Phanh phui những góc khuất 'động trời' tại Petimex
Petimex đã kinh doanh không theo một quy luật kinh tế bình thường mà tự làm thua lỗ có hệ thống, kéo dài trong nhiều năm.
Thanh tra Chính phủ vừa chính thức chuyển hồ sơ sang Bộ Công an, kiến nghị điều tra, khởi tố hàng loạt sai phạm đặc biệt nghiêm trọng xảy ra tại Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Đồng Tháp (Petimex).
Cố tình bán lỗ vô tội vạ
Petimex là cái tên đã định hình trên thị trường xăng dầu tại khu vực miền Tây Nam Bộ và cả nước. Là doanh nghiệp do nhà nước nắm giữ tới 98,63% vốn điều lệ (hơn 873 tỉ đồng), Petimex sở hữu mạng lưới gồm 8 chi nhánh, 4 công ty con và 5 công ty liên kết.
Được Bộ Công thương cấp giấy xác nhận đủ điều kiện làm thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu từ năm 2023, trong giai đoạn từ năm 2022 đến năm 2025, doanh nghiệp này báo cáo đã đóng góp tới 7.878 tỉ đồng vào ngân sách nhà nước.
Thế nhưng, từ ngày 23/04/2026 đến ngày 01/06/2026, Thanh tra Chính phủ đã tiến hành cuộc thanh tra toàn diện tại Petimex, phanh phui những góc khuất tài chính động trời.
Kết luận thanh tra số 709/KL-TTCP ngày 2/10/2026 mà Thanh tra Chính phủ vừa công bố cho thấy Petimex đã kinh doanh không theo một quy luật kinh tế bình thường mà tự làm thua lỗ có hệ thống, kéo dài trong nhiều năm.
Thanh tra xác định trong tháng 3/2026, Petimex bán 16,2 triệu lít xăng dầu dưới giá thành cho 14 khách hàng, trái quy định của doanh nghiệp, gây thiệt hại ước tính 58,4 tỉ đồng.
Riêng đơn hàng ngày 6/3/2026, Petimex bán 5,9 triệu lít dầu diesel 0,001S cho Công ty cổ phần Nhiên liệu Phúc Lâm trái quy định và không phù hợp hợp đồng nguyên tắc mua bán xăng dầu cùng biên bản ghi nhớ giữa hai doanh nghiệp. Thiệt hại ước tính khoảng 41,5 tỉ đồng.
Thanh tra Chính phủ chuyển hồ sơ và kiến nghị Cơ quan Cảnh sát điều tra Bộ Công an xem xét khởi tố hành vi này có dấu hiệu của tội Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí, theo Điều 219 Bộ luật Hình sự.
Kiến nghị sau đó được Bộ Công an chuyển Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Đồng Tháp giải quyết.
Đáng chú ý, sau khi đoàn thanh tra làm việc về đơn hàng ngày 6/3/2026, Tổng giám đốc Petimex và lãnh đạo Phòng Kinh doanh đã bổ sung biên bản sửa đổi, bổ sung ký lùi ngày để gửi đoàn thanh tra. Hành vi này được đánh giá có dấu hiệu của tội giả mạo trong công tác.
Ở hoạt động tạm nhập tái xuất, Petimex bán hàng cho 6 đối tác nước ngoài thấp hơn chi phí kế toán, không đúng quy chế bán hàng và vi phạm quy định về quản lý vốn nhà nước. Đoàn thanh tra đánh giá thiệt hại cho doanh nghiệp ước tính khoảng 322 tỉ đồng.
Găm hàng trục lợi bất chấp khủng hoảng
Một trong những phát hiện gây chấn động nhất tại kết luận thanh tra là hành vi thao túng lượng cung ứng thị trường của Petimex.
Điển hình là vào tháng 3/2026, thời điểm thị trường xăng dầu thế giới biến động dữ dội do xung đột địa chính trị tại Trung Đông, giá xăng RON 95 vọt tăng gần 27% chỉ trong vài ngày, đẩy giá cơ sở trong nước chịu áp lực gia tăng khủng khiếp.
Thay vì xả kho để bình ổn thị trường theo nghĩa vụ của một thương nhân đầu mối nắm giữ dòng vốn nhà nước, Petimex lại chọn cách “găm hàng” chờ giá.
Kết luận thanh tra chỉ rõ, Petimex và các công ty con đã duy trì lượng tồn kho vượt 150% liên tục từ 15 đến 29 ngày. Cá biệt, có những ngày lượng hàng tồn kho bị giữ lại vượt 500% so với nhu cầu luân chuyển bình thường.
Trong khi cố tình giữ lại lượng xăng dầu lớn để trục lợi chênh lệch giá, Petimex lại cố tình vi phạm quy định dự trữ bắt buộc. Doanh nghiệp này đã có tới 28 ngày để lượng tồn kho RON 95 sụt giảm nghiêm trọng dưới mức tối thiểu theo luật định, đe dọa trực tiếp đến an ninh năng lượng của khu vực.
Bán ‘lậu’ hàng trăm triệu lít xăng dầu
Thanh tra Chính phủ còn phát hiện Petimex bán khoảng 185 triệu lít xăng dầu thu hơn 2.841 tỉ đồng mà không có hóa đơn, chứng từ chứng minh nguồn gốc. Hành vi này có dấu hiệu của các tội trốn thuế, buôn lậu, vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng.
Trong quản lí công nợ, Petimex nâng định mức nợ cho Công ty Cổ phần Thương mại Dầu khí Cửu Long (PTC) qua các năm, cho nợ không cần tài sản thế chấp và không có bảo lãnh ngân hàng, trái quy định. Thiệt hại cho Petimex được ước tính khoảng 86,188 tỉ đồng.
Hội đồng quản trị Petimex còn ban hành chính sách bán hàng quy định khoản nợ của 2 công ty con là Công ty Cổ phần Nhiên liệu Đồng Tháp và Công ty Cổ phần Nhiên liệu Tây Đô vượt giá trị tài sản bảo đảm, gây thiệt hại ước tính khoảng 1,4 tỉ đồng.
Thanh tra Chính phủ đánh giá những hành vi liên quan đến các giao dịch và công nợ này có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự, cần được cơ quan điều tra tiếp tục làm rõ để kết luận, xử lý theo thẩm quyền.
Ngoài việc lập biên bản làm việc về các vi phạm hành chính, chuyển hồ sơ đến Chủ tịch UBND tỉnh Đồng Tháp để xử lý theo thẩm quyền, cơ quan thanh tra cũng kiến nghị Bộ Công an chỉ đạo giải quyết các kiến nghị khởi tố đã chuyển, tiếp nhận và giải quyết những hành vi có dấu hiệu tội phạm khác được nêu trong kết luận.
Thanh tra Chính phủ yêu cầu Petimex chủ động khắc phục tồn tại, tuân thủ pháp luật trong kinh doanh xăng dầu, quản lý vốn và tài sản nhà nước. Đồng thời, đề nghị doanh nghiệp và UBND tỉnh Đồng Tháp phải báo cáo kết quả thực hiện kết luận, kèm tài liệu chứng minh, gửi Thanh tra Chính phủ trước ngày 20/11/2026.
