Thực hư hút ma túy giúp giọng hát thăng hoa (?)
Nhiều người lầm tưởng hút ma túy, cần sa giúp giọng hát "phiêu" hơn. Chuyên gia y tế cảnh báo chất kích thích gây tổn thương thanh quản, dẫn đến mất giọng.
Những lời đồn cho rằng ma túy, cần sa hay các chất kích thích có thể giúp giọng hát khỏe, vang và “phiêu” hơn hoàn toàn không có cơ sở khoa học. Trái lại, việc lạm dụng các chất này sẽ gây tổn thương niêm mạc đường hô hấp, dây thanh quản, làm tăng nguy cơ khàn tiếng, mất giọng và ảnh hưởng trực tiếp đến “công cụ lao động” của người nghệ sĩ.
Cảm giác “phiêu” không đồng nghĩa với giọng hát tốt hơn
Từ lâu, một bộ phận giới trẻ và những người hoạt động nghệ thuật vẫn tồn tại quan niệm sai lệch rằng chất kích thích giúp tạo cảm giác hưng phấn, giải phóng cảm xúc để hát hay hơn. Tuy nhiên, dưới góc nhìn y khoa, đây chỉ là sự nhầm lẫn giữa trạng thái tâm lí nhất thời với khả năng thực sự của cơ quan phát âm.
BSCKII Lâm Hoàng Yến ( Khoa Tai Mũi Họng, Bệnh viện Nhân dân 115, TP.HCM) khẳng định, không có cơ sở khoa học nào cho thấy ma túy hay các chất kích thích gây nghiện có khả năng cải thiện chất lượng giọng nói hoặc tăng cường sức mạnh cho cơ quan phát âm.
Theo bác sĩ Yến, ở giai đoạn đầu, chất kích thích chủ yếu tác động lên hệ thần kinh trung ương để tạo cảm giác hưng phấn và “phiêu”. Chính trạng thái này khiến người sử dụng chủ quan lầm tưởng rằng giọng hát của mình trở nên hay hơn. Thực tế, cảm nhận đó không phản ánh bất kì sự cải thiện nào về cấu trúc hay chức năng của dây thanh quản.
“Các chất kích thích không hề tác động lên hệ thống vận động hay làm thay đổi biên độ rung, độ khép khít của dây thanh quản như lời đồn. Nó chỉ làm hưng phấn thần kinh, khiến người ta lầm tưởng về năng lực phát âm của chính mình”, bác sĩ Yến phân tích.
Điều đáng lo ngại là phía sau cảm giác hưng phấn nhất thời đó lại là những tác động bất lợi nghiêm trọng lên đường hô hấp. Với các chất sử dụng dưới dạng khói, độc chất sẽ đi trực tiếp qua vùng mũi, họng và thanh quản — nơi có hệ thống niêm mạc vô cùng nhạy cảm.
Việc để các chất này đi qua đường hô hấp sẽ gây kích thích và tổn thương niêm mạc, hoàn toàn không mang lại lợi ích nào cho cơ bắp hay dây thanh. Nếu tiếp xúc và lạm dụng kéo dài, các tổn thương có thể diễn tiến thành viêm nhiễm mạn tính, ảnh hưởng tiêu cực đến chức năng của vùng tai mũi họng.
Đối với ca sĩ hoặc người biểu diễn chuyên nghiệp, bất kì thay đổi nào ở hệ thống phát âm cũng tác động trực tiếp đến chất lượng giọng hát. Khi niêm mạc đường thở và thanh quản bị kích thích kéo dài, người bệnh có thể gặp các vấn đề như viêm họng mạn tính, bệnh lí vùng mũi xoang, thậm chí mất khứu giác và vị giác.
Nguy cơ mất giọng khi dây thanh bị tổn thương
Một trong những nỗi lo lớn nhất của người hành nghề ca hát là nguy cơ lạm dụng chất kích thích dẫn đến tổn thương nghiêm trọng ở thanh quản.
Bác sĩ Lâm Hoàng Yến cho biết, dù chất kích thích không lập tức gây liệt cơ, nhưng những tổn thương mạn tính tại niêm mạc và dây thanh là nguy cơ rất đáng báo động. Quá trình viêm nhiễm kéo dài có thể dẫn đến phù nề, sơ teo dây thanh, từ đó triệt tiêu khả năng phát âm bình thường.
“Viêm nhiễm mạn tính kéo dài sẽ dẫn đến tình trạng phù nề, sơ teo dây thanh. Khi dây thanh bị tổn thương nghiêm trọng, người bệnh không thể nói chuyện hoặc hát một cách bình thường được nữa. Khàn tiếng, mất giọng là hệ quả tất yếu”, bác sĩ Yến cảnh báo.
Điều này đồng nghĩa với việc một lựa chọn tưởng như giúp “thăng hoa” trong vài giờ có thể để lại hậu quả vĩnh viễn cho giọng hát. Với nghệ sĩ, đây không đơn thuần là vấn đề sức khỏe mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến cơ hội duy trì sự nghiệp.
Giữ giọng khỏe: Không có “đường tắt” bằng chất kích thích
Theo bác sĩ Yến, giải pháp bảo vệ giọng hát không nằm ở các chất tạo cảm giác hưng phấn, mà đến từ quá trình rèn luyện và chăm sóc đúng cách. Người sử dụng giọng nói chuyên nghiệp cần được tập luyện thanh nhạc, âm vực và kĩ thuật phát âm bài bản, đồng thời duy trì một lối sống lành mạnh.
Việc nói không với thuốc lá, rượu bia, chất gây nghiện; hạn chế thức khuya; tránh sử dụng giọng quá mức và dành thời gian nghỉ ngơi phù hợp chính là những yếu tố cốt lõi để bảo vệ thanh quản.
Từ kinh nghiệm lâm sàng, bác sĩ Yến cho biết bà chưa từng gặp trường hợp ca sĩ nào đến điều trị mất giọng mà việc sử dụng chất kích thích trước đó giúp họ cải thiện được giọng hát. Ngược lại, đa số các trường hợp tìm đến cơ sở y tế khi niêm mạc họng và thanh quản đã bị tổn thương nặng nề.
Giọng hát là tài sản nghề nghiệp, không phải thứ có thể đánh đổi bằng cảm giác “phiêu” nhất thời. Những lời đồn về việc hút chất kích thích để hát hay hơn không chỉ thiếu cơ sở khoa học, mà còn khiến người lạm dụng phải trả giá đắt bằng chính sức khỏe, giọng hát và sự nghiệp lâu dài.
