Vị Xuyên: Nối dài mạch tri ân bằng nền tảng công nghệ số
Trao đổi với Tạp chí Một Thế Giới, ông Trần Thanh Tuấn cho rằng giải pháp số hóa không chỉ hỗ trợ truy xuất nhanh chóng, chính xác vị trí phần mộ, mà còn trở thành cầu nối tinh thần vô cùng ý nghĩa đối với thân nhân liệt sĩ trên mọi miền Tổ quốc.
Công nghệ giúp truy xuất chính xác vị trí tại Vị Xuyên
Nhân kỉ niệm 79 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ (27/7/1947 – 27/7/2026), công tác tri ân các Anh hùng Liệt sĩ tại mặt trận Vị Xuyên lịch sử thu hút sự quan tâm lớn của nhân dân cả nước. Trao đổi với Tạp chí Một Thế Giới, ông Trần Thanh Tuấn - Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ công xã Vị Xuyên chia sẻ về việc chính thức đưa vào vận hành thử nghiệm trang thông tin điện tử tra cứu dữ liệu nghĩa trang. Giải pháp số hóa này không chỉ hỗ trợ truy xuất nhanh chóng, chính xác vị trí phần mộ mà còn trở thành cầu nối tinh thần vô cùng ý nghĩa đối với thân nhân liệt sĩ trên mọi miền Tổ quốc.
Mặt trận Vị Xuyên (Hà Giang) những năm 1979 -1989 từng là vùng chiến sự vô cùng ác liệt trong cuộc chiến đấu bảo vệ biên giới phía Bắc của Tổ quốc. Với tinh thần "sống bám đá đánh địch, chết hóa đá bất tử", hàng ngàn cán bộ, chiến sĩ từ khắp mọi miền quê hương đã anh dũng chiến đấu và ngã xuống, hòa máu xương vào từng tấc đất đá vôi trập trùng tại các cao điểm 468, 772, 1509... Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên hiện nay là nơi an nghỉ của gần 2.000 liệt sĩ, là biểu tượng thiêng liêng về lòng yêu nước và sự tri ân sâu sắc của dân tộc.
Mỗi dịp tháng 7 về, hàng vạn lượt thân nhân, đồng đội và nhân dân cả nước lại hành hương về Vị Xuyên dâng hương, tưởng niệm. Đặc biệt, trong dịp kỉ niệm năm nay, một sự kiện vô cùng xúc động và có ý nghĩa lịch sử to lớn đã diễn ra: Vào chiều ngày 25/7/2026, Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên đã trang trọng tổ chức Lễ tiếp nhận và an táng thêm 16 hài cốt liệt sĩ cùng 4 phần mộ tập thể. Đây là kết quả của đợt quy tập đầy gian khổ trong khuôn khổ "Chiến dịch 500 ngày đêm" rà phá bom mìn, tìm kiếm hài cốt liệt sĩ trên địa bàn tỉnh Hà Giang.
Sự trở về của các anh sau hàng thập kỉ nằm lại nơi rừng sâu khe núi không chỉ làm ấm lòng đồng đội, nhân dân mà còn đặt ra một yêu cầu cấp thiết đối với chính quyền địa phương: Làm sao để cập nhật danh tính, vị trí mộ phần một cách nhanh nhất, giúp thân nhân dễ dàng tìm kiếm và bái vọng? Câu trả lời chính là việc chủ động chuyển đổi số trong quản lí dữ liệu nghĩa trang.
Chia sẻ chi tiết hơn với Tạp chí Một Thế Giới về các giải pháp công nghệ đang được áp dụng, ông Trần Thanh Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ công xã Vị Xuyên cho biết: "Hiện tại, tại Nghĩa trang Liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên, chúng tôi đang cho chạy thử nghiệm trang thông tin điện tử chính thức tại địa chỉ nghiatranglietsivixuyen.vn. Trong quá trình vận hành thử nghiệm, công tác tra cứu thông tin liệt sĩ đã ghi nhận những hiệu quả tích cực và sự thuận lợi rất lớn. Tất cả các trường thông tin cá nhân, quê quán, đơn vị, ngày hy sinh, vị trí lô/hàng mộ của liệt sĩ đã được chuẩn hóa và đăng tải đầy đủ trên hệ thống số này”.
Theo ông Trần Thanh Tuấn, việc đưa vào vận hành trang tra cứu trực tuyến tạo ra sự thay đổi mang tính đột phá so với phương thức quản lí thủ công trước đây. Trước đây, công tác quản lí nghĩa trang hoàn toàn phụ thuộc vào sổ sách thủ công hoặc lưu trữ trên máy tính nội bộ độc lập. Khi thân nhân liệt sĩ đến tìm kiếm, cán bộ quản lí phải trực tiếp mở sổ theo dõi, tra cứu từng biểu bảng danh sách rất mất thời gian. Điều này không chỉ gây ra sự bất tiện, thiếu tính cơ động mà trong nhiều tình huống cấp thiết như các đoàn thân nhân ở xa đến ngoài giờ hành chính hoặc cần xác minh khẩn cấp việc đáp ứng thông tin gặp rất nhiều khó khăn.
Với hệ thống website mới, thân nhân liệt sĩ hay các cơ quan chức năng chỉ cần sử dụng điện thoại thông minh hoặc máy tính có kết nối internet là có thể tra cứu và truy xuất toàn bộ dữ liệu ngay lập tức ở bất kỳ đâu, bất kì thời điểm nào. Bên cạnh đó, giao diện website còn công khai tích hợp số điện thoại đường dây nóng của bộ phận quản lí trực tiếp tại nghĩa trang, đảm bảo sẵn sàng hỗ trợ, giải đáp và làm rõ thông tin khi người dân có yêu cầu.
Số hóa 3D, tích hợp bản đồ thực tế ảo VR và đồng bộ dữ liệu quốc gia
Không dừng lại ở việc tra cứu danh sách dạng văn bản thuần túy, Trung tâm Dịch vụ công thị xã Vị Xuyên đang đặt ra lộ trình số hóa toàn diện và hiện đại hơn. Ông Trần Thanh Tuấn cho biết thêm, đơn vị hiện đang phối hợp chặt chẽ với Tập đoàn Viettel (cụ thể là Công ty Viettel Tuyên Quang) để khảo sát, xây dựng chương trình số hóa toàn bộ sơ đồ không gian và hệ thống quản lí hạ tầng nghĩa trang.
"Trong thời gian tới, chúng tôi hướng tới mục tiêu xây dựng mô hình không gian thực tế ảo (VR) 3D cho toàn bộ nghĩa trang. Khi đó, người dùng khi truy cập vào hệ thống chỉ cần gõ tên liệt sĩ, phần mềm không chỉ trả về thông tin lịch sử mà còn hiển thị bản đồ 3D thực tế, tự động dẫn đường trực quan tới tận phần mộ liệt sĩ cụ thể. Điều này giúp các gia đình ở xa chưa có điều kiện trực tiếp đến Vị Xuyên vẫn có thể hình dung và bái vọng người thân một cách trọn vẹn nhất", ông Trần Thanh Tuấn nhấn mạnh.
Đối với các phần mộ liệt sĩ hiện chưa xác định được thông tin (mộ chưa có tên) cũng như các hài cốt mới được quy tập bao gồm 16 hài cốt liệt sĩ và 4 mộ tập thể tiếp nhận vào chiều ngày 25/7/2026, địa phương đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh Hà Giang và Ban Chỉ đạo 515 (Ban Chỉ đạo quốc gia về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ). Toàn bộ hồ sơ quy tập, sơ đồ mộ chí ban đầu sẽ được số hóa và đẩy lên hệ thống dữ liệu chung.
Đặc biệt, hệ thống dữ liệu số của nghĩa trang được thiết kế theo cơ chế cập nhật thời gian thực. Bất kì sự biến động tăng hoặc giảm nào về thông tin hài cốt liệt sĩ từ việc an táng mới, di chuyển mộ phần theo nguyện vọng gia đình, hay khi kết quả giám định ADN xác định được danh tính mộ khuyết thông tin, toàn bộ số liệu sẽ được cập nhật ngay lập tức theo từng ngày, từng giờ lên website nghiatranglietsivixuyen.vn. Việc tích hợp dữ liệu này sẽ tự động đối soát và thông báo cho thân nhân ngay khi có thông tin chính xác nhất.
Chuyển đổi số trong công tác quản lí nghĩa trang liệt sĩ không đơn thuần là một nhiệm vụ công nghệ hay cải cách hành chính. Đây là hành động vô cùng thiết thực thể hiện đạo lí 'Uống nước nhớ nguồn', 'Ăn quả nhớ người trồng cây' của dân tộc. Việc số hóa giúp xóa bỏ khoảng cách địa lí, xoa dịu phần nào những đau thương, mất mát và mang lại sự ấm lòng cho gia đình các Anh hùng Liệt sĩ”.
Nhìn lại chặng đường lịch sử, sự hi sinh thầm lặng nhưng vĩ đại của các chiến sĩ tại Mặt trận Vị Xuyên là tài sản tinh thần vô giá của dân tộc. Sự kiện tiếp nhận 16 hài cốt liệt sĩ và 4 phần mộ tập thể từ chiến dịch 500 ngày đêm vào chiều ngày 25/7/2026 vừa qua thêm một lần nữa nhắc nhở thế hệ hôm nay về trách nhiệm giữ gìn và tri ân kí ức lịch sử.
Thông qua cuộc trao đổi với ông Trần Thanh Tuấn – Phó Giám đốc Trung tâm Dịch vụ công xã Vị Xuyên, có thể thấy những bước đi chủ động và đầy tâm huyết của chính quyền địa phương trong việc đưa công nghệ số vào công tác phục vụ nhân dân. Sự kết hợp giữa công nghệ hiện đại và tinh thần trách nhiệm tâm linh không chỉ giúp tối ưu hóa công tác quản lí nhà nước mà còn góp phần lan tỏa truyền thống đạo lí cao đẹp, nối dài mạch nguồn tri ân của dân tộc Việt Nam trong kỉ nguyên số.
