạnh tranh bằng lãi suất ngày càng thu hẹp.
Phó giám đốc một chi nhánh ngân hàng thương mại lớn chia sẻ: Huy động vốn vẫn là một trong những nhiệm vụ trọng yếu của các chi nhánh trong giai đoạn hiện nay. Bởi để mở rộng tín dụng, các chi nhánh không chỉ cần có nhu cầu vay vốn từ khách hàng mà còn phải bảo đảm khả năng cân đối nguồn vốn và thanh khoản.
Do đó, tại nhiều ngân hàng, việc phân bổ hạn mức tăng trưởng tín dụng cho từng chi nhánh thường được xem xét gắn với khả năng huy động vốn, cân đối nguồn vốn và bảo đảm thanh khoản của chi nhánh đó.
“Có thể hiểu đơn giản, khi tín dụng tiếp tục mở rộng, nhu cầu về nguồn vốn để đáp ứng hoạt động cho vay cũng gia tăng. Vì vậy, huy động vốn vẫn là nhiệm vụ quan trọng của các ngân hàng, dù tăng trưởng huy động toàn hệ thống gần đây đã có dấu hiệu cải thiện”, vị này cho biết.
“Để giảm áp lực cho người đi vay, Ban lãnh đạo ngân hàng đang nỗ lực để tính toán đến khả năng điều chỉnh giảm lãi suất huy động. Tuy nhiên, với lượng hồ sơ vay và nhu cầu giải ngân hiện nay vẫn ở mức cao, ngân hàng phải tiếp tục cân đối giữa nhu cầu vốn cho tín dụng và nguồn tiền huy động. Vì vậy, dư địa giảm lãi suất huy động ngay trong ngắn hạn chưa thực sự lớn”, vị này phân tích.
Liên quan đến khả năng chủ động cân đối nguồn vốn phục vụ nhu cầu vay vốn của khách hàng, Giám đốc một chi nhánh thuộc ngân hàng thương mại lớn có hội sở tại TP.HCM cho biết thêm: Áp lực nguồn vốn hiện không đồng đều giữa các ngân hàng, thậm chí có sự khác biệt đáng kể giữa các chi nhánh trong cùng hệ thống.
“Tại chi nhánh chúng tôi, nguồn vốn huy động vẫn tăng và hoạt động giải ngân được duy trì bình thường. Kết quả này chủ yếu đến từ việc mở rộng tệp khách hàng tổ chức, trong đó chi nhánh đã phát triển mới khoảng gần 100 cơ quan, đơn vị và khoảng 8 ban bồi thường, giải phóng mặt bằng. Việc mở rộng nhóm khách hàng này giúp gia tăng dòng tiền gửi và nguồn vốn huy động, qua đó tạo điều kiện thuận lợi hơn cho chi nhánh trong việc cân đối nguồn vốn phục vụ nhu cầu giải ngân”, vị này cho biết.
Không thể mãi “mua” vốn bằng lãi suất cao
Đứng từ góc độ của nhà điều hành, Thống đốc Ngân Hàng Nhà nước (NHNN) Phạm Đức Ấn nhấn mạnh: Các doanh nghiệp, chủ đầu tư chủ động đa dạng hóa nguồn vốn, tránh phụ thuộc vào một kênh duy nhất, nâng cao năng lực tài chính và quản trị, minh bạch báo cáo tài chính, chuẩn hóa dữ liệu hoạt động và dòng tiền để gia tăng khả năng tiếp cận tín dụng.
Phương án sản xuất, kinh doanh khả thi, dòng tiền rõ ràng và thông tin minh bạch là cơ sở quan trọng để ngân hàng thẩm định và quyết định tín dụng. Các hiệp hội doanh nghiệp cũng cần tiếp tục phát huy vai trò cầu nối, tổng hợp nhu cầu vốn theo ngành, phản ánh kịp thời vướng mắc, đồng thời hỗ trợ hội viên nâng cao minh bạch tài chính và chuẩn hóa dữ liệu phục vụ tiếp cận vốn.
Ông Nguyễn Quang Huy, Giám đốc điều hành Khoa Tài chính – Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi cho rằng bài toán hiện nay không nên được nhìn đơn thuần dưới góc độ “huy động thêm bao nhiêu vốn”, mà quan trọng hơn là làm thế nào để tối ưu hóa nguồn lực hiện có, tạo thêm dư địa tín dụng với chi phí hợp lý và bảo đảm tính bền vững của hệ thống.
Theo ông Huy, các ngân hàng thương mại có thể tập trung vào một số hướng. Trước hết, tối ưu cơ cấu nguồn vốn thay vì cạnh tranh chủ yếu bằng lãi suất tiền gửi. Việc phát triển tiền gửi thanh toán, tiền gửi không kỳ hạn, mở rộng hệ sinh thái ngân hàng số, thanh toán và các dịch vụ tài chính cho doanh nghiệp sẽ giúp ngân hàng giữ được nguồn vốn ổn định với chi phí hợp lý. Đây là dư địa còn rất lớn khi hành vi sử dụng dịch vụ tài chính của người dân và doanh nghiệp ngày càng chuyển mạnh sang môi trường số.
Thứ hai, cần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Với cùng một lượng vốn huy động, ngân hàng có thể tạo ra năng lực cung ứng tín dụng lớn hơn nếu quản trị thanh khoản, kỳ hạn và danh mục tài sản tốt hơn. Tín dụng cần tiếp tục ưu tiên những lĩnh vực có khả năng tạo dòng tiền, năng lực trả nợ và đóng góp vào tăng trưởng thực chất của nền kinh tế.
Thứ ba, đa dạng hóa nguồn vốn trung và dài hạn là hướng đi cần được quan tâm. Các công cụ thị trường phù hợp, trong khuôn khổ an toàn và minh bạch, có thể giúp ngân hàng giảm mức độ phụ thuộc vào tiền gửi, đồng thời cải thiện sự cân đối kỳ hạn giữa nguồn vốn và sử dụng vốn.
Thứ tư, cần đặc biệt chú trọng chất lượng tín dụng, kiểm soát nợ xấu và tốc độ luân chuyển vốn. Một đồng vốn được giải ngân đúng đối tượng, tạo ra dòng tiền tốt và thu hồi đúng hạn có thể tiếp tục quay vòng để phục vụ nhiều nhu cầu vốn khác. Đây chính là cách mở rộng “năng lực tín dụng” mà không nhất thiết phải mở rộng tương ứng quy mô huy động.
“Về phía cơ quan điều hành, theo tôi, việc duy trì thanh khoản hệ thống ở trạng thái phù hợp, điều tiết linh hoạt và tạo môi trường thuận lợi cho dòng vốn lưu chuyển sẽ có ý nghĩa rất quan trọng. Đồng thời, cần tiếp tục khuyến khích các ngân hàng nâng cao năng lực quản trị rủi ro, chuyển đổi số và tiết giảm chi phí vận hành, bởi giảm chi phí nội tại cũng chính là tạo thêm dư địa để duy trì mặt bằng lãi suất hợp lý.
Trong giai đoạn nhu cầu vốn của nền kinh tế gia tăng, giải pháp bền vững không nhất thiết là mua thêm vốn bằng lãi suất cao, mà là huy động thông minh hơn, quản trị hiệu quả hơn và làm cho một đồng vốn quay vòng được nhiều hơn. Khi hiệu quả sử dụng vốn được cải thiện, ngân hàng vừa có thể đáp ứng tốt hơn nhu cầu vốn của nền kinh tế, vừa hạn chế áp lực phải cạnh tranh bằng lãi suất huy động”, ông Huy nói thêm.
