Cơn ác mộng sau đột quỵ: Stent cũ tắc nghẽn, túi phình chực chờ vỡ
Tự ý bỏ thuốc sau đột quỵ, người đàn ông phải đối mặt với cơn ác mộng kinh hoàng: Vị trí stent cũ bị tắc nghẽn hoàn toàn, trong khi túi phình mạch máu não ở phía đối diện chực chờ nổ tung.
Thông tin trên được BSCKI Trần Tiến Thành, Phó khoa Thần kinh đột quỵ, Bệnh viện S.I.S Cần Thơ chia sẻ vào chiều 7/9. Đây là bệnh nhân từng bị đột quỵ, đã được can thiệp tái thông mạch máu não và hồi phục gần như hoàn toàn. Tuy nhiên, do thấy sức khỏe ổn định, người bệnh đã tự ý ngừng thuốc và không tái khám định kì.
Cái bẫy từ sự phục hồi và ngã rẽ sai lầm của người bệnh
Khoảng 6 tháng trước, ông N.H.A. (64 tuổi, ngụ tại xã Tân Ngãi, tỉnh Vĩnh Long) nhập viện tại Bệnh viện S.I.S Cần Thơ trong tình trạng nguy kịch do tắc nghẽn mạch máu não. Nhờ sự can thiệp kịp thời của y học hiện đại kết hợp với phác đồ dùng thuốc chuẩn xác, dòng máu nuôi não đã được tái thông. Sau khi xuất viện, bệnh nhân phục hồi gần như hoàn toàn, đi lại bình thường và nhanh chóng quay trở lại với nhịp sống, lao động thường nhật.
Cảm thấy cơ thể hoàn toàn khỏe mạnh, bệnh nhân tự ý ngừng uống thuốc kháng kết tập tiểu cầu (thuốc chống huyết khối), phớt lờ lịch hẹn tái khám định kì, đồng thời tiếp tục duy trì thói quen hút thuốc lá lâu năm.
“Người bệnh đã quên mất một định luật bất biến: Phục hồi sau đột quỵ không đồng nghĩa với việc mầm bệnh đã biến mất vĩnh viễn. Các yếu tố nguy cơ nội tại vẫn len lỏi chảy trong huyết quản, chực chờ một sơ hở để bùng phát. Hậu quả là "cú đánh" thứ hai giáng xuống nhanh đến mức không ai kịp trở tay. Bệnh nhân bỗng méo miệng, lời nói đớ đát, nửa người bên trái mất hoàn toàn sức lực. Ông phải nhập viện cấp cứu trong tình trạng nguy kịch”, bác sĩ Thành nói.
Thế tiến thoái lưỡng nan trên bàn mổ thần kinh
Kết quả chẩn đoán cho thấy, bệnh nhân bị tái phát đột quỵ do tình trạng huyết khối gây tắc nghẽn ngay tại vị trí đặt stent cũ. Thách thức lần này vượt xa một ca đột quỵ thông thường và đẩy ê kíp bác sĩ vào một thế trận cân não kinh điển.
BSCKI Trần Tiến Thành cho biết, việc đưa dụng cụ can thiệp xuyên qua một đoạn mạch máu đã từng đặt stent để tái thông là một kĩ thuật vô cùng phức tạp, đòi hỏi tay nghề và kinh nghiệm đỉnh cao của ê kíp điều trị. Nguy hiểm hơn, kết quả chụp chiếu còn phát hiện một “quả bom nổ chậm” khác: túi phình mạch máu não kích thước lớn nằm ở phía đối diện.
Yếu tố này tạo nên tình thế tiến thoái lưỡng nan cực kì căng thẳng trên bàn mổ. Một mặt, các bác sĩ buộc phải tái thông mạch máu khẩn cấp để cứu vớt vùng não đang chết dần vì thiếu oxy. Mặt khác, sự hiện diện của túi phình lớn đặt ra nguy cơ vỡ tung bất cứ lúc nào dưới sự biến động của huyết áp và dòng chảy can thiệp, dễ dẫn đến xuất huyết não ạt gây tử vong.
Để giải quyết đồng thời hai bài toán sinh tử này, ê kíp đa chuyên khoa đã phải phối hợp nhịp nhàng, áp dụng hệ thống máy móc chuyên dụng cùng tư duy chiến thuật nhạy bén.
“Sau những phút giây nghẹt thở, vị trí mạch máu tái hẹp trong stent đã được mở thông hoàn toàn, đồng thời túi phình lớn ở phía đối diện cũng được xử lí an toàn, triệt tiêu nguy cơ vỡ. Bệnh nhân may mắn vượt qua cửa tử, dần lấy lại khả năng vận động và được xuất viện sau một tuần hồi sức tích cực”, bác sĩ Thành chia sẻ.
Lời cảnh tỉnh cho sự chủ quan của bệnh nhân sau đột quỵ
Sự hồi sinh lần thứ hai của bệnh nhân là một điều kì diệu, nhưng đằng sau đó là lời cảnh báo cho tâm lí chủ quan của hàng triệu người bệnh.
Theo TS.BS Trần Chí Cường, Giám đốc Bệnh viện S.I.S Cần Thơ, trong điều trị đột quỵ nhồi máu não do hẹp mạch máu lớn nội sọ, điều trị nội khoa tích cực luôn đóng vai trò nền tảng chủ đạo; can thiệp đặt stent chỉ là giải pháp kĩ thuật cao khi nội khoa thất bại. Do đó, giai đoạn sau đặt stent đòi hỏi người bệnh phải tuân thủ nghiêm ngặt việc dùng thuốc kháng kết tập tiểu cầu, bỏ thuốc lá, thay đổi lối sống và kiểm soát tốt các bệnh nền...
TS.BS Trần Chí Cường nhấn mạnh, sai lầm lớn nhất của người bệnh là xem việc xuất viện đồng nghĩa với đã "hết bệnh". Theo ông, việc tái khám định kì đóng vai trò sống còn để bác sĩ theo dõi sát sao dòng chảy qua stent, tầm soát độ thông thoáng của mạch máu não và điều chỉnh liều lượng thuốc phù hợp theo từng giai đoạn. Bệnh nhân tuyệt đối không được tự ý ngừng thuốc, đổi thuốc hoặc xem nhẹ những thay đổi nhỏ của cơ thể, bởi cái giá phải trả cho sự chủ quan đôi khi chính là mạng sống.
Y học hiện đại chứng minh rằng, những trường hợp đặt stent mạch máu não nếu tuân thủ đúng phác đồ thì mạch máu vẫn thông thoáng tốt và không hề tái phát đột quỵ suốt hơn 15 năm theo dõi. Vì vậy, việc ghi nhớ các dấu hiệu đột quỵ để cấp cứu trong "thời gian vàng" là rất quan trọng, nhưng việc duy trì kỉ luật điều trị mỗi ngày mới chính là chiếc lá chắn bền vững nhất bảo vệ người bệnh trước nguy cơ tái phát.
