Tin vũ khí hôm nay 12/9: Mỹ - Iran tranh cãi về số phận của xuồng không người lái Saildrone
Tin vũ khí hôm nay, Mỹ bác bỏ thông tin Iran hạ tàu không người lái Saildrone gần eo Hormuz; Ukraine đưa UAV Steppe Wind tầm 70 km vào biên chế; Triều Tiên vẫn giữ tàu quét mìn Liên Xô 90 tuổi.
Mỹ - Iran tranh cãi về số phận của xuồng không người lái Saildrone
Iran ngày 10/9 công bố video tuyên bố đã tấn công một tàu mặt nước không người lái Saildrone của Mỹ tại lối vào eo biển Hormuz. Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) xác định phương tiện mang số hiệu 5838 và cho rằng nó đang thực hiện nhiệm vụ trinh sát. Tuy nhiên, giới chức Mỹ bác thông tin một Saildrone bị phá hủy, khẳng định với Military Times rằng các phương tiện loại này vẫn được kiểm đếm đầy đủ và hoạt động bình thường. Hình ảnh do Iran công bố hiện chưa đủ để xác minh độc lập danh tính cũng như tình trạng của chiếc tàu trong video.
Vụ việc xảy ra chỉ hai ngày sau khi Iran thu giữ một phương tiện ngầm tự hành Dive-LD của Mỹ gần eo Hormuz. Mỹ xác nhận chiếc Dive-LD gặp trục trặc trước đó và cho biết đây là mẫu đời cũ, không mang radar hay sonar mật. Các chuyên gia nhận định Iran vẫn có thể nghiên cứu phần thân, hệ động lực và cách bố trí thiết bị, nhưng việc sao chép phần mềm tự hành cùng hệ thống xử lí dữ liệu sẽ khó hơn nhiều.
Khác với Dive-LD hoạt động dưới nước, Saildrone Explorer là phương tiện mặt nước không người lái dài khoảng 7 m. Dòng tàu này có thể mang camera, thiết bị liên lạc và nhiều cảm biến phục vụ giám sát hàng hải trong thời gian dài. Hải quân Mỹ từng sử dụng Saildrone tại Trung Đông thông qua Lực lượng đặc nhiệm 59 để thử nghiệm cách kết hợp tàu có người lái với phương tiện tự hành.
Đây cũng không phải lần đầu Saildrone trở thành tâm điểm căng thẳng giữa hai nước. Năm 2022, lực lượng Iran từng tìm cách kéo một chiếc Saildrone Explorer ở vùng Vịnh và sau đó thu giữ hai chiếc khác ở Biển Đỏ, trước khi trả lại sau phản ứng của Hải quân Mỹ.
Việc cả hai bên đưa ra thông tin trái ngược khiến vụ việc lần này chưa thể kết luận chỉ từ đoạn video. Nhưng chuỗi sự cố cho thấy các phương tiện không người lái đang xuất hiện ngày càng nhiều quanh Hormuz, kéo theo một kiểu đối đầu mới mà trong đó mục tiêu không nhất thiết phải là những chiến hạm lớn có thủy thủ đoàn.
Ukraine chính thức đưa UAV Steppe Wind tầm 70 km vào biên chế
Bộ Quốc phòng Ukraine đã cấp mã danh mục cho tổ hợp UAV tấn công Steppe Wind, hay Stepovyi Viter, do công ty Unwave phát triển cùng Sky Composite Engineering. Thủ tục này cho phép nhà nước Ukraine mua sắm tập trung và cung cấp UAV cho các đơn vị thuộc lực lượng phòng vệ.
Steppe Wind thuộc nhóm UAV tấn công tầm trung. Theo nhà phát triển, nó có thể đánh mục tiêu cách vị trí triển khai tới 70km, trong khi tổng chiều dài đường bay có thể vượt 90 km. Thời gian hoạt động tối đa khoảng 65 phút và tải trọng mang theo đạt 5 kg. Hệ thống được thiết kế để tấn công các mục tiêu cố định, xe bọc thép và khu vực tập trung binh lực.
Hai con số 70 km và hơn 90 km không mâu thuẫn nhau. 70 km là bán kính tác chiến được công bố, còn hơn 90 km là chiều dài tối đa của hành trình. Điều này cho phép UAV không nhất thiết phải bay theo đường thẳng tới mục tiêu mà có thể lựa chọn tuyến tiếp cận khác khi cần.
Ở giai đoạn cuối, Steppe Wind sử dụng dẫn đường quang học để đưa UAV vào mục tiêu. Hệ thống hỗ trợ ba chế độ vận hành gồm tự động, bán tự động và điều khiển bằng tay. Militarnyi trước đó cho biết UAV có thể đạt tốc độ tối đa khoảng 170km/h và đã được quân đội Ukraine thử nghiệm trong điều kiện chiến đấu thực tế.
Khâu triển khai cũng được thiết kế để giảm lượng thiết bị mà kíp vận hành phải mang theo. UAV được phóng từ một bệ ray và không cần hệ thống máy phóng phức tạp hay cơ sở hạ tầng cố định. Theo Unwave, một tổ hợp có thể được chuẩn bị trong khoảng 20 phút.
Steppe Wind lần đầu được Unwave công khai trong năm nay và thuộc nhóm sản phẩm mới khi doanh nghiệp mở rộng từ lĩnh vực tác chiến điện tử sang UAV tấn công và phương tiện mặt đất không người lái. Việc hoàn tất mã hóa danh mục không có nghĩa UAV lập tức được sản xuất với số lượng lớn, nhưng đã gỡ một bước thủ tục quan trọng để Bộ Quốc phòng Ukraine có thể đặt mua và đưa loại phương tiện này tới các đơn vị chiến đấu.
Triều Tiên hiện đại hóa hải quân nhưng vẫn dùng tàu quét mìn từ thời Liên Xô
Một chiến hạm được đóng từ trước Thế chiến II bất ngờ xuất hiện bên cạnh tàu khu trục mới nhất của Triều Tiên trong lễ biên chế Kang Kon tại Wonsan ngày 6/9. Con tàu được xác định là T-8 Cheka, thuộc Đề án 53 của Liên Xô, hạ thủy cuối năm 1936 và chuyển giao cho Bình Nhưỡng vào tháng 12/1953. Đến năm 2026, thân tàu đã tồn tại gần 90 năm.
T-8 vốn được thiết kế cho nhiệm vụ rà quét thủy lôi. Tàu dài khoảng 62 m, lượng giãn nước đầy tải khoảng 500 tấn và sử dụng hai động cơ diesel với tổng công suất khoảng 2.800 mã lực. Trong cấu hình được ghi nhận khi phục vụ Triều Tiên, tàu mang pháo chính 100 mm, ba pháo phòng không 37 mm, súng máy 12,7 mm, bom chìm và có thể mang hơn 30 quả thủy lôi.
Tuy nhiên, sự xuất hiện tại Wonsan không đồng nghĩa T-8 vẫn là một chiến hạm trực chiến. Navypedia ghi con tàu đã bị loại biên từ năm 2005, trong khi những hình ảnh mới chỉ cho thấy thân tàu vẫn được Triều Tiên lưu giữ. Vì vậy, cách an toàn hơn là xem đây như một chiếc tàu lịch sử còn tồn tại, thay vì một thành phần của lực lượng chiến đấu hiện nay.
Hình ảnh T-8 nằm gần Kang Kon tạo ra sự tương phản hiếm thấy. Chiếc tàu thời thập niên 1930 chỉ hơn 500 tấn và dựa chủ yếu vào pháo cùng thủy lôi, trong khi Kang Kon có lượng giãn nước khoảng 5.000 tấn, mang hàng chục ống phóng thẳng đứng và nhiều loại tên lửa hiện đại.
T-8 cùng tàu chị em T-2 được Liên Xô chuyển cho Triều Tiên sau Chiến tranh Triều Tiên, vào thời điểm hải quân nước này chủ yếu vận hành xuồng phóng lôi, tàu nhỏ và khí tài nguồn gốc Liên Xô. Thiết kế Đề án 53 sau đó còn ảnh hưởng tới các tàu hộ tống lớp Sariwon do Triều Tiên tự đóng trong thập niên 1960.
